Δεν είναι σπάνιο φαινόμενο οι πατάτες που έχουμε στη κουζίνα μας να εμφανίσουν φύτρες, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με το πόσο ασφαλής είναι η κατανάλωση τους. Σύμφωνα με ειδικούς και επιστημονικές μελέτες, οι πατάτες με φύτρες ενδέχεται να περιέχουν αυξημένα επίπεδα τοξικών ουσιών που μπορούν να επηρεάσουν την υγεία μας. Η κατανάλωση τους χωρίς προσοχή μπορεί να οδηγήσει σε δυσάρεστες συνέπειες, από απλή γαστρεντερική ενόχληση έως σοβαρότερα προβλήματα.

Διαβάστε: Το κόλπο με το ωμό ρύζι που κάνει τη λεμονιά να "απογειώνεται"

Γιατί οι πατάτες με φύτρες μπορεί να γίνουν τοξικές

Οι πατάτες παράγουν φυσικά δύο χημικές ενώσεις που ανήκουν στην κατηγορία των γλυκοαλκαλοειδών: τη σολανίνη και τη χακονίνη. Αυτές οι ουσίες υπάρχουν επίσης σε άλλα λαχανικά της οικογένειας των σολανωδών, όπως οι μελιτζάνες και οι ντομάτες, αλλά σε διαφορετικές συγκεντρώσεις.

Όταν καταναλώνονται σε περιορισμένες ποσότητες, τα γλυκοαλκαλοειδή μπορούν να προσφέρουν ορισμένα οφέλη στη διατροφή και την υγεία, όπως αντιβακτηριακές ιδιότητες και συμβολή στη ρύθμιση του σακχάρου και της χοληστερόλης. Το πρόβλημα δημιουργείται όταν η συγκέντρωσή τους ξεπερνά τα ασφαλή όρια.

Καθώς μια πατάτα αρχίζει να βλαστάνει, η παραγωγή γλυκοαλκαλοειδών αυξάνεται σημαντικά. Αυτό σημαίνει ότι οι πατάτες με φύτρες περιέχουν πολύ υψηλότερα επίπεδα αυτών των τοξικών ουσιών σε σχέση με τις φρέσκες. Η κατανάλωση τέτοιων πατατών μπορεί να προκαλέσει συσσώρευση τοξίνων στον οργανισμό, με συμπτώματα που εκδηλώνονται συνήθως εντός λίγων ωρών μέχρι μία ημέρα.

Ποια είναι τα συμπτώματα δηλητηρίασης από πατάτες

Η υπερβολική πρόσληψη γλυκοαλκαλοειδών μέσω της κατανάλωσης πατατών με φύτρες μπορεί να προκαλέσει διάφορα συμπτώματα, ανάλογα με την ποσότητα που καταναλώθηκε. Σε ήπιες περιπτώσεις, τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα περιλαμβάνουν έμετο, διάρροια και κοιλιακούς πόνους. Αυτές οι αντιδράσεις αποτελούν τον τρόπο του οργανισμού να απαλλαγεί από τις τοξικές ουσίες.

Όταν η έκθεση σε γλυκοαλκαλοειδή είναι μεγαλύτερη, μπορεί να εμφανιστούν σοβαρότερα προβλήματα όπως υπόταση, ταχυκαρδία, πυρετός, έντονοι πονοκέφαλοι και σύγχυση. Σε εξαιρετικά σπάνιες και ακραίες καταστάσεις, η δηλητηρίαση μπορεί να αποβεί μοιραία.

Σύμφωνα με το healthline.com, ορισμένες έρευνες υποδεικνύουν ότι οι έγκυες γυναίκες που καταναλώνουν πατάτες με φύτρες ενδέχεται να αντιμετωπίσουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης γενετικών ανωμαλιών στο έμβρυο. Για τον λόγο αυτό, συνιστάται οι εγκυμονούσες να αποφεύγουν εντελώς τις πατάτες με φύτρες.

Πώς αφαιρούνται οι τοξικές ουσίες;

Τα γλυκοαλκαλοειδή δεν κατανέμονται ομοιόμορφα σε όλη την πατάτα. Συγκεντρώνονται κυρίως στα βλαστάρια, στο φλοιό και στα τμήματα που έχουν αποκτήσει πράσινο χρώμα. Η πράσινη απόχρωση και η πικρή γεύση αποτελούν προειδοποιητικά σημάδια υψηλής συγκέντρωσης τοξινών.

Η αφαίρεση των φύτρων και των πρασινισμένων περιοχών μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο, αλλά δεν τον εξαλείφει πλήρως. Το ξεφλούδισμα και το τηγάνισμα των πατατών φαίνεται να βοηθούν στη μείωση των επιπέδων γλυκοαλκαλοειδών, ενώ άλλες μέθοδοι μαγειρέματος όπως το βράσιμο, το ψήσιμο στο φούρνο ή στον φούρνο μικροκυμάτων έχουν περιορισμένη αποτελεσματικότητα.

Παρόλα αυτά, δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα που να επιβεβαιώνουν ότι αυτές οι πρακτικές προσφέρουν απόλυτη προστασία από την τοξικότητα. Το αμερικανικό Εθνικό Κέντρο Δηλητηριάσεων συστήνει την πλήρη απόρριψη πατατών που έχουν βλαστήσει ή παρουσιάζουν πράσινες κηλίδες, καθώς αυτή είναι η ασφαλέστερη επιλογή.

Πώς να αποθηκεύετε σωστά τις πατάτες

Η πρόληψη της βλάστησης αποτελεί τον καλύτερο τρόπο να διασφαλίσετε ότι οι πατάτες παραμένουν ασφαλείς για κατανάλωση. Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος είναι να αγοράζετε μικρές ποσότητες που θα χρησιμοποιήσετε άμεσα, αποφεύγοντας την παρατεταμένη αποθήκευση. Όταν χρειάζεται να αποθηκεύσετε πατάτες, βεβαιωθείτε ότι είναι εντελώς στεγνές και απομακρύνετε τυχόν χαλασμένες. Τοποθετήστε τις σε δροσερό, ξηρό και σκοτεινό χώρο, μακριά από το φως και την υγρασία που επιταχύνουν τη βλάστηση.

Ορισμένοι προτείνουν να μην αποθηκεύετε πατάτες μαζί με κρεμμύδια, καθώς η γειτνίασή τους φέρεται να επιταχύνει τη διαδικασία βλάστησης. Ωστόσο, δεν υπάρχουν επιστημονικά τεκμηριωμένα στοιχεία που να επιβεβαιώνουν αυτήν την πρακτική, οπότε η συμβουλή αυτή παραμένει αναπόδεικτη. Η σωστή αποθήκευση και η προσεκτική επιλογή πατατών χωρίς φύτρες ή πράσινες κηλίδες αποτελούν τους πιο αξιόπιστους τρόπους να απολαύσετε αυτό το δημοφιλές τρόφιμο με ασφάλεια στη διατροφή σας.