Μπορεί η άνοιξη να απέχει ακόμη, ωστόσο τα σούπερ μάρκετ και τα καταστήματα ειδών κήπου έχουν ήδη γεμίσει με γλάστρες πρώιμων λουλουδιών. Τα φυτά, τοποθετημένα σε μικρές πλαστικές γλάστρες, εύκολες στη μεταφορά και φαινομενικά ακίνδυνες, αποτελούν πλέον αναπόσπαστο στοιχείο της εποχής. Αυτό το γνώριμο σκηνικό, όμως, φαίνεται πως αλλάζει ριζικά.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, στο πλαίσιο του European Green Deal, φαίνεται να προχωρά σε αυστηροποίηση της νομοθεσίας για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας, με βασικό στόχο τη δραστική μείωση του πλαστικού και τη μετάβαση σε επαναχρησιμοποιούμενες λύσεις. Μετά την απαγόρευση των πλαστικών σακουλών αγορών το 2022, το επόμενο βήμα αφορά προϊόντα πολύ πιο διαδεδομένα απ’ όσο φαίνεται αρχικά: τις πλαστικές γλάστρες λουλουδιών.


Στο επίκεντρο οι γλάστρες έως το 2030

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της ΕΕ, έως το 2030 θα αποσυρθεί από την αγορά σειρά προϊόντων από πλαστικό μίας χρήσης. Στη λίστα δεν περιλαμβάνονται μόνο οι λεπτές πλαστικές σακούλες, αλλά και οι γλάστρες στις οποίες διατίθενται φυτά σε σούπερ μάρκετ, καταστήματα DIY και κέντρα κηπουρικής. Η λογική είναι ότι πρόκειται για συσκευασίες μίας χρήσης, οι οποίες καταλήγουν στα απορρίμματα λίγο μετά την αγορά.

Μέχρι σήμερα, πάντως, η ευρωπαϊκή νομοθεσία προέβλεπε μια σαφή διάκριση. Οι πιο ανθεκτικές πλαστικές γλάστρες, που χρησιμοποιούνται σε περισσότερα στάδια της παραγωγής ή πωλούνται μαζί με το φυτό, εξαιρούνταν από τους περιορισμούς. Η εξαίρεση αυτή είχε γίνει αποδεκτή από τον κηπευτικό κλάδο, καθώς θεωρούνταν λειτουργική και προσαρμοσμένη στις ανάγκες της αγοράς.


Καταργείται η εξαίρεση – Αντιδράσεις από τη βιομηχανία

Νέο, μη δημοσιευμένο ακόμη, έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σύμφωνα με γερμανικά Μέσα, φαίνεται να ανατρέπει τα δεδομένα. Όπως αναφέρει το Γερμανικό Κέντρο Κηπευτικής (ZVG), η Κομισιόν προσανατολίζεται στην πλήρη κατάργηση της εξαίρεσης. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και οι ανθεκτικές πλαστικές γλάστρες που πωλούνται μαζί με τα φυτά θα χαρακτηρίζονται πλέον «συσκευασίες» βάσει του νέου κανονισμού.

Οι αντιδράσεις από τον κλάδο είναι έντονες. Ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας του ZVG, Hans Joachim Brinkjans, κάνει λόγο για υπερβολικά ευρεία ερμηνεία της νομοθεσίας, η οποία –όπως τονίζει– δεν συνάδει με την επίσημη λίστα προϊόντων του κανονισμού. Παράλληλα, προειδοποιεί ότι η αλλαγή αυτή δημιουργεί επιπλέον αβεβαιότητα και πίεση σε έναν τομέα που ήδη αντιμετωπίζει αυξημένο κόστος και αυστηρότερες περιβαλλοντικές υποχρεώσεις.


Τι αλλάζει για καταναλωτές και εμπόρους

Οι νέοι κανόνες δεν συνεπάγονται την εξαφάνιση των λουλουδιών από τα ράφια, αλλά αναμένεται να αλλάξουν τον τρόπο διάθεσής τους. Μία από τις λύσεις που εξετάζονται είναι η χρήση γλαστρών από «βιομηχανικά κομποστοποιήσιμα» υλικά. Ωστόσο, παρά τις δοκιμές, καμία τέτοια εναλλακτική δεν έχει αποδειχθεί μέχρι στιγμής πλήρως λειτουργική σε μεγάλη κλίμακα. Τα υπάρχοντα βιοπλαστικά αποσυντίθενται δύσκολα ή μόνο υπό ειδικές συνθήκες, ενώ οι λύσεις από χαρτί ή χαρτόνι εμφανίζουν σοβαρά πρακτικά μειονεκτήματα.

Σύμφωνα με την Deutsche Umwelthilfe, κορυφαία, ανεξάρτητη γερμανική ΜΚΟ περιβαλλοντικής και καταναλωτικής προστασίας, οι χάρτινες συσκευασίες δεν αποτελούν πραγματικά οικολογική επιλογή και είναι ακατάλληλες για τη μεταφορά υγρών φυτών, αυξάνοντας τον κίνδυνο φθορών και απωλειών.

Μια ακόμη πρόταση αφορά την εφαρμογή συστήματος επαναχρησιμοποιούμενων γλαστρών. Αν και θα μπορούσε να μειώσει τα απορρίμματα, θα συνεπαγόταν πρόσθετο κόστος για τους εμπόρους και μεγαλύτερη ευθύνη για τους καταναλωτές, οι οποίοι θα έπρεπε να επιστρέφουν τα δοχεία. Παρόμοια σενάρια εξετάζονται και για τις γλάστρες που χρησιμοποιούνται στη φάση της παραγωγής, όπως στα θερμοκήπια.

Τέλος, οι γλάστρες από τερακότα θεωρούνται πιο φιλικές προς το περιβάλλον, ωστόσο είναι βαριές και εύθραυστες, αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς και δυσκολεύοντας τη διανομή, ιδίως για τις μεγάλες αλυσίδες λιανικής.