Έντονη συζήτηση προκάλεσε για ακόμη μία φορά ο Έλον Μασκ, αυτή τη φορά γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη και τη φροντίδα των ανθρώπων, με έμφαση στους ηλικιωμένους. Μιλώντας στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, παρουσία πολιτικών, οικονομικών και τεχνολογικών ηγετών, ο επικεφαλής της Tesla περιέγραψε ένα μέλλον όπου η ρομποτική και η τεχνητή νοημοσύνη θα αποτελούν κρίσιμα εργαλεία απέναντι στη γήρανση του πληθυσμού και τη διαρκώς αυξανόμενη έλλειψη φροντιστών. Όπως σημείωσε, «δεν υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι για να φροντίσουν τους ηλικιωμένους μας», τονίζοντας ότι οι υπάρχουσες λύσεις, όπως τα γηροκομεία ή η επαγγελματική φροντίδα, συχνά αποδεικνύονται ανεπαρκείς και ιδιαίτερα κοστοβόρες.

Διαβάστε: "Εργοστάσιο πορνογραφίας" το Grok του Μασκ: Παγκόσμια κατακραυγή για το σκάνδαλο deepfakes - Σοκάρουν τα νούμερα με τις AI σεξουαλικοποιημένες εικόνες γυναικών και παιδιών

Το όραμα αυτό, σύμφωνα με τον Μασκ, αρχίζει να υλοποιείται μέσω του Optimus, του ανθρωποειδούς ρομπότ της Tesla, το οποίο έχει σχεδιαστεί για να αναλαμβάνει οικιακές εργασίες και να παρέχει προσωπική υποστήριξη. Ο ίδιος εκτίμησε ότι στο μέλλον η παρουσία τέτοιων ρομπότ στα σπίτια θα είναι εξίσου συνηθισμένη με τη χρήση ηλεκτρικών συσκευών σήμερα. «Αν υπήρχε ένα ρομπότ που θα μπορούσε να φροντίζει και να προστατεύει τους ηλικιωμένους σου, θα ήταν κάτι εξαιρετικό, κάτι που όλοι θα ήθελαν», ανέφερε χαρακτηριστικά, προβλέποντας ότι μέσα στην επόμενη δεκαετία θα μπορούσαν να βρίσκονται σε λειτουργία έως και ένα εκατομμύριο τέτοια ρομπότ.

Η πρόταση αυτή βασίζεται στις ραγδαίες εξελίξεις της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης, η οποία έχει εντυπωσιάσει με την ικανότητά της να κατανοεί και να αλληλεπιδρά με τον άνθρωπο. Εργαλεία όπως το ChatGPT, το Gemini και το Copilot δείχνουν ότι οι μηχανές μπορούν πλέον να επικοινωνούν με τρόπους που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν αδιανόητοι.

Oι προκλήσεις της ρομποτικής φροντίδας που οραματίζεται ο Μασκ

Η Berry Billingsley, υπεύθυνη του τομέα τεχνητής νοημοσύνης στο Πανεπιστήμιο του Swansea, επισημαίνει ότι αυτές οι εξελίξεις φέρνουν τα ρομπότ πιο κοντά στον ρόλο του προσωπικού βοηθού, με κάποια μορφή ενσυναίσθησης και προσαρμογής στις συναισθηματικές και σωματικές ανάγκες των χρηστών. Ο σχεδιασμός του Optimus στοχεύει στη φυσική ένταξη στο ανθρώπινο περιβάλλον. Η ανθρωπόμορφη κατασκευή του, με χέρια, πόδια και δάχτυλα, του επιτρέπει να εκτελεί σύνθετες εργασίες, από το να σηκώνει αντικείμενα μέχρι να προετοιμάζει φαγητό.

Ο Μασκ είπε ακόμα ότι «αυτά τα ρομπότ θα μπορούσαν να προσαρμόζονται σε κάθε άτομο και να το βοηθούν μόνο σε ό,τι χρειάζεται κάθε στιγμή». Ο στόχος δεν είναι μόνον η αποτελεσματικότητα, αλλά και η παροχή συντροφιάς, ειδικά σε ανθρώπους που βιώνουν μοναξιά. Η παρουσία ανθρωποειδών ρομπότ στα σπίτια εγείρει ερωτήματα σχετικά με τη συναισθηματική σχέση ανθρώπου και μηχανής. Σύμφωνα με την Billingsley, η εμφάνιση και οι κινήσεις των ρομπότ δημιουργούν προσδοκίες όχι μόνο λειτουργικότητας, αλλά και κατανόησης και ενσυναίσθησης. Αυτό μπορεί να είναι ελκυστικό για όσους επιθυμούν να διατηρήσουν την ανεξαρτησία τους καθώς γερνούν, έχοντας έναν βοηθό που δεν κρίνει και προσαρμόζεται στους προσωπικούς τους ρυθμούς.

Ωστόσο, εκφράζονται ανησυχίες για τις κοινωνικές συνέπειες της ανάθεσης της φροντίδας στις μηχανές. Η υπερβολική εξάρτηση από τα ρομπότ θα μπορούσε να αποδυναμώσει τους ανθρώπινους δεσμούς και να επηρεάσει την κοινωνική συνοχή. Γι’ αυτό, ο σχεδιασμός αυτών των συστημάτων πρέπει να ενισχύει και την κοινωνική αλληλεπίδραση, όχι μόνο την ατομική αποδοτικότητα.

Το ερώτημα λοιπόν μεταφέρεται στο πεδίο της ηθικής και της μηχανικής, δηλαδή πρακτικά πώς μπορούν τα ρομπότ να συμπληρώνουν και όχι να αντικαθιστούν τον ρόλο της οικογένειας και της κοινότητας στη φροντίδα των ανθρώπων, ηλικιωμένων και μη.