Οι στατίνες δεν ευθύνονται για τις περισσότερες σοβαρές παρενέργειες που τους αποδίδονται και θα μπορούσαν να χορηγούνται σε εκατομμύρια περισσότερους ανθρώπους, σύμφωνα με εκτενή έρευνα του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι πολύ περισσότεροι Βρετανοί θα μπορούσαν να ωφεληθούν από τη λήψη στατινών, καθώς τα φάρμακα αυτά δεν προκαλούν τις ανεπιθύμητες ενέργειες που μέχρι σήμερα προκαλούσαν φόβο και επιφυλακτικότητα. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η συνεχιζόμενη σύγχυση και ανησυχία γύρω από τις στατίνες οδηγεί πολλούς ασθενείς στο να στερούνται μια θεραπεία που έχει αποδεδειγμένα τη δυνατότητα να προλαμβάνει καρδιακά επεισόδια και εγκεφαλικά. Για τον λόγο αυτό, ζητούν άμεση αναθεώρηση των ενημερωτικών φυλλαδίων που συνοδεύουν τα φάρμακα, καθώς περιλαμβάνουν μακροσκελείς καταλόγους πιθανών παρενεργειών που συχνά δεν στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα και αποθαρρύνουν τους ασθενείς.

Διαβάστε: Ο Φεβρουάριος είναι η κρίσιμη περίοδος κλαδέματος για αυτά τα 10 φυτά - Κλάδεψέ τα τώρα


Μελέτη Οξφόρδης: Πού βασίστηκαν τα συμπεράσματα των ερευνητών

Τα συμπεράσματα βασίστηκαν στην ανάλυση δεδομένων από 123.940 συμμετέχοντες σε 19 κλινικές δοκιμές. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο κίνδυνος παρενεργειών όχι μόνο είναι περιορισμένος, αλλά σε μεγάλο βαθμό αντισταθμίζεται από τα σημαντικά οφέλη της θεραπείας. Σε κάθε δοκιμή συγκρίνονταν άτομα που λάμβαναν στατίνες με άτομα που λάμβαναν εικονικό φάρμακο (placebo), με μέση παρακολούθηση 4,5 ετών από την έναρξη της αγωγής.

Η μετα-ανάλυση, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet, έδειξε ότι δεν υπάρχει ουσιαστική αύξηση του κινδύνου για σχεδόν καμία από τις παθήσεις που αναφέρονται στα φύλλα οδηγιών ως πιθανές παρενέργειες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η απώλεια μνήμης, η κατάθλιψη, οι διαταραχές ύπνου, η στυτική δυσλειτουργία, η αύξηση βάρους, η ναυτία, η κόπωση και οι πονοκέφαλοι. Η αναπληρώτρια καθηγήτρια Christina Reith, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, εξήγησε ότι τα δεδομένα δείχνουν ξεκάθαρα πως η συχνότητα εμφάνισης αυτών των συμπτωμάτων είναι παρόμοια τόσο σε άτομα που λαμβάνουν στατίνες όσο και σε εκείνα που δεν τις λαμβάνουν.

«Αυτό σημαίνει ότι, παρότι τέτοια προβλήματα μπορεί να εμφανιστούν σε ορισμένους ανθρώπους, δεν προκαλούνται από τις στατίνες», ανέφερε, προσθέτοντας ότι για τη συντριπτική πλειονότητα των ασθενών τα οφέλη υπερτερούν κατά πολύ των κινδύνων. Οι ερευνητές εκφράζουν την ελπίδα ότι οι ετικέτες και οι οδηγίες των φαρμάκων θα επικαιροποιηθούν, ώστε γιατροί και ασθενείς να λαμβάνουν πιο τεκμηριωμένες αποφάσεις.

Σήμερα, περίπου 7 έως 8 εκατομμύρια άνθρωποι στο Ηνωμένο Βασίλειο λαμβάνουν στατίνες για τη μείωση της «κακής» χοληστερόλης. Σύμφωνα όμως με τη British Heart Foundation, που χρηματοδότησε εν μέρει τη μελέτη, άλλα τόσα εκατομμύρια θα έπρεπε επίσης να λαμβάνουν τη θεραπεία για να επιτευχθεί το βέλτιστο θεραπευτικό αποτέλεσμα. Προγενέστερες έρευνες έχουν δείξει μια μικρή αύξηση, περίπου 1%, σε μυϊκά συμπτώματα, κυρίως κατά τον πρώτο χρόνο λήψης. Επίσης, οι στατίνες μπορεί να προκαλέσουν ελαφρά άνοδο των επιπέδων σακχάρου στο αίμα, οδηγώντας ορισμένα άτομα υψηλού κινδύνου να εμφανίσουν διαβήτη νωρίτερα. Πέρα από αυτές τις γνωστές επιδράσεις, η νέα ανάλυση έδειξε ότι μόνο τέσσερις από τις 66 ανεπιθύμητες ενέργειες που είχαν κατά καιρούς αποδοθεί στις στατίνες σχετίζονται πραγματικά με τη χρήση τους. Σε αυτές περιλαμβάνεται μια μικρή αύξηση, περίπου 0,1%, σε μη φυσιολογικά αποτελέσματα εξετάσεων ηπατικής λειτουργίας, χωρίς όμως αυξημένο κίνδυνο σοβαρής ηπατικής νόσου. Παρατηρήθηκε επίσης ελαφρώς αυξημένος κίνδυνος για οίδημα στα κάτω άκρα, καθώς και ορισμένες αλλαγές στα ούρα.

Τι ανέφεραν οι συγγραφείς της μελέτης

Ο καθηγητής Sir Rory Collins, κύριος συγγραφέας της μελέτης, τόνισε ότι πλέον είναι επιτακτική η ανάγκη επικαιροποίησης των πληροφοριών γύρω από τις στατίνες, ώστε να περιοριστεί η αδικαιολόγητη ανησυχία. Από την πλευρά του, ο καθηγητής Bryan Williams της British Heart Foundation υπογράμμισε ότι οι στατίνες αποτελούν φάρμακα που σώζουν ζωές και ότι τα ευρήματα αυτά απαντούν στην παραπληροφόρηση που κυκλοφορεί γύρω από τη χρήση τους, συμβάλλοντας στην πρόληψη καρδιαγγειακών θανάτων. Τέλος, η καθηγήτρια Victoria Tzortziou Brown, πρόεδρος του Royal College of GPs, σημείωσε ότι όσοι εξετάζουν το ενδεχόμενο να λάβουν στατίνες θα πρέπει να νιώθουν καθησυχασμένοι, καθώς η μελέτη δείχνει πως, αν και καμία θεραπεία δεν είναι απολύτως απαλλαγμένη από παρενέργειες, ο κίνδυνος για τους περισσότερους ανθρώπους παραμένει χαμηλός