Η ψυχολογία υποστηρίζει ότι ο πιο γρήγορος τρόπος να αναγνωρίσει κανείς έναν άνθρωπο χαμηλής ποιότητας δεν είναι το πώς συμπεριφέρεται σε εκείνον, αλλά το πώς φέρεται σε ανθρώπους που δεν μπορούν να του προσφέρουν απολύτως τίποτα.

Όπως γράφει στο geediting.com ο Farley Ledgerwood, συγγραφέας που ειδικεύεται στους τομείς της προσωπικής ανάπτυξης, της ψυχολογίας και των σχέσεων, μια φαινομενικά ευγενική συμπεριφορά μπορεί να αποδειχθεί απλώς στρατηγική και όχι πραγματική ένδειξη χαρακτήρα.

Ο Ledgerwood περιγράφει ένα περιστατικό που τον έκανε να αναθεωρήσει τον τρόπο με τον οποίο αξιολογεί τους ανθρώπους. Σε ένα από τα τακτικά του ραντεβού για καφέ με τη σύζυγό του, παρατήρησε μια γυναίκα στο διπλανό τραπέζι. Στην αρχή έδειχνε γοητευτική: χαμογελαστή, επικοινωνιακή, με ευχάριστη συζήτηση και γέλιο στις κατάλληλες στιγμές. Όταν όμως πλησίασε η νεαρή σερβιτόρα για να πάρει την παραγγελία, η στάση της άλλαξε αμέσως: απότομος τόνος, καμία οπτική επαφή και ένα περιφρονητικό κούνημα του χεριού όταν η κοπέλα ρώτησε αν χρειάζονταν κάτι άλλο.

Ο άντρας που τη συνόδευε δεν φάνηκε να το παρατηρεί. Για τον Ledgerwood, ωστόσο, αυτό το στιγμιαίο περιστατικό αποκάλυψε περισσότερα για τον χαρακτήρα της γυναίκας μέσα σε δέκα δευτερόλεπτα απ’ ό,τι είχε δείξει στα προηγούμενα είκοσι λεπτά.

Σύμφωνα με τον ίδιο, όταν κάποιος είναι ευγενικός απέναντι σε άτομα που μπορούν να του προσφέρουν κάτι, αλλά ψυχρός ή απαξιωτικός προς όσους δεν εξυπηρετούν κάποιον σκοπό στη ζωή του, αυτό δεν συνιστά πραγματική ευγένεια. Πρόκειται για στρατηγική συμπεριφορά – κάτι που, όπως επισημαίνει, επιβεβαιώνεται και από την ψυχολογία.


Τα σημάδια για τον πραγματικό χαρακτήρα ενός ανθρώπου

Ο Ledgerwood αναφέρεται σε μια σειρά από σημάδια που αποκαλύπτουν τον πραγματικό χαρακτήρα μιας γυναίκας, χωρίς να σχετίζονται με τον τρόπο που φέρεται άμεσα στο άτομο που τη γνωρίζει.

1) Περιφρόνηση προς τους εργαζόμενους στον τομέα των υπηρεσιών

Πρόκειται για ένα από τα πιο συζητημένα σημάδια, και όχι άδικα. Στους επιχειρηματικούς και ερωτικούς κύκλους είναι γνωστό ως «ο κανόνας του σερβιτόρου»: ο τρόπος με τον οποίο κάποιος φέρεται σε εργαζόμενους στην εστίαση ή σε υπηρεσίες αποκαλύπτει πολλά για τον χαρακτήρα του.

2) Έλλειψη υπομονής απέναντι σε ηλικιωμένους ή ευάλωτους ανθρώπους

Ο συγγραφέας αναφέρεται και σε μια προσωπική εμπειρία από το παρελθόν, όταν μια τυχαία συνάντηση με έναν άστεγο βετεράνο έξω από ένα παντοπωλείο τον έκανε να επανεξετάσει τον τρόπο που αντιλαμβάνεται την κρίση και τη συμπόνια. Μέχρι τότε, περνούσε από δίπλα του χωρίς να του δίνει σημασία, ώσπου μια συζήτηση άλλαξε ριζικά την οπτική του.

Σύμφωνα με τον Ledgerwood, ο τρόπος με τον οποίο κάποιος αντιδρά σε άτομα που είναι ευάλωτα, ηλικιωμένα, μπερδεμένα ή αντιμετωπίζουν δυσκολίες αποκαλύπτει βαθύτερα στοιχεία για την ικανότητά του να δείχνει ενσυναίσθηση. Έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Emotion καταδεικνύει ότι η ενσυναίσθηση και η προκοινωνική συμπεριφορά συνδέονται στενά και ότι η προθυμία να βοηθήσει κανείς όσους έχουν ανάγκη αποτελεί έναν από τους ισχυρότερους δείκτες γνήσιου χαρακτήρα.

Όπως σημειώνει, μια γυναίκα που γυρίζει τα μάτια της σε έναν ηλικιωμένο που κινείται αργά σε μια ουρά ή δείχνει εμφανή ενόχληση όταν κάποιος λιγότερο τυχερός διασταυρώνεται στον δρόμο της, αποκαλύπτει ότι η συμπόνια της έχει όρους – και η συμπόνια με όρους δεν είναι πραγματική συμπόνια.


3) Αντιμετώπιση της οικογένειας ή των φίλων του συντρόφου ως εμπόδια

Ο συγγραφέας τονίζει ότι έχει σημασία να παρατηρεί κανείς πώς συμπεριφέρεται ένα άτομο στους ανθρώπους που αγαπά ο σύντροφός του, όχι μόνο μπροστά του αλλά και όταν πιστεύει ότι δεν γίνεται αντιληπτό.

Ένα άτομο με πραγματική ποιότητα, υποστηρίζει, κατανοεί ότι οι σχέσεις του άλλου αποτελούν κομμάτι της ταυτότητάς του. Γι’ αυτό δείχνει ζεστασιά και σεβασμό προς τους ανθρώπους που είναι σημαντικοί για εκείνον – όχι από υποχρέωση, αλλά από ουσιαστική κατανόηση και αποδοχή.


4) Μιλάει συνεχώς για τους άλλους πίσω από την πλάτη τους

Περιστασιακά ξεσπάσματα για έναν ενοχλητικό συνάδελφο ή μέλος της οικογένειας; Όλοι το κάνουμε. Το έχω κάνει. Το έχετε κάνει. Είναι ανθρώπινο. Αλλά όταν το κουτσομπολιό γίνεται ο συνήθης τρόπος συνομιλίας κάποιου, όταν σχεδόν κάθε άτομο στη ζωή του γίνεται αντικείμενο κριτικής τη στιγμή που φεύγει από το δωμάτιο, δώστε προσοχή. Γιατί εδώ είναι η δυσάρεστη αλήθεια: αν το κάνει για όλους τους άλλους, το κάνει και για εσάς.

Όπως αναφέρει ο συγγραφέας, η εμπιστοσύνη χτίζεται στις μικρές, ήσυχες στιγμές, όχι στις μεγάλες χειρονομίες. Και μια γυναίκα που συνεχώς κατακρίνει τους άλλους όταν είναι μόνοι τους, σου δείχνει ακριβώς πόση εμπιστοσύνη μπορείς να της δείξεις.

Κατά τη διάρκεια των χρόνων που δούλευε στο γραφείο, λέει ο συγγραφέας, είδε αυτό το φαινόμενο να επαναλαμβάνεται περισσότερες φορές από όσες μπορούσε να μετρήσει. Υπήρχαν συνάδελφοί του που ήταν ευγενικοί μπροστά του, αλλά κατακρίνεαν τη στιγμή που κάποιος έβγαινε από το δωμάτιο. Με τον καιρό, όλοι κατάλαβαν ποιοι ήταν αυτοί οι άνθρωποι και κανείς δεν τους εμπιστευόταν για τίποτα σημαντικό.