Πολλοί άνθρωποι περνούν φάσεις στη ζωή τους, κατά τις οποίες διαβάζουν βιβλία αυτοβελτίωσης. Βιβλία για συνήθειες, παραγωγικότητα, νοοτροπία, πρωινές ρουτίνες, βαθιά εργασία. Και στο τέλος, σχεδόν τίποτα δεν μοιάζει να έχει αλλάξει στη ζωή τους. Αξίζει να τονιστεί, όμως, πως οι άνθρωποι που διαβάζουν βιβλία αυτοβελτίωσης και δεν αλλάζουν, δεν είναι τεμπέληδες. Ψυχολόγοι εξηγούν τι γίνεται μέσα τους.

Διαβάστε: Οι άνθρωποι που προτιμούν να γράφουν μηνύματα από το να παίρνουν τηλέφωνο, δεν είναι αντικοινωνικοί! Τι λέει η ψυχολογία

Ο εγκέφαλός μας μάς ανταμείβει για τη μάθηση

Όπως τονίζει ο Lachlan Brown στο siliconcanals, όσοι δεν αλλάζουν, δεν είναι τεμπέληδες. Κάτι πολύ πιο ενδιαφέρον συμβαίνει μέσα στο κεφάλι τους.  Όταν διαβάζεις ένα άρθρο για το πώς να ξυπνάς νωρίτερα και σκέφτεσαι «ναι, αυτό ακριβώς πρέπει να κάνω», ο εγκέφαλός σου σου δίνει μια μικρή δόση ικανοποίησης. Νιώθεις παραγωγικός. Όμως, αυτό που μας δείχνει η έρευνα, σύμφωνα με το siliconcanals, είναι το εξής: αυτό το αίσθημα ικανοποίησης μπορεί στην πραγματικότητα να αντικαταστήσει το κίνητρο.

Σύμφωνα με τον Δρ. Timothy Pychyl, ενός από τους κορυφαίους ερευνητές στον τομέα της αναβλητικότητας, ο πραγματικός παράγοντας πίσω από την αναβλητικότητα δεν είναι η κακή διαχείριση του χρόνου. Είναι η ρύθμιση των συναισθημάτων.

Αποφεύγουμε τις εργασίες όχι επειδή είμαστε τεμπέληδες, αλλά επειδή αυτές οι εργασίες προκαλούν δυσάρεστα συναισθήματα και άγχος. Και η κατανάλωση πληροφοριών σχετικά με την εργασία μας προσφέρει ακριβώς την απαραίτητη συναισθηματική ανακούφιση για να νιώσουμε ότι την έχουμε αντιμετωπίσει. Με άλλα λόγια, η δυσφορία κατευνάζεται από την έρευνα. Και έτσι μένεις ακριβώς εκεί που είσαι, αλλά με ένα ράφι γεμάτο βιβλία αυτοβοήθειας.

Η «πρόωρη αίσθηση ολοκλήρωσης»

Ενδιαφέρον έχει και το έργο του ψυχολόγου Peter Gollwitzer από το Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης. Σε μια μελέτη του 2009 που δημοσιεύθηκε στο Psychological Science, ο Gollwitzer και οι συνεργάτες του διαπίστωσαν ότι όταν οι άνθρωποι ανακοίνωναν δημοσίως τους στόχους τους, ήταν λιγότερο πιθανό να τους υλοποιήσουν.

Όταν κάποιος άλλος αναγνωρίζει τον στόχο σου, ο εγκέφαλός σου βιώνει μια «πρόωρη αίσθηση ολοκλήρωσης». Απολαμβάνεις τη συναισθηματική ικανοποίηση, χωρίς να καταβάλλεις πραγματικά την προσπάθεια για να βελτιωθείς.

Η πληροφορία ως ζώνη άνεσης

Όπως προκύπτει από τους ψυχολόγους, η αναζήτηση της αυτοβελτίωσης είναι μια ζώνη άνεσης μεταμφιεσμένη σε φιλοδοξία. Το να διαβάζεις για το πώς να ξεκινήσεις μια επιχείρηση μοιάζει με πρόοδο. Αλλά καμία τέτοια δραστηριότητα δεν περιλαμβάνει την πραγματική δυσφορία του να την κάνεις στην πραγματικότητα.

Η έρευνα του Πανεπιστημίου του Πρίνστον για την αναβλητικότητα το λέει ξεκάθαρα: Για τους περισσότερους ανθρώπους, η αναβλητικότητα δεν έχει να κάνει με την τεμπελιά. Έχει να κάνει με την προστασία του εαυτού σου από την αποτυχία. Η κατανάλωση περιεχομένου σχετικά με κάτι δύσκολο, είναι ο τέλειος τρόπος για να νιώθεις αφοσιωμένος, χωρίς κινδύνους. Αυτό δεν είναι τεμπελιά. Είναι ένας βαθιά ανθρώπινος αμυντικός μηχανισμός.

Το χάσμα μεταξύ γνώσης και πράξης δεν είναι πρόβλημα πληροφόρησης

Το χάσμα γνώσης και πράξης δεν είναι πρόβλημα πληροφόρησης. Δεν χρειάζονται περισσότερα βιβλία. Χρειάζεται απλός το άτομο να δράσεις. Χωρίς καμία βεβαιότητα ότι θα πετύχει. Οι έρευνες στον τομέα της Ψυχολογίας επιβεβαιώνουν αυτό το συμπέρασμα. Οι άνθρωποι σπάνια αντλούν διδάγματα από την αναβλητικότητά τους. Αντί να αναλογιστούν τι πήγε στραβά και να προσαρμόσουν τη συμπεριφορά τους, έτειναν να επικεντρώνονται στο να νιώσουν καλύτερα εκείνη τη στιγμή. Αυτό επιτυγχάνει η κατανάλωση περιεχομένου αυτοβελτίωσης. Καταπραΰνει το άγχος, χωρίς να απαιτεί δράση.