Σχεδόν 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως υποφέρουν από αποφρακτική υπνική άπνοια, μια διαταραχή του ύπνου που συχνά «μεταμφιέζεται» σε απλή κούραση. Σύμφωνα με το ScienceAlert, η διακοπή της αναπνοής κατά τον ύπνο παραμένει αδιάγνωστη για χρόνια, καθώς τα συμπτώματα όπως το ροχαλητό και η πρωινή υπνηλία συχνά αποδίδονται λανθασμένα στο καθημερινό στρες.

Διαβάστε: Γιατί ξυπνάμε λίγα λεπτά πριν χτυπήσει το ξυπνητήρι; Η επιστήμη δίνει απάντηση


Τι συμβαίνει στο σώμα κατά τη διάρκεια της υπνικής άπνοιας

Στην αποφρακτική υπνική άπνοια, η φυσιολογική χαλάρωση των μυών του λαιμού γίνεται υπερβολική, με αποτέλεσμα οι αεραγωγοί να καταρρέουν και να εμποδίζουν τη ροή του αέρα. Σύμφωνα με στοιχεία από το PMC, αυτές οι διακοπές της αναπνοής μπορεί να επαναλαμβάνονται εκατοντάδες φορές κάθε νύχτα. Κάθε φορά που η αναπνοή σταματά, ο εγκέφαλος "εκπέμπει σήμα κινδύνου", προκαλώντας σύντομες αφυπνίσεις για να ξεμπλοκάρει τον λαιμό. Παρόλο που ο ασθενής συνήθως δεν θυμάται αυτά τα ξυπνήματα, ο ύπνος κατακερματίζεται, στερώντας από το σώμα την απαραίτητη ξεκούραση.


Οι επιπτώσεις στην υγεία μπορεί να είναι σοβαρές

Οι ειδικοί τονίζουν πως η συγκεκριμένη διαταραχή ύπνου δεν επηρεάζει μόνο τον ύπνο, αλλά ολόκληρο τον οργανισμό. Στο health.com αναφέρεται ότι έρευνες έχουν συνδέσει τη διαταραχή με αυξημένο κίνδυνο υπέρτασης, καρδιαγγειακών παθήσεων, διαβήτη τύπου 2, εγκεφαλικού επεισοδίου και προβλημάτων μνήμης. Παράλληλα, άλλη ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο PMC εκτίμησε ότι περίπου 936 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ενδέχεται να έχουν ήπια έως σοβαρή μορφή αποφρακτικής υπνικής άπνοιας.

Το πρόβλημα όμως είναι ότι μεγάλο ποσοστό των περιστατικών δεν διαγιγνώσκεται ποτέ. Σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις που αναφέρονται και σε τεχνολογικές μελέτες ύπνου, περίπου το 80% των ανθρώπων με υπνική άπνοια μπορεί να μην γνωρίζουν ότι πάσχουν από τη διαταραχή.


Η σύνδεση με τον εγκέφαλο και την άνοια

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι έρευνες γύρω από τη σχέση της υπνικής άπνοιας με νευροεκφυλιστικές παθήσεις. Το ScienceAlert φιλοξένησε επίσης ανάλυση σχετικά με τη διαταραχή REM Sleep Behavior Disorder (RBD), μια άλλη διαταραχή ύπνου που έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης πάρκινσον και άνοιας με σωμάτια Lewy. Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι οι διαταραχές ύπνου ίσως αποτελούν πρώιμο «καμπανάκι» αλλαγών που συμβαίνουν στον εγκέφαλο χρόνια πριν εμφανιστούν νευρολογικά συμπτώματα.

Παράλληλα, όλο και περισσότερες μελέτες εξετάζουν αν η χρόνια έλλειψη ποιοτικού ύπνου και οι επαναλαμβανόμενες πτώσεις οξυγόνου που προκαλεί η υπνική άπνοια μπορούν να επιβαρύνουν τη λειτουργία του εγκεφάλου με την πάροδο του χρόνου.


Νέες τεχνολογίες και θεραπείες δίνουν ελπίδα

Τα τελευταία χρόνια, οι επιστήμονες αναπτύσσουν νέες μεθόδους διάγνωσης που ίσως κάνουν ευκολότερο τον εντοπισμό της διαταραχής. Το arxiv.org αναφέρει ότι ερευνητές δοκιμάζουν ακόμη και συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, αισθητήρες και ειδικά ραντάρ ύπνου για την ανίχνευση της υπνικής άπνοιας χωρίς την ανάγκη πολύπλοκων εξετάσεων σε εργαστήριο ύπνου.

Στο reuters.com αναφέρεται ότι νέες θεραπείες βρίσκονται υπό μελέτη. Πρόσφατα, η φαρμακευτική εταιρεία Eli Lilly ανακοίνωσε ότι το φάρμακο tirzepatide (Zepbound), που χρησιμοποιείται για απώλεια βάρους, έδειξε σημαντική βελτίωση ή ακόμη και υποχώρηση της υπνικής άπνοιας σε αρκετούς ασθενείς κατά τη διάρκεια κλινικών δοκιμών.


Γιατί δεν πρέπει να αγνοούμε τα σημάδια

Παρότι πολλοί θεωρούν το ροχαλητό «αθώο», οι ειδικοί τονίζουν ότι όταν συνοδεύεται από υπνηλία, έντονη κόπωση ή διακοπές στην αναπνοή κατά τη διάρκεια του ύπνου, μπορεί να αποτελεί ένδειξη σοβαρής διαταραχής.

Και ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι εκατομμύρια άνθρωποι συνεχίζουν να ζουν με κακής ποιότητας ύπνο χωρίς να γνωρίζουν την πραγματική αιτία πίσω από την εξάντληση που νιώθουν καθημερινά.