Το καλοκαίρι είναι για τους περισσότερους συνώνυμο της ξεγνοιασιάς, των διακοπών και της θάλασσας. Για ανθρώπους, όμως, που αντιμετωπίζουν διατροφικές διαταραχές ή δυσκολεύονται να αποδεχθούν την εικόνα του σώματός τους, οι θερινοί μήνες μπορεί να αποτελέσουν μία από τις πιο δύσκολες περιόδους του χρόνου. Η παραλία, το μαγιό, τα πιο ελαφριά ρούχα και η αυξημένη έκθεση του σώματος λειτουργούν συχνά ως παράγοντες που ενισχύουν το άγχος, την ανασφάλεια και τη χαμηλή αυτοεκτίμηση. Την ίδια στιγμή, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συνεχίζουν να προβάλλουν συγκεκριμένα πρότυπα ομορφιάς, εντείνοντας την ανάγκη πολλών ανθρώπων να ανταποκριθούν σε μια εικόνα που συχνά απέχει από την πραγματικότητα.

Διαβάστε: Το κορδόνι με τους ηλίανθους που "μιλά" χωρίς λέξεις: Η ιστορία του 6χρονου Μάριου και το σύμβολο των αόρατων αναπηριών

Η ψυχίατρος του Κέντρου Ημέρας ΑΝΑΣΑ, Ολυμπία Αγαλιώτη, μιλώντας στο parapolitika.gr, εξηγεί γιατί το καλοκαίρι αποτελεί μια ιδιαίτερα επιβαρυντική περίοδο για τα άτομα με διαταραχές πρόσληψης τροφής, ποια είναι τα σημάδια που πρέπει να κινητοποιήσουν το οικογενειακό περιβάλλον και γιατί η πίεση για το λεγόμενο «καλοκαιρινό σώμα» μπορεί να γίνει επικίνδυνη.

"Η αυξημένη έκθεση του σώματος κάνει το καλοκαίρι πιο δύσκολο"

Όπως επισημαίνει η κ. Αγαλιώτη, η εποχή αυτή συνοδεύεται από συνθήκες που επιβαρύνουν τόσο την ψυχική όσο και τη σωματική υγεία των ατόμων με διατροφικές διαταραχές. «Το καλοκαίρι είναι όντως μια πιο δύσκολη περίοδος για τα άτομα που αντιμετωπίζουν διαταραχές πρόσληψης τροφής. Ένας βασικός λόγος είναι η πιο συχνή έκθεση του σώματος, είτε στην παραλία είτε λόγω του πιο ελαφριού ρουχισμού. Για πολλούς αυτό αποτελεί πηγή έντονου άγχους και δυσφορίας», αναφέρει. Παράλληλα, εξηγεί ότι οι υψηλές θερμοκρασίες οδηγούν συχνά σε περιορισμό της σωματικής άσκησης, γεγονός που μπορεί να ενισχύσει τον φόβο της αύξησης του βάρους σε ανθρώπους που έχουν ήδη έντονη ανησυχία για την εικόνα τους.

Η ίδια εφιστά την προσοχή και στις σωματικές επιπτώσεις που μπορεί να έχει το καλοκαίρι. «Κατά τους θερινούς μήνες ιδρώνουμε περισσότερο, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει αφυδάτωση και ηλεκτρολυτικές διαταραχές. Αυτό μπορεί να επιδεινώσει τις συνέπειες συμπεριφορών όπως οι αυτοπροκαλούμενοι έμετοι, οι οποίοι επίσης οδηγούν σε αφυδάτωση και διαταραχές των ηλεκτρολυτών. Παράλληλα, η γενικότερη θερμική καταπόνηση του οργανισμού, σε συνδυασμό με μια διατροφική διαταραχή, μπορεί να μειώσει τις σωματικές αντοχές και να οδηγήσει ακόμη και σε φυσική εξάντληση», εξηγεί.

Σύμφωνα με την ψυχίατρο, η αυξημένη έκθεση του σώματος επηρεάζει άμεσα τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους οι άνθρωποι με αρνητική εικόνα σώματος. «Όσο μεγαλύτερη είναι η έκθεση, τόσο εντονότερο γίνεται το άγχος και η δυσαρέσκεια για την εικόνα του σώματος», τονίζει.

Η κ. Αγαλιώτη περιγράφει ότι αρκετοί άνθρωποι αλλάζουν ακόμη και την καθημερινότητά τους, προκειμένου να αποφύγουν αυτή την έκθεση. «Κατά τις συνεδρίες, πολλοί εκφράζουν αγωνία για το πώς γίνονται αντιληπτοί από τους άλλους και φοβούνται ότι θα δεχθούν αρνητική κριτική. Συχνά αισθάνονται μειωμένη αυτοπεποίθηση και μεγάλη δυσαρέσκεια για την εμφάνισή τους», λέει, σημειώνοντας πως αρκετοί επινοούν δικαιολογίες για να αποφύγουν την παραλία ή τις κοινωνικές συναναστροφές. «Ασθενείς μου έχουν πει ότι επικαλούνται τη δουλειά, την κούραση ή ότι δεν αισθάνονται καλά, μόνο και μόνο για να αποφύγουν να εκτεθούν ή να βρεθούν σε κοινωνικές περιστάσεις».

Άλλοι, προσθέτει, επιλέγουν να φορούν φαρδιά ρούχα ακόμη και μέσα στο κατακαλόκαιρο, ώστε να καλύπτουν όσο περισσότερο γίνεται το σώμα τους, ενώ δεν είναι λίγοι εκείνοι που απομονώνονται από το κοινωνικό τους περιβάλλον.

Η παγίδα της γρήγορης απώλειας βάρους

Η περίοδος πριν από τις καλοκαιρινές διακοπές συνοδεύεται συχνά από έντονη πίεση για γρήγορη απώλεια βάρους. Η ψυχίατρος προειδοποιεί ότι η πίεση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε ιδιαίτερα επικίνδυνες συμπεριφορές. «Ορισμένοι επιλέγουν να εντείνουν με φρενήρεις ρυθμούς τις προσπάθειες απώλειας βάρους. Καταφεύγουν σε υπερβολική γυμναστική, εξαντλητικές δίαιτες, χρήση καθαρτικών ή αλλεπάλληλες επισκέψεις σε κέντρα αδυνατίσματος, επιδιώκοντας ένα γρήγορο αποτέλεσμα», σύμφωνα με την ειδικό.

Όπως επισημαίνει, πολλοί βασίζουν τις επιλογές τους σε πληροφορίες που βρίσκουν στο διαδίκτυο. «Συχνά η ενημέρωσή τους προέρχεται από αναξιόπιστες διαδικτυακές πηγές, χωρίς να γνωρίζουν τις σοβαρές συνέπειες που μπορεί να έχουν αυτές οι πρακτικές. Η πίεση για γρήγορη απώλεια βάρους μπορεί να γίνει επικίνδυνη όχι μόνο για την υγεία, αλλά σε ακραίες περιπτώσεις ακόμη και για τη ζωή», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Τα social media και η ατελείωτη σύγκριση

Η κ. Αγαλιώτη χαρακτηρίζει καθοριστικό τον ρόλο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. «Η εικονική πραγματικότητα έχει κατακλύσει την καθημερινότητά μας. Δυστυχώς, δεν διαθέτουν όλοι την ίδια ικανότητα κριτικής επεξεργασίας του περιεχομένου που βλέπουν, ενώ κάποιοι είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στο να επηρεαστούν αρνητικά», διευκρινίζει.

Όπως εξηγεί, τα social media αναπαράγουν συγκεκριμένα δυτικά πρότυπα ομορφιάς, προβάλλοντας την εικόνα ενός αδύνατου σώματος ως προϋπόθεση επιτυχίας ή αποδοχής. «Οι άνθρωποι μπαίνουν πολύ συχνά στη διαδικασία να συγκρίνουν τον εαυτό τους με άλλους και προσπαθούν να ανταποκριθούν σε αυτά τα πρότυπα, με κόστος τόσο για τη συναισθηματική όσο και για τη σωματική τους υγεία», συμπληρώνει.

Αυξημένα τα αιτήματα για παροχή βοήθειας το καλοκαίρι

Η αυξημένη πίεση αποτυπώνεται και στα αιτήματα που δέχεται η ΑΝΑΣΑ. «Κατά τους θερινούς μήνες παρατηρούμε μια μικρή αύξηση στα αιτήματα για ψυχολογική υποστήριξη. Η υπερέκθεση του σώματος φαίνεται πως αφήνει τους ανθρώπους περισσότερο εκτεθειμένους και στους συναισθηματικούς παράγοντες που είχαν συσσωρευτεί μέσα τους για μεγάλο χρονικό διάστημα», σημειώνει η κ. Αγαλιώτη.

Τα σημάδια που δεν πρέπει να περνούν απαρατήρητα

Η ειδικός εξηγεί ότι μια διατροφική διαταραχή δεν εκδηλώνεται μόνο μέσα από αλλαγές στο βάρος. «Το φαγητό και η εικόνα του σώματος μπορεί να γίνουν μια επίμονη, εμμονική ενασχόληση, που καταλαμβάνει μεγάλο μέρος της καθημερινότητας και της σκέψης του ανθρώπου», τονίζει. Σημαντικές αυξομειώσεις βάρους, συνεχές ζύγισμα, επίμονη παρατήρηση στον καθρέφτη, επιλογή ρούχων που καλύπτουν υπερβολικά το σώμα, απομόνωση από φίλους και οικογένεια, αλλά και έντονα συναισθήματα ντροπής και ενοχής αποτελούν σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούνται. Παράλληλα, μπορεί να συνυπάρχουν άγχος, κατάθλιψη, ιδεοψυχαναγκαστικά συμπτώματα, διαταραχές ύπνου, εξάρτηση από αλκοόλ ή ουσίες και, σε σοβαρές περιπτώσεις, ακόμη και ψυχωσικά συμπτώματα.

Οι ηλικίες που επηρεάζονται περισσότερο είναι οι έφηβοι και οι νεαροί ενήλικες, καθώς, όπως λέει η ειδικός, βρίσκονται ακόμη στη διαδικασία διαμόρφωσης της προσωπικότητάς τους και είναι περισσότερο ευάλωτοι τόσο στην πίεση των συνομηλίκων όσο και στην επιρροή των μέσων ενημέρωσης και των social media.

"Να αγαπήσουμε την εικόνα μας"

Η κ. Αγαλιώτη υπογραμμίζει ότι ο ρόλος της οικογένειας, των φίλων και των συντρόφων είναι καθοριστικός. «Το σημαντικότερο είναι να ακούσουν τον άνθρωπό τους με ενσυναίσθηση, χωρίς να τον κρίνουν ή να τον στιγματίσουν. Η αποδοχή από το περιβάλλον παίζει πολύ σημαντικό ρόλο, όπως και η ενθάρρυνση για αναζήτηση βοήθειας από ειδικούς και αξιόπιστους φορείς», επισημαίνει.

Κλείνοντας, στέλνει ένα μήνυμα προς όσους δυσκολεύονται να απολαύσουν το καλοκαίρι εξαιτίας της εικόνας του σώματός τους: «Να επιλέγουν να περιβάλλονται από ανθρώπους που τους αποδέχονται όπως είναι και τους κάνουν να αισθάνονται όμορφα. Να αγαπήσουν την εικόνα τους, γιατί ο καθένας μας είναι διαφορετικός και αυτή η διαφορετικότητα είναι που μας κάνει μοναδικούς. Και αν επιθυμούν να βελτιώσουν τη φυσική τους κατάσταση, να το κάνουν με υπομονή, μέτρο και πάντα με τη συμβουλή ειδικών. Δεν χρειάζεται να περνούν αυτή τη δυσκολία μόνοι τους».