Η αλλαγή της ώρας επηρεάζει την καθημερινότητά μας δύο φορές κάθε χρόνο, παρότι στην πράξη πρόκειται για τη μετακίνηση των δεικτών κατά μόλις μία ώρα. Για το 2026, η μετάβαση από τη θερινή στη χειμερινή ώρα θα πραγματοποιηθεί τη νύχτα του Σαββάτου 24 προς Κυριακή 25 Οκτωβρίου.

Στην Ελλάδα, στις 4:00 τα ξημερώματα οι δείκτες θα μετακινηθούν μία ώρα πίσω και θα δείξουν 3:00. Την ίδια στιγμή, στη Γερμανία και στις υπόλοιπες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, τα ρολόγια θα γυρίσουν από τις 3:00 στις 2:00.

Η θερινή ώρα ολοκληρώνεται σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης την τελευταία Κυριακή του Οκτωβρίου. Με την επιστροφή στη χειμερινή ώρα, ουσιαστικά κερδίζουμε μία ώρα ύπνου.


Ποιες συσκευές αλλάζουν αυτόματα ώρα

Όσοι χρησιμοποιούν κινητό τηλέφωνο, ηλεκτρονικό υπολογιστή ή άλλο ρολόι που πραγματοποιεί αυτόματο συγχρονισμό δεν χρειάζεται να κάνουν κάποια ενέργεια, καθώς η αλλαγή γίνεται αυτόματα. Αντίθετα, τα αναλογικά ρολόγια, όπως αυτά χειρός, τοίχου και κουζίνας, θα πρέπει να ρυθμιστούν χειροκίνητα.


Γιατί πολλοί μπερδεύονται με την αλλαγή της ώρας

Κάθε χρόνο αρκετοί δυσκολεύονται να θυμηθούν αν το ρολόι πρέπει να πάει μπροστά ή πίσω. Στη Γερμανία χρησιμοποιούνται ορισμένα απλά μνημονικά κόλπα για να θυμούνται τη σωστή κατεύθυνση.

Ένα από αυτά συνδέει την αλλαγή της ώρας με τις καρέκλες του κήπου: την άνοιξη τις βγάζουμε μπροστά από το σπίτι, όπως προχωράμε και το ρολόι μπροστά, ενώ το φθινόπωρο τις μαζεύουμε πίσω, όπως γυρίζουμε και τους δείκτες πίσω. Υπάρχει και η εικόνα του θερμομέτρου. Την άνοιξη η θερμοκρασία ανεβαίνει, οπότε προσθέτουμε μία ώρα, ενώ το φθινόπωρο πέφτει και αφαιρούμε μία ώρα.


Η αλλαγή ώρας δεν εφαρμόζεται σε όλες τις χώρες

Η εποχική αλλαγή της ώρας δεν ισχύει σε ολόκληρο τον κόσμο. Υπάρχουν χώρες που έχουν επιλέξει να μην αλλάζουν καθόλου τα ρολόγια τους. Στην Ευρώπη, χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Ισλανδία, ενώ η Ρωσία έχει καταργήσει την εποχική αλλαγή εδώ και χρόνια. Η Τουρκία εφαρμόζει μόνιμα θερινή ώρα από το 2016.

Η κατάργηση της αλλαγής ώρας αποτελεί εδώ και χρόνια αντικείμενο συζήτησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2018 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προτείνει να σταματήσει η αλλαγή των ρολογιών δύο φορές τον χρόνο, ενώ το 2019 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε στηρίξει κατ’ αρχήν την πρόταση. Μέχρι σήμερα, ωστόσο, δεν έχει ψηφιστεί νέα ρύθμιση. Ως αποτέλεσμα, η αλλαγή ώρας εξακολουθεί να εφαρμόζεται και το 2026.


Πώς επηρεάζει τον ύπνο και τον οργανισμό

Η μετακίνηση της ώρας κατά μία ώρα μπορεί να επηρεάσει προσωρινά τον κύκλο ύπνου και εγρήγορσης. Το βιολογικό ρολόι του ανθρώπου ρυθμίζεται κυρίως από την εναλλαγή φωτός και σκοταδιού και μια απότομη αλλαγή μπορεί να προκαλέσει κούραση, διαταραχές ύπνου ή δυσκολία στη συγκέντρωση.

Έρευνες έχουν εξετάσει επίσης πιθανές συνδέσεις της αλλαγής ώρας με τα τροχαία ατυχήματα και το καρδιαγγειακό σύστημα. Τα αποτελέσματα, ωστόσο, δεν είναι ξεκάθαρα και διαφέρουν ανάμεσα στην ανοιξιάτικη και τη φθινοπωρινή αλλαγή.

Η μετάβαση στη θερινή ώρα θεωρείται γενικά πιο δύσκολη για τον οργανισμό, καθώς τότε χάνεται μία ώρα ύπνου. Για όσους δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στη χειμερινή ώρα, μπορούν να βοηθήσουν οι σταθερές ώρες ύπνου και η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη έκθεση στο πρωινό φως.


Γιατί καθιερώθηκε η θερινή ώρα

Η θερινή ώρα καθιερώθηκε αρχικά με στόχο την καλύτερη αξιοποίηση του φυσικού φωτός και την εξοικονόμηση ενέργειας. Η Γερμανία την εφάρμοσε για πρώτη φορά το 1916, στη συνέχεια την κατάργησε και την επανέφερε το 1980. Από τότε εφαρμόζεται η πρακτική σύμφωνα με την οποία τα ρολόγια μετακινούνται μπροστά την άνοιξη και πίσω το φθινόπωρο. Ωστόσο, η εξοικονόμηση ενέργειας που προκύπτει από την αλλαγή θεωρείται τελικά μικρή.

Σύμφωνα με τη γερμανική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Περιβάλλοντος, η θερινή ώρα περιορίζει την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας για φωτισμό κατά τις βραδινές ώρες, όμως παράλληλα αυξάνει την κατανάλωση ενέργειας για θέρμανση το πρωί. Συνολικά, επομένως, δεν επιτυγχάνεται η εξοικονόμηση που είχε αρχικά ως στόχο η εφαρμογή της.

Σήμερα, όσοι τάσσονται υπέρ της θερινής ώρας επικαλούνται κυρίως το γεγονός ότι υπάρχει περισσότερο φυσικό φως τα βράδια. Από την άλλη, όσοι την επικρίνουν αναφέρονται στις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στον κύκλο του ύπνου, αλλά και στην ταλαιπωρία που προκαλεί η αλλαγή δύο φορές κάθε χρόνο.


Θα καταργηθεί η αλλαγή ώρας;

Για το 2026 η αλλαγή ώρας δεν καταργείται. Το πότε ή αν θα υπάρξει οριστική κατάργηση παραμένει άγνωστο, καθώς δεν έχει ψηφιστεί νέα ευρωπαϊκή ρύθμιση. Ένα από τα βασικά ζητήματα της συζήτησης είναι ποια ώρα θα πρέπει να διατηρηθεί μόνιμα. Με μόνιμη θερινή ώρα, θα υπήρχε περισσότερο φως τα καλοκαιρινά βράδια, όμως τον χειμώνα η ανατολή του ήλιου θα γινόταν αργότερα. Με μόνιμη χειμερινή ώρα, η διάρκεια της ημέρας θα ακολουθούσε πιο φυσικά την εναλλαγή φωτός και σκοταδιού, αλλά τα καλοκαιρινά βράδια θα σκοτείνιαζε νωρίτερα.