Σύμφωνα με νέα μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε στο Journal of Adolescence, η σχέση των εφήβων με τους σκύλους τους μπορεί να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν το άγχος και τις δύσκολες σχέσεις με τους συνομηλίκους τους. Ωστόσο, η έρευνα δείχνει πως δεν αρκεί απλώς η παρουσία ενός σκύλου στο σπίτι. Σημασία φαίνεται να έχει το είδος και η ποιότητα της σχέσης που αναπτύσσεται ανάμεσα στο παιδί και το ζώο.


Νέα μελέτη για τη σχέση των εφήβων με τους σκύλους τους

Η εφηβεία είναι μια περίοδος κατά την οποία οι σχέσεις με τους συνομηλίκους αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία. Οι έφηβοι προσπαθούν να δημιουργήσουν φιλίες, να βρουν τη θέση τους μέσα στις παρέες και να αντιμετωπίσουν συγκρούσεις ή απορρίψεις. Για ορισμένους, αυτές οι εμπειρίες συνοδεύονται από έντονο κοινωνικό άγχος, δηλαδή φόβο ότι οι άλλοι τους κρίνουν ή τους αξιολογούν αρνητικά. Το άγχος αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αποφυγή κοινωνικών καταστάσεων και να δυσκολέψει ακόμη περισσότερο τις σχέσεις με τους συνομηλίκους.


Τι θέλησαν να εξετάσουν οι ερευνητές

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι ερευνητές θέλησαν να εξετάσουν αν η σχέση με έναν κατοικίδιο σκύλο μπορεί να βοηθήσει τους εφήβους να διαχειριστούν καλύτερα το στρες που προκαλούν οι σχέσεις με άλλα παιδιά. Προηγούμενες μελέτες είχαν δείξει ότι η επαφή με σκύλους μπορεί να προσφέρει κοινωνική υποστήριξη και να μειώνει ορισμένες σωματικές αντιδράσεις στο στρες. Η νέα έρευνα προσπάθησε να πάει ένα βήμα παραπέρα, εξετάζοντας όχι μόνο αν ένας έφηβος έχει σκύλο, αλλά τι είδους σχέση έχει μαζί του.

 

Πόσοι έφηβοι συμμετείχαν

Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 514 εφήβους ηλικίας 13 έως 17 ετών στις ΗΠΑ, οι οποίοι εμφάνιζαν υψηλά επίπεδα κοινωνικού άγχους. Στην έρευνα συμμετείχαν παράλληλα και οι γονείς τους. Τα δεδομένα προέρχονταν από τη μεγαλύτερη μελέτη «Teen & Dog Study» και συλλέχθηκαν μέσω διαδικτυακών ερωτηματολογίων από τον Φεβρουάριο του 2024 έως τον Μάρτιο του 2025.

Οι έφηβοι και οι γονείς τους κλήθηκαν να αξιολογήσουν διαφορετικές πλευρές της σχέσης με τον σκύλο. Οι ερευνητές εξέτασαν, μεταξύ άλλων, την τρυφερότητα, τη φροντίδα του ζώου, τη συντροφικότητα, την αναζήτηση συναισθηματικής υποστήριξης, τις συγκρούσεις με το κατοικίδιο και το κατά πόσο ο σκύλος θεωρούνταν υποκατάστατο των ανθρώπινων σχέσεων. Παράλληλα, αξιολογήθηκε ο τρόπος με τον οποίο οι έφηβοι αντιμετώπιζαν το στρες που προερχόταν από τους συνομηλίκους τους.


Τι εξετάστηκε

Με απλά λόγια, οι ερευνητές προσπάθησαν να διαπιστώσουν αν οι έφηβοι που είχαν μια πιο θετική και λειτουργική σχέση με τον σκύλο τους χρησιμοποιούσαν συχνότερα τρόπους αντιμετώπισης που θεωρούνται βοηθητικοί, όπως η επίλυση προβλημάτων, η ρύθμιση των συναισθημάτων και η θετική σκέψη, και λιγότερο τρόπους όπως η αποφυγή, η συναισθηματική αποστασιοποίηση ή η υπερβολική ανακύκλωση αρνητικών σκέψεων.


Η συντροφικότητα

Ένα από τα πιο καθαρά ευρήματα αφορούσε τη συντροφικότητα. Οι έφηβοι που περνούσαν περισσότερο χρόνο με τον σκύλο τους και ένιωθαν πιο κοντά του εμφάνιζαν περισσότερες ενδείξεις ότι αντιμετώπιζαν το στρες με πιο αποτελεσματικούς τρόπους. Η συντροφικότητα συνδέθηκε με μεγαλύτερη χρήση στρατηγικών όπως η επίλυση προβλημάτων και η θετική σκέψη, ενώ συνδέθηκε με λιγότερες αντιδράσεις όπως η επίμονη ανακύκλωση αρνητικών σκέψεων.

Παρόμοια εικόνα προέκυψε και για τη φροντίδα του σκύλου. Οι έφηβοι που ήταν περισσότερο προσεκτικοί στις ανάγκες του ζώου και συμμετείχαν περισσότερο στη φροντίδα του εμφάνιζαν περισσότερα στοιχεία προσαρμοστικής αντιμετώπισης του στρες. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι η φροντίδα του ζώου προσφέρει μια δημιουργική απόσπαση από τις αρνητικές σκέψεις, ενώ παράλληλα απαιτεί από τον έφηβο να ρυθμίζει τα συναισθήματά του και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες ενός άλλου ζωντανού οργανισμού.

Τι επισημαίνεται

Οι ερευνητές επισημαίνουν επίσης ότι η παρουσία του σκύλου μπορεί να λειτουργεί ως μια μορφή κοινωνικής στήριξης. Ένας έφηβος που αισθάνεται άγχος σε μια κοινωνική κατάσταση μπορεί να αισθάνεται μεγαλύτερη ασφάλεια όταν βρίσκεται κοντά στο κατοικίδιό του. Το παιχνίδι και η αλληλεπίδραση με τον σκύλο μπορεί επίσης να λειτουργούν ως θετική απόσπαση της προσοχής από το στρες.

Η αναζήτηση συναισθηματικής υποστήριξης

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα και απρόσμενα ευρήματα αφορούσε την αναζήτηση συναισθηματικής υποστήριξης από τον σκύλο. Οι ερευνητές περίμεναν ότι οι έφηβοι που στρέφονται στον σκύλο τους όταν αισθάνονται άσχημα θα αντιμετώπιζαν καλύτερα το στρες. Τα αποτελέσματα έδειξαν το αντίθετο: η συχνότερη αναζήτηση συναισθηματικής υποστήριξης από τον σκύλο συνδέθηκε με λιγότερες προσαρμοστικές στρατηγικές και περισσότερες μη βοηθητικές αντιδράσεις, όπως η ανακύκλωση αρνητικών σκέψεων.

Το βασικό μήνυμα της έρευνας

Το βασικό μήνυμα της έρευνας είναι πιο σύνθετο από το «οι σκύλοι κάνουν καλό στους εφήβους». Τα ευρήματα δείχνουν ότι η ποιότητα της σχέσης έχει σημασία. Η συντροφικότητα και η φροντίδα του ζώου φαίνεται να συνδέονται με πιο αποτελεσματικούς τρόπους αντιμετώπισης του κοινωνικού στρες, ενώ οι συγκρούσεις ή η αντικατάσταση των ανθρώπινων σχέσεων από το κατοικίδιο δεν φαίνεται να προσφέρουν το ίδιο όφελος. Οι ερευνητές θεωρούν ότι τα ευρήματα αποτελούν ένα πρώτο σημαντικό βήμα για να κατανοηθεί πότε και υπό ποιες συνθήκες ένας σκύλος μπορεί πραγματικά να λειτουργήσει ως πηγή στήριξης για έναν έφηβο που δυσκολεύεται με το κοινωνικό άγχος.