Ίσως κατά την πιο εύθραστη εν καιρώ ειρήνης συγκυρία πραγματοποιείται το ετήσιο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (19-23/1) του Νταβός στην Ελβετία, στο οποίο θα δώσει το «παρών» και ο πρωθυπουργός της Ελλάδας, Κυριάκος Μητσοτάκης. Ο χρόνος που παρήλθε έγινε το σημάδι κατακλυσμιαίων εξελίξεων και ο Ντόναλντ Τραμπ είναι το κεντρικό πρόσωπο. Η περυσινή ομιλία ήταν αυστηρή, καθώς η προαναγγελία εκτεταμένων δασμών, η παρότρυνση-πίεση στο ΝΑΤΟ για στρατιωτικές δαπάνες -2,7 τρισ. δολάρια, ασύλληπτη αύξηση και ρεκόρ τα τελευταία 40 χρόνια- και η απαίτηση μείωσης των επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα (Fed) έμοιαζαν με σκηνές από ταινία προσεχώς. Το τι αναμένεται από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ σε αυτό το φόρουμ μάλλον προοιωνίζει η αμερικανική αντιπροσωπεία. 

Διαβάστε: Μακρόν: Το τηλεφώνημα που ξύπνησε τον Τραμπ για την εκεχειρία στην Ουκρανία - Η... μόνιμη επωδός του Αμερικανού προέδρου και η κατάληξη

Ο «Guardian», εξάλλου, ανέφερε ότι ο Τραμπ θα έχει μαζί του όλο το πολιτικό, εμπορικό και διπλωματικό οπλοστάσιο που υπάρχει διαθέσιμο στις ΗΠΑ. Από τον αρχηγό της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο, τον υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, τον υπουργό Εμπορίου Χάουαρντ Λάτνικ, μέχρι φυσικά τον ειδικό απεσταλμένο -και φίλα κείμενο στα ρωσικά αιτήματα για την οριστική κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία- Στιβ Γουίτκοφ. Επιπλέον, μαικήνες από τον επιχειρηματικό κόσμο, όπως είναι οι πρόεδροι των Microsoft και Nvidia, που θα δώσουν στην αποστολή των ΗΠΑ πλεονέκτημα... αύρας. Ο υπόλοιπος κόσμος, από την άλλη πλευρά, ειδικά οι Ευρωπαίοι, «επιχειρούν να διασώσουν ό,τι έχει απομείνει από τη μεταπολεμική παγκόσμια τάξη», όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας.

Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ: Η μεγαλύτερη απειλή 

Έτσι, το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός μοιάζει με ακροβασία. Η διαλεκτική του Τραμπ σαστίζει και αυτό δείχνει στις αντιδράσεις τόσο από την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και από τον ΟΗΕ. Μετά τις κατηγορηματικές τοποθετήσεις για το σχέδιο ειρήνης στην Ουκρανία, η οποία αγγίζει και τον «υπεύθυνο που δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία» Βολοντίμιρ Ζελένσκι -ο οποίος θα σπεύσει στο Νταβός προκειμένου να επιζητήσει εκ νέου διεθνή στήριξη- η απειλή για αύξηση δασμών προς την Ευρώπη εφόσον δεν συναινέσει στην «απόκτηση» της Γροιλανδίας, μετατρέπει την ατμόσφαιρα σε ψυχροπολεμική. 

Η αντίπαλη πλευρά απαντά μέσω του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ και των κανόνων της Διατλαντικής Συμμαχίας, ωστόσο αυτό δεν φαίνεται να επηρεάζει. Προς αυτήν την κατεύθυνση και η δήλωση του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, ότι δηλαδή «όταν οι ηγέτες αγνοούν τους διεθνείς κανόνες και επιλέγουν μόνο αυτό που τους βολεύει, όχι μόνο υπονομεύουν την παγκόσμια τάξη, αλλά δημιουργούν και ένα επικίνδυνο προηγούμενο». Ωστόσο, από την Ευρώπη αχνοφαίνεται συγκαταβατική στάση τον τελευταίο καιρό. Οι στρατιωτικές δυνάμεις που εστάλησαν στη Γροιλανδία συμβολικά έφεραν την αντίδραση του Τραμπ, ενώ η Βρετανία και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απορρίπτουν μετά βδελυγμίας το σενάριο ενός «εμπορικού πολέμου». Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα κρατά κλάδο ελαίας στο Νταβός, καθώς, πλην της υπενθύμισης σταθερής υποστήριξης της Ουκρανίας, θα υπερασπιστεί το ελεύθερο εμπόριο και την ενίσχυση της διατλαντκής συνεργασίας. Δεν θα απόσχει του συγκεκριμένου αφηγήματος και ο Πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν. 

Η απάντηση της Fed

Περισσότερο αναμένουν οι ΗΠΑ αντίσταση από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα, παρά στο διπλωματική πεδίο. Με επιστολή που δεν άφησε περιθώρια παρερμηνείας, οι κεντρικοί τραπεζίτες υπερασπίστηκαν την Ομοσπονδιακή Τράπεζα και κυρίως το ανεξάρτητο του χαρακτήρα της. Αιτία γι' αυτήν την επιστολή -και μία επίσημη τοποθέτηση που δεν είναι συχνή- είναι οι ανοιχτές επιθέσεις της κυβέρνησης των ΗΠΑ προς τον πρόεδρο της Fed, Τζερόμ Πάουελ.

Ζήτημα που αναμένεται να συζητηθεί, πλην των γεωοικονομικών, τα οποία ούτως ή άλλως λογίζονται ως το μείζον ζήτημα, που θα απασχολήσει τουλάχιστον για την επόμενη διετία, είναι και η AI. Ο ΟΗΕ, εξάλλου, θέλει να σπάσει το αμερικανικό μονοπώλιο, το οποίο απεικονίζεται αν είσαι παραλιακός πεζός στο Νταβός, γι' αυτό θα συσταθεί ανεξάρτητη επιστημονική ομάδα για την παρακολούθηση της τεχνητής νοημοσύνης. Πάντως, παρά τις εγγενείς και καταφανείς διπλωματικές διαφορές, η παγκόσμια ελίτ δεν θα απουσιάσει. Περισσότεροι από 60 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, 55 υπουργοί οικονομίας και οικονομικών και περισσότεροι από 800 διευθύνοντες σύμβουλοι συμμετέχουν φέτος, ένα σημάδι ότι το ενδιαφέρον για τη στρατηγική δικτύωση παραμένει άθικτο. Από την άλλη μεριά, η περιβαλλοντική συναίσθηση έχει τη δική της σημασία, ακόμα κι αν πρόκειται για τα ιδιωτικά τζετ που έφτασαν και πρόκειται να φτάσουν στην Ελβετία. Η Greenpeace προέβη σε ανάλυση, σύμφωνα με την οποία ο αριθμός των πτήσεων με ιδιωτικά τζετ προς το Νταβός έχει υπερτριπλασιαστεί σε σύγκριση με το 2023. Αυτό σημαίνει ότι παρά τον προφορικό κοινό παρονομαστή περί προστασίας του περιβάλλοντος, επί του πρακτέου δεν προκύπτει. 

Η απουσία

Ποιος θα λείπει; Ο Κλάους Σβαμπ. Δηλαδή, ο ιδρυτής του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ. Οι κατηγορίες για μη εξουσιοδοτημένες δαπάνες δεν αποδείχθηκαν -η εσωτερική έρευνα δεν ανέδειξε κάτι τέτοιο- ωστόσο ο Σβαμπ είχε ήδη αποχωρήσει. Ο ίδιος θα προβεί σε ένα είδος εμπάργκο,με τίτλο «Αποκαθιστώντας την Αλήθεια και την Εμπιστοσύνη», ακριβώς κατά τη διάρκεια της συνάντησης. Δεν υπάρχει έλλειψη κριτικής για το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ. Ορισμένοι πρώην «νέοι παγκόσμιοι ηγέτες» ισχυρίζονται ότι το φόρουμ δεν έχει πλέον τη σημασία που είχε κάποτε. Άλλοι, όπως ο Τζέιμι Ντράμοντ, ελπίζουν να χρησιμοποιήσουν το Νταβός για να επηρεάσουν τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, ακόμη και αν «δεν βρίσκεται πλέον στην ακμή του».

Έτσι, λοιπόν, το συγκεκριμένο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ μοιάζει να ενέχει, σε διπλωματικό επίπεδο και γεωπολιτική διάσταση, το στοιχείο της κόντρας «Τραμπ εναντίον κόσμου». Κι ενώ αναμένεται επιθετική ρητορική από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, αμφιβολία ανακύπτει από την αντίδραση των άλλων πλευρών. Δεν προκύπτει, δηλαδή, από κάπου αληθινή αντίσταση για γεωοικονομικά θέματα, τη στιγμή που η πλευρά της Κίνας ενδεχομένως να μην αποκλείει συμμάχους διά της εις άτοπον απαγωγής.