Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ήδη αναφέρει, κατ' επανάληψη, πως είναι ο μόνος, «νεκρός ή ζωντανός», που έχει κάνει τόσο πολλά πράγματα για το ΝΑΤΟ, ενώ στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στον Λευκό Οίκο, τόνισε ότι «το ΝΑΤΟ δεν μας έχει βοηθήσει». Αυτή η γενίκευση πέρασε στα ψιλά, αφού ενόψει του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ του Νταβός πιθανότατα απορρίφθηκε η ρίψη λαδιού σε φουντωμένη φωτιά, πάντως όταν ο Πρόεδρος των ΗΠΑ εξειδίκευσε αυτό που ήθελε να πει και ανέφερε την επιχείρηση που κράτησε 20 χρόνια (2001-21) στο Αφγανιστάν, οι Βρετανοί άφρισαν από θυμό και έτσι δημιουργήθηκαν ποικίλες αντιδράσεις.
Ο Τραμπ είπε και στον Λευκό Οίκο ότι και ο ίδιος δεν χρειάστηκε τη βοήθεια του ΝΑΤΟ για να «σταματήσω οκτώ πολέμους», ενώ τόνισε ότι «ποτέ δεν τους τηλεφώνησα». Από το Νταβός, ωστόσο, αμφέβαλλε αν η στρατιωτική συμμαχία του «θα μπορούσε να ανταπεξέλθει αν ποτέ την χρειάζονταν οι ΗΠΑ». Κι αυτό ενδεχομένως να περνούσε στα ψιλά, αν δεν συμπλήρωνε: «Άλλωστε, ποτέ δεν τους χρειαστήκαμε. Εκείνοι θα πουν ότι έστειλαν κάποια στρατεύματα στο Αφγανιστάν... και, πράγματι, το έκαναν, αλλά παρέμειναν λίγο πίσω, λίγο μακριά από το μέτωπο».
Trump on NATO:
We have never needed them. We have never needed asked anything of them.
You know they say they sent troops to Afghanistan, and they did.
Οι Βρετανοί έγιναν έξαλλοι πολλαπλώς, αφού λόγω του Αφγανιστάν οικογένειες θρήνησαν το χαμό 457 στρατιωτών. Η Ντάουνιγκ Στριτ ανέφερε απλώς ότι «έκανε λάθος» να υποβαθμίσει το ρόλο που έπαιξε ο στρατός της Βρετανίας, ενώ ο εκπρόσωπος του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ δήλωσε ότι οι δυνάμεις της Βρετανίας υπηρέτησαν μαζί με τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ σε «πολλές πολεμικές επιχειρήσεις». Μίλησε για τους 457 νεκρούς Βρετανούς στρατιώτες λέγοντας: «Είμαστε εξαιρετικά περήφανοι για τις ένοπλες δυνάμεις μας και η υπηρεσία και η θυσία τους δεν θα ξεχαστούν ποτέ», τόνισε ο εκπρόσωπος.
Τα σχόλια, πάντως, άγγιξαν επί τα χείρω μέλη των οικογενειών που θρήνησαν. Όπως η Νταϊάν Ντέρνι, η οποία είναι μητέρα όχι κάποιου στρατιώτη που δεν επέστρεψε, αλλά του πρώην υπολοχαγού Μπεν Πάρκινσον. Ο γιος της λογίζεται ως ο πιο σοβαρά τραυματισμένος επιζών των βρετανικών Ένοπλων Δυνάμεων σε αυτόν τον πόλεμο. Το όχημά του, εξάλλου, φέρεται να χτύπησε νάρκη το 2006, με αποτέλεσμα, όπως τονίζεται σε ρεπορτάζ του Sky News, να ακρωτηριαστεί, να πάθει κάκωση στη σπονδυλική στήλη του και να υποστεί εγκεφαλική βλάβη. Η Νταϊάν Ντέρνι έκανε λόγο για «ύψιστη προσβολή», σχολιάζοντας τις δηλώσεις του Τραμπ.
Επιπλέον, τόνισε: «Σας διαβεβαιώνω ότι οι Ταλιμπάν δεν έβαλαν αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς χιλιόμετρα μακριά από το μέτωπο. Αν θέλετε, μπορείτε να μας επισκεφτείτε και να δείτε την ζωή που κάνει σήμερα ο Μπεν – 19,5 χρόνια μετά. Ακόμα παλεύει για να έχει μια αξιοπρεπή ζωή, αναρρώνει από μια πρόσφατη εγχείρηση. Να ακούω αυτόν τον άντρα να λέει: "Α, καλά, ήταν χιλιόμετρα πίσω από το μέτωπο"... Είναι η ύψιστη προσβολή». Πάντως, δεν έμεινε εκεί. Ζήτησε από τον Κιρ Στάρμερ να τον καλέσει «να λογοδοτήσει». Η κυρία Ντέρνι είπε πως «(σημ. ο Κιρ Στάρμερ) θα πρέπει να υπερασπιστεί τις δικές του ένοπλες δυνάμεις και πρέπει να διαψεύσει κατηγορηματικά τα λεγόμενα του Ντόναλντ Τραμπ».
«Θα ζητούσα συγγνώμη από την Νταϊάν»
Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, πάντως, χαρακτήρισε «προσβλητικές και ειλικρινά αποτρόπαιες» τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ και εμμέσος του πρότεινε να ζητήσει συγγνώμη. Αυτό έγινε μέσω απάντησης στο κάλεσμα της Νταϊάν Ντέρνι: «Έχω ξεκαθαρίσει τη θέση μου και αυτό που θέλω να πω στην Νταϊάν είναι ότι, αν είχα κάνει εγώ ένα τέτοιο λάθος ή είχα πει αυτά τα λόγια, σίγουρα θα ζητούσα συγγνώμη και θα ζητούσα συγγνώμη από εκείνη συγκεκριμένα». Ο Κιρ Στάρμερ ουσιαστικά παρακίνησε τον Ντόναλντ Τραμπ να το κάνει, αφού υπογράμμισε τις «πολύ στενές σχέσεις» του Ηνωμένου Βασιλείου και των ΗΠΑ, οι οποίες, όπως λέει, είναι σημαντικές για την ασφάλεια και την άμυνα. Κατέληξε, δε, ως εξής: «Λόγω αυτών των σχέσεων οι δύο χώρες πολέμησαν μαζί στο Αφγανιστάν. Σε αυτό το πλαίσιο, άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους ή υπέστησαν τρομερούς τραυματισμούς πολεμώντας για την ελευθερία, πολεμώντας μαζί με τους συμμάχους μας για αυτό που πιστεύουμε», κατέληξε ο Στάρμερ.
«Χύσαμε αίμα, ιδρώτα και δάκρυα»
Ο Αλ Καρνς, υπουργός Άμυνας της Βρετανίας, θύμισε μια ατάκα που αποδίδεται στο θρυλικό Γουίνστον Τσόρτσιλ, αφού υπενθύμισε ότι υπηρέτησε πεντάκις στο Αφγανιστάν: «Χύσαμε αίμα, ιδρώτα και δάκρυα μαζί (σημ. με στρατιωτικούς των ΗΠΑ). Δεν επέστρεψαν όλοι στο σπίτι τους. Αυτοί είναι δεσμοί, νομίζω, που δημιουργήθηκαν και δεν θα ξεχαστούν ποτέ, προστατεύοντας τις ΗΠΑ, τα κοινά μας συμφέροντα, αλλά στην πραγματικότητα προστατεύοντας τη δημοκρατία συνολικά». Χαρακτήρισε «γελοία» τα σχόλια του Τραμπ ο Αλ Καρνς, που τιμήθηκε με τον Πολεμικό Σταυρό της Βρετανίας για τη γενναιότητά του, και προσέθεσε: «Πολλοί θαρραλέοι και έντιμοι στρατιωτικοί από πολλές χώρες πολέμησαν στην πρώτη γραμμή. Πολλοί πολέμησαν πολύ πιο πέρα από αυτήν». Οι Βρετανοί ήταν οι δεύτεροι σε απώλειες στο Αφγανιστάν, όπου πέθαναν 2.461 Αμερικανοί στρατιώτες. Τη ζωή τους, συνολικά, έχασαν 1.160 στρατιώτες συμμάχων των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Οι δηλώσεις έκαναν τέτοιο πάταγο, που το BBC έκανε live για τις αντιδράσεις των Βρετανών. Μάλιστα, για το ζήτημα τοποθετήθηκε και ο πρίγκιπας Χάρι, που «υπηρέτησα στο Αφγανιστάν» και «αυτή η ιστορία πρέπει να λέγεται με ειλικρίνεια».
En
