Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε, σε τηλεοπτική συνέντευξή του προ 11ημέρου, ότι «είχε δίκιο ο Τραμπ» όταν προειδοποιούσε πως η Ευρώπη δεν ασχολείται με την Άμυνά της και η εξέλιξη σε ό,τι αφορά τις σκέψεις για την πυρηνική αποτροπή, λόγω έλλειψης αξιοπιστίας των ΗΠΑ ως συμμάχων, αποδείχνει του λόγου το ασφαλές. Η Ευρώπη αντιλαμβάνεται πια ως στατιστικό δρώμενο τα ήξεις αφήξεις των Ηνωμένων Πολιτειών προς την Ουκρανία, καθώς ούτως ή άλλως δεν ήταν δύσκολο να αλιευθεί μια ροπή προς τη Ρωσία, σε ό,τι αφορά τις διαπραγματεύσεις, πάντως η τελευταία εξέλιξη, με την ολιγοήμερη αναστολή της παροχής πληροφοριών προς το Κίεβο, μάλλον έπεισε και τον πιο δύσπιστο πως η κατάσταση έχει αλλάξει και η Ευρωπαϊκή Ένωση τελούσε σε αμυντική μακαριότητα. Το είχε πει, εξάλλου, πρωτύτερα ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σε έναν πύρινο λόγο στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός με τον οποίο χαρακτηρίστηκε ως αχάριστος, ότι η Ευρώπη λέει και δεν κάνει. 

Διαβάστε: Χώρες του ΝΑΤΟ υπόσχονται στρατιωτική βοήθεια δισεκατομμυρίων στην Ουκρανία: Στα 35 δισ. δολάρια η φετινή στήριξη

Bloomberg: Συζητήσεις για πυρηνική αποτροπή

Πενία τέχνας κατεργάζεται, λοιπόν, γι' αυτό κιόλας, όπως αναφέρει το Bloomberg, πλέον γίνονται διμερείς και τριμερείς συζητήσεις για πυρηνική ενίσχυση και, κυρίως, δημιουργία πυρηνικής αποτροπής. Μέχρι τώρα οι προειδοποιήσεις για κοινή ευρωπαϊκή άμυνα είναι πλείστες, εξάλλου και ο Νίκος Δένδιας έκανε ιδιαίτερη μνεία το περασμένο Σαββατοκύριακο, μιλώντας από την Ινδία. Οι συνομιλίες, όπως αναφέρεται, γίνονται διακριτικά, ωστόσο είναι δεδομένο πως η Ρωσία λογίζεται ως απειλή. Ούτως ή άλλως οι Ρώσοι έχουν ήδη, όχι απλώς χαρτογραφήσει αλλά, καταστήσει γνωστή τη σχέση τους με την Ευρώπη, έχοντας ήδη διευθετήσει με το «είμαστε προετοιμασμένοι αν δοκιμάσουν να επιτεθούν», αλλά και με χαρακτηρισμούς όπως «πολεμοκάπηλοι», τη σχέση τους με την ευρωπαϊκή δύση. Ουσιαστικά η Ιστορία επαναλαμβάνεται, αφού ήταν σχεδόν ίδια η ουσία της σχέσης τους με την Ευρώπη με εκείνη τα χρόνια πριν τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, μόνο που τότε οι ΗΠΑ του Φραγκλίνου Ρούζβελτ δεν είχαν μπει ακόμη στο παιχνίδι, κάτι που αναγκάστηκαν (;) να κάνουν μετά τη φαινομενική συντριβή στο Περλ Χάρμπορ της Χαβάης από τους Ιάπωνες, το 1941. 

Ωστόσο, η μεριά των ΗΠΑ πλέον μάλλον δεν βρίσκει στην Ευρώπη ένα σοβαρό εταίρο. Αυτό φαίνεται και από τις διμερείς διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία, που ουδείς επεμβαίνει. Τα εγκατεστημένα αμερικανικά όπλα δημιουργούν την «πυρηνική ομπρέλα», ενώ και η ρήτρα συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ προσκομίζει εγγυήσεις σε ό,τι αφορά τη δέσμευση που έχουν οι Αμερικανοί. Ωστόσο, με τη διαρκή αυτόβουλη δράση, την απειλή διακοπής της παρουσίας τους σε οργανισμούς, αλλά και τη διπλωματική μετατόπιση -την οποία ουδείς μπορεί να πει ότι δεν ανέμενε την εποχή του Ντόναλντ Τραμπ- η Ευρώπη απομένει μόνη της απέναντι στη Ρωσία. Η συγκεκριμένη πενία, επιπλέον, αφορά στο ότι μόνο η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο διαθέτουν πυρηνικά, προφανώς κατά... εκατοντάδες τόνους λιγότερα από αυτά που διαθέτουν οι Ρώσους. 

Το αμείλικτο δίλημμα

Τι σημαίνει, λοιπόν, πυρηνική αποτροπή; Ότι η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, που διαθέτουν πυρηνικά, θα διαμοιράσουν κομμάτι σε ευρωπαϊκές χώρες. Ο Εμανουέλ Μακρόν, αναφέρεται στο Bloomberg, πρόκειται να μιλήσει για τη συγκεκριμένη επέκταση της γαλλικής αποτροπής, το έχει ξανακάνει, ωστόσο στο Ηνωμένο Βασίλειο περί άλλων θα τυρβάζουν. Ο λόγος είναι πως οι πύραυλοί του κατασκευάζονται από την αμερικανική εταιρεία Lockheed Martin. Επιχειρησιακή αυτονομία υπάρχει, πάντως, μια και είναι... ντόπιας προέλευσης τα βρετανικά προϊόντα. 

Η Γαλλία, από την πλευρά της, μπορεί να παράγει πυρηνικές κεφαλές. Στο ρεπορτάζ αναφέρεται ότι κι άλλα κράτη πληρούν την ικανότητα απόκτησης πυρηνικών όπλων, ωστόσο θα πρόκειται για αμφιλεγόμενη κίνηση, η οποία ενδεχομένως να αποβεί μοιραία σε βάθος χρόνου. Επιπλέον, θα έπρεπε να παραβιαστούν διεθνείς συμφωνίες μη διάδοσης. Αφ' ης στιγμής ο ένας σύμμαχος βοηθάει τον άλλο, αμφότεροι γίνονται στόχος αντιποίνων. «Φανταστείτε ότι η Ρωσία εισβάλλει στην Εσθονία», ανέφερε ο Πάβελ Πόβντιγκ, ερευνητής στο Ινστιτούτο Αφοπλισμού των Ηνωμένων Εθνών: «Η Γαλλία έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει τεράστια ζημιά στη Ρωσία, αλλά η Ρωσία θα μπορούσε να προκαλέσει αντίστοιχη ζημιά στη Γαλλία. Θα ήταν το Παρίσι διατεθειμένο να το διακινδυνεύσει;» Σχεδόν σαιξπηρική απορία. 

Πού θα βρεθούν τα λεφτά;  

Η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, που ήδη είναι εν ισχύι, ενδεχομένως να γίνει τόπος στον οποίο θα αναλυθούν τα σενάρια της πυρηνικής αποτροπής. Πώς, όμως, θα γίνει να αντικατασταθεί η αμερικανική πυρηνική «ομπρέλα»; Το αμ' έπος αμ έργον είναι δύσκολο σε αυτήν την περίπτωση, αν αναλογιστεί κάποιος ότι Ευρωπαϊκή Ένωση και Ηνωμένο Βασίλειο ξόδεψαν πάνω από μισό τρισ. (530 δισ.) ευρώ για την άμυνα το 2025. Η βοήθεια προς την Ουκρανία και γενικώς η μεταστροφή στο πεδίο της ασφάλειας, για την οποία έχει παίξει ρόλο και η... ελευθεριότητα με την οποία πιθανώς ρωσικά drones δεν αναχαιτίζονταν σε αεροδρόμια μεγάλων ευρωπαϊκών, κυρίως βόρειων, πρωτευουσών, δεν γίνεται με χρήματα που πέφτουν εν είδει βροχής από τον ουρανό. Σημαίνει ότι το μπάτζετ είναι σφιχτό, τη στιγμή που ειδικοί, έστω κι αν έχουν το ονοματεπώνυμο Ντάρια Ντολζίκοβα, δηλαδή της περίοπτης ερευνήτριας στο Royal United Services Institute -τα αρχικά του οποίου... κάθονται ως RUSI, δηλαδή... κάπου όπα- εκτιμούν ότι πυρηνική αποτροπή που περιλαμβάνει όλη την ήπειρο είναι σχέδιο χιμαιρώδες. Μιλώντας στο Bloomberg, η Ντολζίκοβα -με κατοικία στο Ηνωμένο Βασίλειο, ειδικότητα στα πυρηνικά και απόφοιτος του Τζόρτζταουν- τόνισε πως «δεν βλέπω μια ενιαία ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή». Η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ασφάλειας, υπογράμμισε, είναι πιο εφικτός στόχος. 

Η σύγκριση των πυρηνικών κεφαλών είναι... καταπέλτης. Αθροιστικά, 400 αναπτυγμένες κεφαλές... κατοικοεδρεύουν στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ οι ΗΠΑ έχουν 1.670. Το μέγεθος... παίζει ρόλο, ωστόσο το οπλοστάσιο της Ρωσίας είναι μια... πυρηνική δυστοπία. Πληθώρα επιλογών, ανάμεσα σε πυρηνικά όπλα διάφορων μεγεθών. Φυσικά, παίζουν ρόλο και τα εν οίκω. Ο Μακρόν μπορεί να έχει επίσημη θέση για κοινή πυρηνική αποτροπή, ωστόσο η Μαρίν Λε Πεν, που ουδείς ξέρει αν έχει το δικαίωμα να πάρει μέρος στις εκλογές του 2027 και ο Ζορντάν Μπαρντελά, που θα είναι κατά το μάλλον ή ήττον υποψήφιος, ξκάνουν τη δέουσα αντιπολίτευσης. Τα 12 δισ. δολάρια που ξοδεύουν τόσο η Γαλλία όσο και το Ηνωμένο Βασίλειο προκειμένου να συντηρούν τα όπλα τους, κάνει το ποσό της επικείμενης «ευρωπαϊκής ομπρέλας» δυσθεώρητο και κάποιος θα πρέπει να πληρώσει αυτόν το λογαριασμό. 

Ειρήνη ημίν 

Η Διατλαντική Συμμαχία, από την πλευρά της, καπνίζει την πίπα της ειρήνης. Κάτσε, σου λέει, τώρα που τουλάχιστον μιλήσαμε κανονικά με τις ΗΠΑ για τη Γροιλανδία, να μην τους δείξουμε ότι μπορούμε ερήμην τους. Επιπλέον, στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν δείχνουν καν να ασχολούνται, αφού Αμερικανός αξιωματούχος σχολίασε στο Bloomberg ότι δεν έχει διαταραχθεί κατά το ελάχιστο η πυρηνική αποτροπή υπέρ των συμμάχων. Το ίδιο ισχύει και με τον Τραμπ και την πυρηνική ομπρέλα, δεν δείχνει να τον απασχολεί ούτε δημοσίως ούτε, με βάση την πληροφόρηση, ιδιωτικά.

Ενδεχομένως αυτό να είναι ένα διάστημα κρίσης, πάντως, που περνά η Ευρώπη, η οποία νιώθει παρατημένη από τις ΗΠΑ, οι οποίες θα έπρεπε να δείχνουν ότι την υπολογίζουν λίγο περισσότερο. Να φαίνεται, τουλάχιστον, ότι την χρειάζονται, κάτι που δεν συνέβη ούτε με το Συμβούλιο της Ειρήνης, που πρόκειται να συνεδριάσει στις 19 Φεβρουαρίου στη Ουάσιγκτον. Το θέμα, λοιπόν, είναι αν η Ευρώπη θέλει να ξεβολευτεί ή πρέπει να παραδεχθεί ότι μπαίνει στο φόντο, τη στιγμή που οι σοβαρότεροι σύμμαχοι του Τραμπ συγκεντρώνονται στη Μέση Ανατολή. Γι' αυτό και η δήλωση του Βέλγου πρωθυπουργού, Μπαρτ ντε Βέβερ, υποκρύπτει ένα ποσοστό αλήθειας: «Αν θέλεις μια πολυεπίπεδη πυρηνική ομπρέλα, βρίσκεσαι στο δρόμο για να γίνεις παγκόσμια δύναμη. Δεν είμαι βέβαιος ότι η Ευρώπη πρέπει να φτάσει τόσο μακριά».