Oι ευρωβουλευτές της επιτροπής Προϋπολογισμών (BUDG) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκριναν τη διαπραγματευτική θέση τους για τον Μακροπρόθεσμο Προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034 (το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο). Οι ευρωβουλευτές ζητούν αύξηση 10% των κονδυλίων σε σύγκριση με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που ανέρχεται στα 2 τρισεκατομμύρια ευρώ, δηλώνοντας ότι αυτό είναι το ελάχιστο ποσό που χρειάζεται η ΕΕ για να τηρήσει τις δεσμεύσεις της, να ανταποκριθεί στις προσδοκίες των πολιτών και να αντιμετωπίσει μεγάλες προκλήσεις, όπως ο πόλεμος, το χάσμα ανταγωνιστικότητας και η επιδείνωση της κλιματικής κρίσης.

«Μέσω μιας μέτριας αύξησης 10%, διασφαλίζουμε επαρκείς πόρους για νέες προτεραιότητες όπως η άμυνα και η ανταγωνιστικότητα, διατηρώντας τη χρηματοδότηση βασικών πολιτικών όπως η γεωργία και η συνοχή», δήλωσε ο συνεισηγητής Siegfried Mureşan (ΕΛΚ, Ρουμανία). Από την πλευρά της, η συνεισηγήτρια Carla Tavares (Σοσιαλιστές, Πορτογαλία) τόνισε ότι «χρειαζόμαστε νέους, πραγματικούς ίδιους πόρους για να χρηματοδοτήσουμε τις αυξημένες ευθύνες της Ευρώπης». 

Επιφυλάξεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την ενοποίηση προγραμμάτων στον Προϋπολογισμό της ΕΕ - Το μήνυμα για την ΚΑΠ και την πολιτική συνοχής

Ειδικότερα, η θέση που προωθεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συνίσταται στο ότι η εξυπηρέτηση του χρέους της NextGenerationEU, του κοινού χρέους που ανέλαβαν τα κράτη-μέλη το 2020 προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις της πανδημίας, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη πέραν των ανώτατων ορίων, προκειμένου να διασφαλιστούν οι δράσεις σχετικά με τις προτεραιότητες της ΕΕ, σύμφωνα με τις προσδοκίες των πολιτών. Πρόκειται για μια διαφοροποίηση από τη θέση της Κομισιόν, που συνίσταται στην αποπληρωμή του σχετικού χρέους εντός των ορίων του προταθέντος Προϋπολογισμού. Παράλληλα, εκφράζονται επιφυλάξεις για την ενοποίηση προγραμμάτων, ζητώντας την ενίσχυση προγραμμάτων-κλειδιά, όπως η Κοινή Αγροτική Πολιτική, την Πολιτική Συνοχής, αλλά και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας, το Horizon Europe (το κεντρικό πρόγραμμα-πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την έρευνα και την καινοτομία), το Erasmus+ και τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας, μεταξύ άλλων.

Ενστάσεις εκφράζονται και για την πρόταση της Κομισιόν να εξαρτηθεί η διανομή του προϋπολογισμού στα κράτη-μέλη από την κατάρτιση εθνικών σχεδίων. «Η προσέγγιση της Επιτροπής για ένα σχέδιο ανά κράτος μέλος θα μπορούσε να υπονομεύσει τις πολιτικές της ΕΕ, να μειώσει τη διαφάνεια και να δημιουργήσει ανταγωνισμό μεταξύ των δικαιούχων», υποστηρίζουν οι ευρωβουλευτές, θεωρώντας την εν λόγω πολιτική ως επιτρέπουσα μια «α λα καρτ» Ευρώπη. 

Ειδική μνεία γίνεται στην ανάγκη να διαφυλαχθεί ο ρόλος του Κοινοβουλίου στην εκτέλεση του προϋπολογισμού, θέτοντας ζητήματα διαφάνειας και λογοδοσίας. Παράλληλα, προτείνεται στα κράτη-μέλη να υιοθετήσουν για την ενίσχυση των εσόδων ένα «καλάθι μέτρων» που εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να αποδώσουν 60 δισ ευρώ τον χρόνο, με στόχο να θεσπιστούν μαζί με το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, τον προϋπολογισμό της ΕΕ, χωρίς να βγαίνει από το τραπέζι και η πιθανή υιοθέτηση εναλλακτικών. Τέτοια μέτρα αφορούν τη θέσπιση φόρου επί των ψηφιακών υπηρεσιών, επί των διαδικτυακών τυχερών παιχνιδιών, την επέκταση του μηχανισμού προσαρμογής των συνόρων για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (ο κανονισμός CBAM) ή τη θέσπιση φόρου επί των κερδών από κρυπτονομίσματα.

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: Οι προτεινόμενες αυξήσεις στη χρηματοδότηση από τον προϋπολογισμό της ΕΕ 

Τα ποσά αντιστοιχούν σε τρέχουσες τιμές, ενώ σημειώνεται ότι ο κατάλογος δεν είναι εξαντλητικός:

  • Συνολικό μέγεθος του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου: +197,30 δισ.
  • Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ): +139,31 δισ.
  • Διαρθρωτικά Ταμεία και Ταμεία Συνοχής: +78,87 δισ.
  • Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ): +124,19 δισ.
  • Πολιτικές ασύλου και μετανάστευσης, διαχείριση των συνόρων και ασφάλεια: +3,82 δισ.
  • Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας (ΕΤΑ): +30,05 δισ.
  • «Ορίζοντας Ευρώπη»: +25 δισ.
  • Μηχανισμός «Συνδέοντας την Ευρώπη» (CEF): +9,86 δισ.
  • Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας της ΕΕ και ετοιμότητα στον τομέα της υγείας (UCPM+): +1,74 δισ.
  • Erasmus+: +6,56 δισ.
  • AgoraEU: +2,14 δισ.
  • Πρόγραμμα «Παγκόσμια Ευρώπη»: +24,06 δισ.

Τα επόμενα βήματα

Μόλις η θέση της Επιτροπής του Ευρωκοινοβουλίου εγκριθεί από την ολομέλεια στις 29 Απριλίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα είναι έτοιμο να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο.

Το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (MFF) είναι ο επταετής προϋπολογισμός της ΕΕ και για την περίοδο 2028–2034 προτείνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εγκρίνεται μόνο αν συμφωνήσουν ομόφωνα τα κράτη μέλη στο Συμβούλιο και δώσει την έγκρισή του το Ευρωκοινοβούλιο, το οποίο δεν μπορεί να το τροποποιήσει αλλά μπορεί να το απορρίψει.

Η διαδικασία περιλαμβάνει μακρές διαπραγματεύσεις μεταξύ θεσμών και χωρών, με στόχο συμφωνία έως το τέλος του 2026, αλλά αν δεν εγκριθεί εγκαίρως, παρατείνεται προσωρινά το ισχύον πλαίσιο.