Ουγγαρία: "Νίκη για τις ευρωπαϊκές αξίες" η απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ για τον νόμο κατά των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων - Τι σχολιάζουν οι "Πράσινοι"
Οι ενέργειες από Κομισιόν και Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Ο νόμος είχε προωθηθεί το 2021 κατά την περίοδο Όρμπαν στην Ουγγαρία, με Κομισιόν και Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να παραπέμπουν τη χώρα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που απεφάνθη για πρώτη φορά πως παραβιάζονται διατάξεις του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ
Θετικά υποδέχθηκαν επιμέρους ομάδες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όπως οι «Πράσινοι» την χθεσινή (21/4) απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ, με βάση την οποία ο αντι-ΛΟΑΤΚΙ+ νόμος που θέσπισε η Ουγγαρία (κατά την περίοδο Όρμπαν) «παραβιάζει θεμελιώδεις δημοκρατικές αξίες» και αντιβαίνει στο κεκτημένο της ΕΕ. Ενδεικτικά, η Ολλανδή ευρωβουλευτής Tineke Strik (μέλος της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων του Ευρωκοινοβουλίου) δήλωσε:
«Η σημερινή (σ.σ. χθεσινή) απόφαση αποτελεί μια αδιαμφισβήτητη αναγνώριση του στιγματισμού, του εκφοβισμού και των παραβιάσεων των δικαιωμάτων που έχει υποστεί η κοινότητα των ΛΟΑΤΚΙ+ στην Ουγγαρία από το καθεστώς Όρμπαν. Τώρα εναπόκειται στη νέα ουγγρική κυβέρνηση να διασφαλίσει την εφαρμογή αυτής της απόφασης και να θέσει την πραγματική και πλήρη αποκατάσταση των δικαιωμάτων αυτής της κοινότητας στο επίκεντρο των σχεδίων της για την αποκατάσταση του κράτους δικαίου. Οτιδήποτε λιγότερο θα καθιστούσε αυτές τις μεταρρυθμίσεις μη αξιόπιστες. Η σημερινή (σ.σ. χθεσινή) απόφαση έχει επίσης επιπτώσεις πέρα από τα όρια της Ουγγαρίας, καθώς αποσαφηνίζει ότι οι αξίες μας, που κατοχυρώνονται στο άρθρο 2 της Συνθήκης της ΕΕ, δεν είναι απλώς εκτελεστές μέσω πολιτικών μηχανισμών, αλλά μπορούν επίσης να αποτελέσουν αντικείμενο άμεσης δικαστικής εκδίκασης ενώπιον του Δικαστηρίου. Καλώ, επομένως, την Επιτροπή να συνεχίσει να κάνει χρήση αυτής της οδού όποτε συμβαίνουν σοβαρές και συστηματικές παραβιάσεις των θεμελιωδών αξιών της ΕΕ.
Την περίοδο εκείνη, ο νόμος είχε δεχθεί κατηγορίες ότι ποινικοποιεί άδικα τους ομοφυλόφιλους άνδρες, εξομοιώνοντάς τους με παιδόφιλους. Η απόφαση της Τρίτης έρχεται εννέα ημέρες μετά τις κοινοβουλευτικές εκλογές στην Ουγγαρία, στις οποίες το αντιπολιτευόμενο κόμμα Tisza του Πέτερ Μαγιάρ νίκησε το κόμμα Fidesz του Βίκτορ Όρμπαν.
Η Ουγγαρία τροποποίησε τον νόμο για την προστασία των παιδιών το 2021, υποστηρίζοντας ότι οι αλλαγές ήταν απαραίτητες για την προστασία των ανηλίκων από τη σεξουαλική κακοποίηση. Ο νόμος απαγόρευσε την απεικόνιση ή την προώθηση της ομοφυλοφιλίας και της φυλομετάβασης.
Ως αποτέλεσμα, ουγγρικά μέσα ενημέρωσης και εκδοτικοί οίκοι υποχρεώθηκαν να αποσύρουν τηλεοπτικές σειρές, ταινίες και βιβλία που περιείχαν απεικονίσεις ομοφυλοφιλίας, όπως αναφέρει το Euronews.
Το Δικαστήριο ανέφερε ότι η νομοθεσία «στιγματίζει και περιθωριοποιεί τα non cisgender άτομα, συμπεριλαμβανομένων των τρανς ατόμων», σημειώνοντας επίσης ότι ο τίτλος του νόμου τα συνδέει με άτομα που έχουν καταδικαστεί για παιδοφιλία. Σύμφωνα με το Δικαστήριο, αυτή η συσχέτιση ενισχύει το στίγμα και μπορεί να ενθαρρύνει εχθρικές συμπεριφορές. Και οι 27 δικαστές συμμετείχαν στην απόφαση.
Το Δικαστήριο έκρινε ότι η Ουγγαρία παραβίασε πολλαπλά δικαιώματα του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ και διέταξε τη χώρα να καταργήσει άμεσα τον νόμο.
Επίσης, σημείωσε ότι οι τροποποιήσεις παρεμβαίνουν σοβαρά σε βασικά δικαιώματα, όπως η προστασία από διακρίσεις λόγω φύλου ή σεξουαλικού προσανατολισμού, ο σεβασμός της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής, καθώς και η ελευθερία της έκφρασης και της πληροφόρησης.
Το Δικαστήριο έκρινε επίσης ότι ο νόμος παραβιάζει τους κανόνες της ΕΕ για την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών.
Κατά την ακροαματική διαδικασία, η Ουγγαρία υποστήριξε ότι τα μέτρα ήταν αναγκαία για την προστασία των παιδιών και τη διατήρηση της εθνικής ταυτότητας.
Το 2025, οι ουγγρικές αρχές απαγόρευσαν τo Budapest Pride βάσει του ίδιου νόμου, υποστηρίζοντας ότι η εκδήλωση θα μπορούσε να βλάψει ανηλίκους. Οι διοργανωτές πραγματοποίησαν την πορεία παρά την απαγόρευση, και συμμετείχαν εκατοντάδες χιλιάδες άτομα.
Η πολυμορφία και η μη διάκριση αποτελούν βασικές αξίες για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι οποίες κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Κοινοβούλιο έχει επανειλημμένα εκφράσει την αντίθεσή του στην υποβάθμιση των ευρωπαϊκών αξιών στην Ουγγαρία, μεταξύ άλλων στην ενδιάμεση έκθεσή του, του Νοεμβρίου 2025, σχετικά με τη διαδικασία του άρθρου 7 (την οποία ενεργοποίησαν οι ευρωβουλευτές το 2018), στην οποία εξέφρασε την ανησυχία του για τα μέτρα που εισάγουν διακρίσεις και υιοθέτησαν τα κράτη με το πρόσχημα της καταπολέμησης της «LGBTIQ+ προπαγάνδας».
«Η σημερινή (σ.σ. χθεσινή) απόφαση αποτελεί μια αδιαμφισβήτητη αναγνώριση του στιγματισμού, του εκφοβισμού και των παραβιάσεων των δικαιωμάτων που έχει υποστεί η κοινότητα των ΛΟΑΤΚΙ+ στην Ουγγαρία από το καθεστώς Όρμπαν. Τώρα εναπόκειται στη νέα ουγγρική κυβέρνηση να διασφαλίσει την εφαρμογή αυτής της απόφασης και να θέσει την πραγματική και πλήρη αποκατάσταση των δικαιωμάτων αυτής της κοινότητας στο επίκεντρο των σχεδίων της για την αποκατάσταση του κράτους δικαίου. Οτιδήποτε λιγότερο θα καθιστούσε αυτές τις μεταρρυθμίσεις μη αξιόπιστες. Η σημερινή (σ.σ. χθεσινή) απόφαση έχει επίσης επιπτώσεις πέρα από τα όρια της Ουγγαρίας, καθώς αποσαφηνίζει ότι οι αξίες μας, που κατοχυρώνονται στο άρθρο 2 της Συνθήκης της ΕΕ, δεν είναι απλώς εκτελεστές μέσω πολιτικών μηχανισμών, αλλά μπορούν επίσης να αποτελέσουν αντικείμενο άμεσης δικαστικής εκδίκασης ενώπιον του Δικαστηρίου. Καλώ, επομένως, την Επιτροπή να συνεχίσει να κάνει χρήση αυτής της οδού όποτε συμβαίνουν σοβαρές και συστηματικές παραβιάσεις των θεμελιωδών αξιών της ΕΕ.
Η απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ σε βάρος της Ουγγαρίας
Σημειώνεται πως πρόκειται για την πρώτη φορά που το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι κράτος-μέλος της ΕΕ παραβιάζει τις θεμελιώδεις αξίες που ορίζονται στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Ο νόμος προωθήθηκε από τον Βίκτορ Όρμπαν μέσω δημοψηφίσματος που πραγματοποιήθηκε παράλληλα με τις εθνικές εκλογές.Την περίοδο εκείνη, ο νόμος είχε δεχθεί κατηγορίες ότι ποινικοποιεί άδικα τους ομοφυλόφιλους άνδρες, εξομοιώνοντάς τους με παιδόφιλους. Η απόφαση της Τρίτης έρχεται εννέα ημέρες μετά τις κοινοβουλευτικές εκλογές στην Ουγγαρία, στις οποίες το αντιπολιτευόμενο κόμμα Tisza του Πέτερ Μαγιάρ νίκησε το κόμμα Fidesz του Βίκτορ Όρμπαν.
Η Ουγγαρία τροποποίησε τον νόμο για την προστασία των παιδιών το 2021, υποστηρίζοντας ότι οι αλλαγές ήταν απαραίτητες για την προστασία των ανηλίκων από τη σεξουαλική κακοποίηση. Ο νόμος απαγόρευσε την απεικόνιση ή την προώθηση της ομοφυλοφιλίας και της φυλομετάβασης.
Ως αποτέλεσμα, ουγγρικά μέσα ενημέρωσης και εκδοτικοί οίκοι υποχρεώθηκαν να αποσύρουν τηλεοπτικές σειρές, ταινίες και βιβλία που περιείχαν απεικονίσεις ομοφυλοφιλίας, όπως αναφέρει το Euronews.
Το Δικαστήριο ανέφερε ότι η νομοθεσία «στιγματίζει και περιθωριοποιεί τα non cisgender άτομα, συμπεριλαμβανομένων των τρανς ατόμων», σημειώνοντας επίσης ότι ο τίτλος του νόμου τα συνδέει με άτομα που έχουν καταδικαστεί για παιδοφιλία. Σύμφωνα με το Δικαστήριο, αυτή η συσχέτιση ενισχύει το στίγμα και μπορεί να ενθαρρύνει εχθρικές συμπεριφορές. Και οι 27 δικαστές συμμετείχαν στην απόφαση.
Το Δικαστήριο έκρινε ότι η Ουγγαρία παραβίασε πολλαπλά δικαιώματα του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ και διέταξε τη χώρα να καταργήσει άμεσα τον νόμο.
Επίσης, σημείωσε ότι οι τροποποιήσεις παρεμβαίνουν σοβαρά σε βασικά δικαιώματα, όπως η προστασία από διακρίσεις λόγω φύλου ή σεξουαλικού προσανατολισμού, ο σεβασμός της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής, καθώς και η ελευθερία της έκφρασης και της πληροφόρησης.
Το Δικαστήριο έκρινε επίσης ότι ο νόμος παραβιάζει τους κανόνες της ΕΕ για την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών.
Κατά την ακροαματική διαδικασία, η Ουγγαρία υποστήριξε ότι τα μέτρα ήταν αναγκαία για την προστασία των παιδιών και τη διατήρηση της εθνικής ταυτότητας.
Το 2025, οι ουγγρικές αρχές απαγόρευσαν τo Budapest Pride βάσει του ίδιου νόμου, υποστηρίζοντας ότι η εκδήλωση θα μπορούσε να βλάψει ανηλίκους. Οι διοργανωτές πραγματοποίησαν την πορεία παρά την απαγόρευση, και συμμετείχαν εκατοντάδες χιλιάδες άτομα.
Οι νομικές ενέργειες από την Κομισιόν και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρέπεμψε την Ουγγαρία στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς έκρινε ότι η νομοθεσία της παραβιάζει τους κανόνες της εσωτερικής αγοράς, τα θεμελιώδη δικαιώματα των ατόμων και τις αξίες της ΕΕ στο σύνολό τους. Το Κοινοβούλιο εντάχθηκε στην υπόθεση το 2023, στο πλαίσιο της συνεπούς υπεράσπισής του των δικαιωμάτων των LGBTQ+ και των θεμελιωδών ελευθεριών στην ΕΕ, προκειμένου να συμβάλει στην ενίσχυση των νομικών επιχειρημάτων κατά των διακριτικών νόμων της Ουγγαρίας.Η πολυμορφία και η μη διάκριση αποτελούν βασικές αξίες για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι οποίες κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Κοινοβούλιο έχει επανειλημμένα εκφράσει την αντίθεσή του στην υποβάθμιση των ευρωπαϊκών αξιών στην Ουγγαρία, μεταξύ άλλων στην ενδιάμεση έκθεσή του, του Νοεμβρίου 2025, σχετικά με τη διαδικασία του άρθρου 7 (την οποία ενεργοποίησαν οι ευρωβουλευτές το 2018), στην οποία εξέφρασε την ανησυχία του για τα μέτρα που εισάγουν διακρίσεις και υιοθέτησαν τα κράτη με το πρόσχημα της καταπολέμησης της «LGBTIQ+ προπαγάνδας».
En