EnΝτόναλντ Τραμπ: Ο μαραθώνιος των 5 ωρών από τις απειλές μέχρι το deal με το Ιράν - Αυτή είναι η εκδοχή της Τεχεράνης για τη συμφωνία, ποια τα 14 σημεία
Γιατί ο Αμερικανός πρόεδρος εστίασε και πάλι στο νησί Χαργκ
Το Ιράν δίνει τη δική του εκδοχή για το deal που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, επιβεβαιώνοντας πάντως την ύπαρξη συμφωνίας και κάνοντας λόγο για "14 σημεία"
Σπυρος Σερμπετης - Παππας
Πέντε ώρες, τόσος χρόνος χρειάστηκε να περάσει, προκειμένου ο Ντόναλντ Τραμπ να ακυρώσει την εντολή για «πολύ σκληρά» πλήγματα σε βάρος του Ιράν (για τρίτη διαδοχική ημέρα) και να ανακοινώσει πως υπάρχει συμφωνία, για την οποία επικοινώνησε -όπως ανέφερε- με όλους τους εμπλεκόμενους, δείχνοντας μάλιστα και προς άμεσες υπογραφές του deal στην Ευρώπη.
Αυτή η απότομη αλλαγή, δε, που ούτως ή άλλως είναι «δραματική», σε σχέση με τα παρατεθέντα δεδομένα, ίσως έγινε και σε ένα ακόμα πιο «περιορισμένο» παράθυρο χρονικά. Ειδικότερα, ο αμερικανικός στρατός βρισκόταν τρεις ώρες πριν από την έναρξη επιθέσεων κατά του Ιράν, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ ακύρωσε τις προγραμματισμένες επιθέσεις, σύμφωνα με το NBC News. Το Μέσο Ενημέρωσης, επικαλούμενο δύο Αμερικανούς αξιωματούχους, υποστηρίζει ότι ο στρατός ήταν έτοιμος να πραγματοποιήσει τις επιθέσεις, έχοντας λάβει σχετικές διαταγές από τον πρόεδρο.
Οι εξελίξεις, δε, αυτές σαφώς δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται κατά μόνας, αλλά σε ένα ευρύτερο πλαίσιο. Στο parapolitika.gr είχε γίνει αναφορά, με βάση συγκλίνουσες αναφορές στα διεθνή Μέσα, ήδη από χθες το μεσημέρι για τις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ και Ιράν, που ήταν σε εξέλιξη, παρά το διήμερο των αμερικανικών επιθέσεων, με φόντο την πτώση του ελικοπτέρου Apache στα Στενά του Ορμούζ. Κομβική ήταν η Τετάρτη το βράδυ, όταν -κατά το Axios- η προσωρινή συμφωνία επιτεύχθηκε ύστερα από ώρες διαπραγματεύσεων μεταξύ του μεσολαβητή του Κατάρ, Αλί Αλ-Θαουάντι, και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί.
Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στην Τεχεράνη, ο Αλ-Θαουάντι μίλησε τηλεφωνικά πολλές φορές με τους απεσταλμένους του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, ανέφεραν δύο πηγές που έχουν γνώση του θέματος. Το ενδιαφέρον σημείο είναι ότι οι πληροφορίες επιβεβαιώνονταν και από το Ιράν. Ρεπορτάζ του Amjaw.media (με ειδίκευση στα ζητήματα της Μέσης Ανατολής), το οποίο ανέφερε, επικαλούμενο έμπειρο Ιρανό πολιτικό με γνώση των διαπραγματεύσεων, ανέφερε την Πέμπτη (11/6) πως «το κείμενο είναι έτοιμο» και αυτό έγινε το βράδυ της προηγούμενης μέρας (10/6), όταν η καταριανή αντιπροσωπεία διανυκτέρευσε επί ιρανικού εδάφους. Σύμφωνα, δε, με τον ίδιο, αυτό που μένει (σ.σ. ίσως πλέον να έχει ολοκληρωθεί και αυτό το στάδιο) είναι η έγκριση από το Ανώτατο Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας του Ιράν και τον Λευκό Οίκο. Ας μη λησμονείται και η «ελπίδα» που εκφράστηκε στις αρχές της εβδομάδας για συμφωνία μέχρι το τέλος του Ιουνίου από τον πρεσβευτή του Ιράν στον ΟΗΕ τη Δευτέρα.
Η συμφωνία, η οποία μεσολαβήθηκε από κοινού από το Κατάρ και το Πακιστάν, θα ονομαστεί συμφωνία του Ισλαμαμπάντ εάν φυσικά και οι δύο πλευρές συμφωνήσουν τελικά να υπογράψουν.
«Εργαζόμαστε με τα μέρη για να βάλουμε τις τελευταίες πινελιές στη συμφωνία και να ορίσουμε μια ημερομηνία για την τελετή υπογραφής», δήλωσε διπλωμάτης από χώρες που έχουν τον ρόλο του μεσολαβητή.
Αξίζει να σημειωθεί ότι όλα τα σημεία που ανέφερε το πρακτορείο ειδήσεων Mehr αφορούν ζητήματα που η Τεχεράνη επιδιώκει έντονα και το κείμενο μοιάζει με μια λίστα επιθυμιών για το Ιράν, όπως γράφει το Sky News, χωρίς να είναι δεδομένο ότι πρόκειται όντως για όσα συμφωνούνται μεταξύ των συμβαλλομένων πλευρών. Ακολουθούν τα στοιχεία που, κατά το πρακτορείο Mehr, επικαλούμενο πηγή κοντά στη διαπραγματευτική ομάδα του Ιράν, περιλαμβάνονται στο μνημόνιο κατανόησης 14 σημείων:
1. Μόνιμη και άμεση παύση του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
2. Δέσμευση της Αμερικής για μη ανάμιξη στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν και σεβασμό της κυριαρχίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν.
3. Πλήρης άρση του ναυτικού αποκλεισμού εντός 30 ημερών.
4. Οι ΗΠΑ να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από την περιοχή γύρω από το Ιράν
5. Επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ εντός 30 ημερών με ιρανικές διευθετήσεις.
6. Αναστολή των κυρώσεων στην πώληση πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και παραγώγων και πλήρης πρόσβαση του Ιράν στους χρηματοοικονομικούς του πόρους.
7. Οι ΗΠΑ και οι συμμάχοι τους να παρουσιάσουν σχέδια ανοικοδόμησης για το Ιράν αξίας τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
8. 60 ημέρες διαπραγματεύσεων για την επίτευξη τελικής συμφωνίας με βάση τα πυρηνικά ζητήματα και την πλήρη άρση των πρωτογενών, δευτερογενών, αμερικανικών κυρώσεων και των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και του Συμβουλίου των Διοικητών του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.
9. Επαναδιατύπωση της δέσμευσης του Ιράν στη Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων (NPT) να μην παράγει πυρηνικά όπλα.
10. Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, οι ΗΠΑ έχουν δεσμευτεί να μην αυξήσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή και δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις.
11. Αποδέσμευση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε δεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια κατά τη διάρκεια της 60ήμερης περιόδου των τελικών διαπραγματεύσεων. Το μισό από αυτό το ποσό πρέπει να τεθεί στη διάθεση του Ιράν πριν ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις.
12. Εγκαθίδρυση μηχανισμού παρακολούθησης για την εφαρμογή της συμφωνίας.
13. Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί με ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
14. Οι τελικές διαπραγματεύσεις δεν θα ξεκινήσουν πριν από την αποδέσμευση του μισού των παγωμένων κεφαλαίων του Ιράν, την αναστολή των πετρελαϊκών κυρώσεων κατά του Ιράν και την άρση του ναυτικού αποκλεισμού. Η τελική συμφωνία θα γίνει αποκλειστικά για τη μοίρα των εμπλουτισμένων υλικών και του εμπλουτισμού, την άρση των κυρώσεων και το πρόγραμμα οικονομικής ανοικοδόμησης του Ιράν. Οι συζητήσεις για το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν και την υποστήριξη προς ομάδες αντίστασης έχουν αφαιρεθεί οριστικά από την ημερήσια διάταξη.
Εν τω μεταξύ, η εφημερίδα Al Akhbar από τον Λίβανο αναφέρει ότι στις διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν περιλαμβάνεται και η επίλυση των συγκρούσεων στον νότιο Λίβανο, κάτι που δεδομένα αποτελεί «θολό σημείο», με βάση τις δηλώσεις Ουάσινγκτον και Τελ Αβίβ στο παρελθόν.
Η εφημερίδα «Al Akhbar», επικαλούμενη «ενημερωμένες πηγές» και όπως μεταδίδει το Sky News, ανέφερε ότι το θέμα αυτό αποτελεί μέρος μιας πιθανής προκαταρκτικής συμφωνίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης. Πρόσθεσε επίσης ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είχε πρόσφατα συνομιλήσει με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου σχετικά με τον πόλεμο, καθώς το Ισραήλ συνεχίζει τις εχθροπραξίες εναντίον της Χεζμπολάχ στον νότιο Λίβανο.
Επίσης, προβλέπεται παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου (αναφορά που υπάρχει και στα λιβανέζικα Μέσα, όπως αναφέρεται ανωτέρω), κατά τη διάρκεια της οποίας θα διεξαχθούν διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά της Τεχεράνης.
Το κείμενο περιλαμβάνει ένα πλαίσιο για την τύχη του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, αν και οποιαδήποτε πρωτοβουλία σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα εξαρτηθεί από μια δεύτερη, πιο λεπτομερή συμφωνία.
Το Ιράν θα αναλάβει ορισμένες δεσμεύσεις για το πυρηνικό του πρόγραμμα - πρώτα και κύρια να μην αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα και στη συνέχεια να επιλύσει την αντιπαράθεση γύρω από το εμπλουτισμένο ουράνιό του.
Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Axios ότι ο Τραμπ συμφώνησε ότι μία από τις επιλογές για την επίλυση του ζητήματος θα μπορούσε να είναι η ανάμειξη του ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν εντός της χώρας, υπό την επίβλεψη επιθεωρητών του ΟΗΕ.
Οποιαδήποτε βήματα σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα λάβουν χώρα μόνο εάν επιτευχθεί μια δεύτερη συμφωνία, σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο. Όπως ανέφερε, το μνημόνιο «εξετάζει λεπτομερώς όλα τα πυρηνικά ζητήματα» και «ικανοποιεί όλες τις απαιτήσεις των ΗΠΑ».
Σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ, θα ανοίξουν χωρίς την επιβολή διοδίων. Αρχικός στόχος είναι η επιστροφή στον προπολεμικό όγκο πλοίων εντός 30 ημερών. Σε αντάλλαγμα, θα αρθεί επίσης ο νατυικός αποκλεισμός των ΗΠΑ.
Μετά την επαναλειτουργία τους, θα δοθούν στο Ιράν προσωρινές απαλλαγές από κυρώσεις, ώστε να μπορεί να πουλάει πετρέλαιο για 60 ημέρες. Αυτό θα δημιουργήσει πολύτιμα έσοδα για την Τεχεράνη. Η περαιτέρω χαλάρωση των κυρώσεων θα εξαρτηθεί από το εάν το Ιράν συμμορφωθεί με την αρχική συμφωνία και δείξει «καλή πίστη» στις επόμενες διαπραγματεύσεις.
Δεν είναι σαφές εάν το κείμενο περιλαμβάνει κάποια πρόβλεψη για το τι θα συμβεί με τα «παγωμένα» ιρανικά κεφάλαια στο εξωτερικό.
Το Ιράν επιμένει ότι πρέπει να λάβει κάποια χρήματα αμέσως μετά την υπογραφή οποιασδήποτε αρχικής συμφωνίας, ενώ οι ΗΠΑ έχουν δηλώσει ότι θα αποδεσμευτούν σε δόσεις με βάση τη συμμόρφωση. Σύμφωνα με έναν Αμερικανό αξιωματούχο και μια πηγή από μία από τις χώρες που μεσολάβησαν, που επικαλείται το Axios, οι ΗΠΑ, το Ιράν και το Κατάρ συζήτησαν τις τελευταίες ημέρες έναν μηχανισμό μέσω του οποίου το Ιράν θα αποκτήσει πρόσβαση σε μέρος των δεσμευμένων κεφαλαίων του στο Κατάρ, με σκοπό την αγορά ανθρωπιστικών ειδών.
Γνωστό και ως «Απαγορευμένο Νησί» λόγω του αυστηρού στρατιωτικού ελέγχου που ασκείται στην περιοχή, το Χαργκ διαχειρίζεται περίπου το 90% των εξαγωγών αργού πετρελαίου της χώρας.
Βρίσκεται περίπου 55 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του λιμανιού Μπουσέρ και σε απόσταση περίπου 28 χιλιομέτρων από τις ιρανικές ακτές.
Το νησί θεωρείται η οικονομική «καρδιά» του Ιράν, καθώς μέσω των πετρελαϊκών εγκαταστάσεών του διακινούνται εκατοντάδες εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου ετησίως, με κύριο προορισμό τις ασιατικές αγορές και κυρίως την Κίνα.
Παρότι έχει μήκος μόλις οκτώ χιλιομέτρων και πλάτος περίπου τέσσερα έως πέντε χιλιόμετρα, τα βαθιά νερά που το περιβάλλουν επιτρέπουν την προσέγγιση και φόρτωση γιγαντιαίων τάνκερ.
Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία, οι εγκαταστάσεις του έχουν θεωρητική δυνατότητα φόρτωσης έως και επτά εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως, αν και οι σημερινές ιρανικές εξαγωγές υπολογίζονται περίπου στο 1,6 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα.
Αυτή η απότομη αλλαγή, δε, που ούτως ή άλλως είναι «δραματική», σε σχέση με τα παρατεθέντα δεδομένα, ίσως έγινε και σε ένα ακόμα πιο «περιορισμένο» παράθυρο χρονικά. Ειδικότερα, ο αμερικανικός στρατός βρισκόταν τρεις ώρες πριν από την έναρξη επιθέσεων κατά του Ιράν, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ ακύρωσε τις προγραμματισμένες επιθέσεις, σύμφωνα με το NBC News. Το Μέσο Ενημέρωσης, επικαλούμενο δύο Αμερικανούς αξιωματούχους, υποστηρίζει ότι ο στρατός ήταν έτοιμος να πραγματοποιήσει τις επιθέσεις, έχοντας λάβει σχετικές διαταγές από τον πρόεδρο.
Οι εξελίξεις, δε, αυτές σαφώς δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται κατά μόνας, αλλά σε ένα ευρύτερο πλαίσιο. Στο parapolitika.gr είχε γίνει αναφορά, με βάση συγκλίνουσες αναφορές στα διεθνή Μέσα, ήδη από χθες το μεσημέρι για τις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ και Ιράν, που ήταν σε εξέλιξη, παρά το διήμερο των αμερικανικών επιθέσεων, με φόντο την πτώση του ελικοπτέρου Apache στα Στενά του Ορμούζ. Κομβική ήταν η Τετάρτη το βράδυ, όταν -κατά το Axios- η προσωρινή συμφωνία επιτεύχθηκε ύστερα από ώρες διαπραγματεύσεων μεταξύ του μεσολαβητή του Κατάρ, Αλί Αλ-Θαουάντι, και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί.
Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στην Τεχεράνη, ο Αλ-Θαουάντι μίλησε τηλεφωνικά πολλές φορές με τους απεσταλμένους του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, ανέφεραν δύο πηγές που έχουν γνώση του θέματος. Το ενδιαφέρον σημείο είναι ότι οι πληροφορίες επιβεβαιώνονταν και από το Ιράν. Ρεπορτάζ του Amjaw.media (με ειδίκευση στα ζητήματα της Μέσης Ανατολής), το οποίο ανέφερε, επικαλούμενο έμπειρο Ιρανό πολιτικό με γνώση των διαπραγματεύσεων, ανέφερε την Πέμπτη (11/6) πως «το κείμενο είναι έτοιμο» και αυτό έγινε το βράδυ της προηγούμενης μέρας (10/6), όταν η καταριανή αντιπροσωπεία διανυκτέρευσε επί ιρανικού εδάφους. Σύμφωνα, δε, με τον ίδιο, αυτό που μένει (σ.σ. ίσως πλέον να έχει ολοκληρωθεί και αυτό το στάδιο) είναι η έγκριση από το Ανώτατο Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας του Ιράν και τον Λευκό Οίκο. Ας μη λησμονείται και η «ελπίδα» που εκφράστηκε στις αρχές της εβδομάδας για συμφωνία μέχρι το τέλος του Ιουνίου από τον πρεσβευτή του Ιράν στον ΟΗΕ τη Δευτέρα.
Η συμφωνία, η οποία μεσολαβήθηκε από κοινού από το Κατάρ και το Πακιστάν, θα ονομαστεί συμφωνία του Ισλαμαμπάντ εάν φυσικά και οι δύο πλευρές συμφωνήσουν τελικά να υπογράψουν.
«Εργαζόμαστε με τα μέρη για να βάλουμε τις τελευταίες πινελιές στη συμφωνία και να ορίσουμε μια ημερομηνία για την τελετή υπογραφής», δήλωσε διπλωμάτης από χώρες που έχουν τον ρόλο του μεσολαβητή.
Η εκδοχή του Ιράν για τη συμφωνία
Σταδιακά, πάντως, από τα κρατικά Μέσα Ενημέρωσης του Ιράν, πληροφορίες μεταδίδονται για τις λεπτομέρειες μιας πιθανής προκαταρκτικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ.Αξίζει να σημειωθεί ότι όλα τα σημεία που ανέφερε το πρακτορείο ειδήσεων Mehr αφορούν ζητήματα που η Τεχεράνη επιδιώκει έντονα και το κείμενο μοιάζει με μια λίστα επιθυμιών για το Ιράν, όπως γράφει το Sky News, χωρίς να είναι δεδομένο ότι πρόκειται όντως για όσα συμφωνούνται μεταξύ των συμβαλλομένων πλευρών. Ακολουθούν τα στοιχεία που, κατά το πρακτορείο Mehr, επικαλούμενο πηγή κοντά στη διαπραγματευτική ομάδα του Ιράν, περιλαμβάνονται στο μνημόνιο κατανόησης 14 σημείων:
1. Μόνιμη και άμεση παύση του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
2. Δέσμευση της Αμερικής για μη ανάμιξη στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν και σεβασμό της κυριαρχίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν.
3. Πλήρης άρση του ναυτικού αποκλεισμού εντός 30 ημερών.
4. Οι ΗΠΑ να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από την περιοχή γύρω από το Ιράν
5. Επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ εντός 30 ημερών με ιρανικές διευθετήσεις.
6. Αναστολή των κυρώσεων στην πώληση πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και παραγώγων και πλήρης πρόσβαση του Ιράν στους χρηματοοικονομικούς του πόρους.
7. Οι ΗΠΑ και οι συμμάχοι τους να παρουσιάσουν σχέδια ανοικοδόμησης για το Ιράν αξίας τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
8. 60 ημέρες διαπραγματεύσεων για την επίτευξη τελικής συμφωνίας με βάση τα πυρηνικά ζητήματα και την πλήρη άρση των πρωτογενών, δευτερογενών, αμερικανικών κυρώσεων και των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και του Συμβουλίου των Διοικητών του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.
9. Επαναδιατύπωση της δέσμευσης του Ιράν στη Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων (NPT) να μην παράγει πυρηνικά όπλα.
10. Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, οι ΗΠΑ έχουν δεσμευτεί να μην αυξήσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή και δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις.
11. Αποδέσμευση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε δεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια κατά τη διάρκεια της 60ήμερης περιόδου των τελικών διαπραγματεύσεων. Το μισό από αυτό το ποσό πρέπει να τεθεί στη διάθεση του Ιράν πριν ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις.
12. Εγκαθίδρυση μηχανισμού παρακολούθησης για την εφαρμογή της συμφωνίας.
13. Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί με ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
14. Οι τελικές διαπραγματεύσεις δεν θα ξεκινήσουν πριν από την αποδέσμευση του μισού των παγωμένων κεφαλαίων του Ιράν, την αναστολή των πετρελαϊκών κυρώσεων κατά του Ιράν και την άρση του ναυτικού αποκλεισμού. Η τελική συμφωνία θα γίνει αποκλειστικά για τη μοίρα των εμπλουτισμένων υλικών και του εμπλουτισμού, την άρση των κυρώσεων και το πρόγραμμα οικονομικής ανοικοδόμησης του Ιράν. Οι συζητήσεις για το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν και την υποστήριξη προς ομάδες αντίστασης έχουν αφαιρεθεί οριστικά από την ημερήσια διάταξη.
Εν τω μεταξύ, η εφημερίδα Al Akhbar από τον Λίβανο αναφέρει ότι στις διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν περιλαμβάνεται και η επίλυση των συγκρούσεων στον νότιο Λίβανο, κάτι που δεδομένα αποτελεί «θολό σημείο», με βάση τις δηλώσεις Ουάσινγκτον και Τελ Αβίβ στο παρελθόν.
Η εφημερίδα «Al Akhbar», επικαλούμενη «ενημερωμένες πηγές» και όπως μεταδίδει το Sky News, ανέφερε ότι το θέμα αυτό αποτελεί μέρος μιας πιθανής προκαταρκτικής συμφωνίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης. Πρόσθεσε επίσης ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είχε πρόσφατα συνομιλήσει με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου σχετικά με τον πόλεμο, καθώς το Ισραήλ συνεχίζει τις εχθροπραξίες εναντίον της Χεζμπολάχ στον νότιο Λίβανο.
Το δημοσίευμα του Axios για τη συμφωνία - Αναφορά για παράταση εκεχειρίας, συμπεριλαμβανομένου και του Λιβάνου
Η εκδοχή που έδωσε το Axios διαφέρει σαφώς απ' όσα μεταδίδονται στο Ιράν. Μεταξύ άλλων, στο μνημόνιο συμφωνίας ΗΠΑ και Ιράν περιλαμβάνεται η άμεση επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ χωρίς διόδια και προβλέπεται ως αντάλλαγμα η ελάφρυνση των κυρώσεων σε βάρος του Ιράν.Επίσης, προβλέπεται παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου (αναφορά που υπάρχει και στα λιβανέζικα Μέσα, όπως αναφέρεται ανωτέρω), κατά τη διάρκεια της οποίας θα διεξαχθούν διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά της Τεχεράνης.
Το κείμενο περιλαμβάνει ένα πλαίσιο για την τύχη του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, αν και οποιαδήποτε πρωτοβουλία σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα εξαρτηθεί από μια δεύτερη, πιο λεπτομερή συμφωνία.
Το Ιράν θα αναλάβει ορισμένες δεσμεύσεις για το πυρηνικό του πρόγραμμα - πρώτα και κύρια να μην αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα και στη συνέχεια να επιλύσει την αντιπαράθεση γύρω από το εμπλουτισμένο ουράνιό του.
Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Axios ότι ο Τραμπ συμφώνησε ότι μία από τις επιλογές για την επίλυση του ζητήματος θα μπορούσε να είναι η ανάμειξη του ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν εντός της χώρας, υπό την επίβλεψη επιθεωρητών του ΟΗΕ.
Οποιαδήποτε βήματα σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα λάβουν χώρα μόνο εάν επιτευχθεί μια δεύτερη συμφωνία, σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο. Όπως ανέφερε, το μνημόνιο «εξετάζει λεπτομερώς όλα τα πυρηνικά ζητήματα» και «ικανοποιεί όλες τις απαιτήσεις των ΗΠΑ».
Σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ, θα ανοίξουν χωρίς την επιβολή διοδίων. Αρχικός στόχος είναι η επιστροφή στον προπολεμικό όγκο πλοίων εντός 30 ημερών. Σε αντάλλαγμα, θα αρθεί επίσης ο νατυικός αποκλεισμός των ΗΠΑ.
Μετά την επαναλειτουργία τους, θα δοθούν στο Ιράν προσωρινές απαλλαγές από κυρώσεις, ώστε να μπορεί να πουλάει πετρέλαιο για 60 ημέρες. Αυτό θα δημιουργήσει πολύτιμα έσοδα για την Τεχεράνη. Η περαιτέρω χαλάρωση των κυρώσεων θα εξαρτηθεί από το εάν το Ιράν συμμορφωθεί με την αρχική συμφωνία και δείξει «καλή πίστη» στις επόμενες διαπραγματεύσεις.
Δεν είναι σαφές εάν το κείμενο περιλαμβάνει κάποια πρόβλεψη για το τι θα συμβεί με τα «παγωμένα» ιρανικά κεφάλαια στο εξωτερικό.
Το Ιράν επιμένει ότι πρέπει να λάβει κάποια χρήματα αμέσως μετά την υπογραφή οποιασδήποτε αρχικής συμφωνίας, ενώ οι ΗΠΑ έχουν δηλώσει ότι θα αποδεσμευτούν σε δόσεις με βάση τη συμμόρφωση. Σύμφωνα με έναν Αμερικανό αξιωματούχο και μια πηγή από μία από τις χώρες που μεσολάβησαν, που επικαλείται το Axios, οι ΗΠΑ, το Ιράν και το Κατάρ συζήτησαν τις τελευταίες ημέρες έναν μηχανισμό μέσω του οποίου το Ιράν θα αποκτήσει πρόσβαση σε μέρος των δεσμευμένων κεφαλαίων του στο Κατάρ, με σκοπό την αγορά ανθρωπιστικών ειδών.
Ο Τραμπ και το νησί Χαργκ
Καταληκτικά, μια αναφορά μπορεί να γίνει σε ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο στις απειλές Τραμπ για το Ιράν και αυτό συνίσταται στο νησί Χαργκ, το οποίο συχνά έχει απειλήσει πως θα θέσουν στον έλεγχό τους οι ΗΠΑ.Γνωστό και ως «Απαγορευμένο Νησί» λόγω του αυστηρού στρατιωτικού ελέγχου που ασκείται στην περιοχή, το Χαργκ διαχειρίζεται περίπου το 90% των εξαγωγών αργού πετρελαίου της χώρας.
Βρίσκεται περίπου 55 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του λιμανιού Μπουσέρ και σε απόσταση περίπου 28 χιλιομέτρων από τις ιρανικές ακτές.
Το νησί θεωρείται η οικονομική «καρδιά» του Ιράν, καθώς μέσω των πετρελαϊκών εγκαταστάσεών του διακινούνται εκατοντάδες εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου ετησίως, με κύριο προορισμό τις ασιατικές αγορές και κυρίως την Κίνα.
Παρότι έχει μήκος μόλις οκτώ χιλιομέτρων και πλάτος περίπου τέσσερα έως πέντε χιλιόμετρα, τα βαθιά νερά που το περιβάλλουν επιτρέπουν την προσέγγιση και φόρτωση γιγαντιαίων τάνκερ.
Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία, οι εγκαταστάσεις του έχουν θεωρητική δυνατότητα φόρτωσης έως και επτά εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως, αν και οι σημερινές ιρανικές εξαγωγές υπολογίζονται περίπου στο 1,6 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα.
