Έντονο προβληματισμό προκαλούν στην Αθήνα οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ περί ενός «δώρου» που θα κάνει την Τουρκία «πολύ χαρούμενη», αναφερόμενος στο ζήτημα των F-35 και στους κινητήρες για το μαχητικό KAAN. Παρά τις εξαγγελίες του, η υλοποίηση των υποσχέσεων αυτών προσκρούει σε σοβαρά εμπόδια. Η αντίσταση του Κογκρέσου και το νομικό πλαίσιο των κυρώσεων CAATSA καθιστούν πιθανό οι δηλώσεις του να παραμείνουν «θεατρικές», καθώς τυχόν παράκαμψη του νόμου θα μπορούσε να οδηγήσει το θέμα ακόμη και στα δικαστήρια.

Διαβάστε: ΗΠΑ: "Πράσινο φως" από Τραμπ για αμερικανικούς κινητήρες στα τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη "Kaan" - Αντιρρήσεις από το Κογκρέσο


F-35 στην Τουρκία: Η νέα παρέμβαση Τραμπ αλλάζει το σκηνικό

Ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Κώστας Υφαντής υποστηρίζει στο parapolitika.gr ότι «με βάση την πρόσφατη ιστορία και το πρόσφατο παρελθόν του προέδρου Τραμπ, όλα αυτά πολλές φορές δεν είναι τίποτα παραπάνω από κουβέντες χωρίς περιεχόμενο». Όπως επισημαίνει: «Θυμόμαστε την τελευταία φορά που συναντήθηκαν στον Λευκό Οίκο, το πόσο θερμός ήταν ο πρόεδρος Τραμπ για τον Ερντογάν και για την Τουρκία. Και στο τέλος, βεβαίως, δεν έγινε τίποτα, όπως είχαν πιστοποιήσει και οι δύο Τούρκοι δημοσιογράφοι έξω από τον Λευκό Οίκο. Ελάχιστες είναι οι διαφορές με το τώρα. Ο πρόεδρος Τραμπ θα ήθελε να κρατήσει την Τουρκία σε αμερικανική τροχιά στη Μέση Ανατολή. Το τι μπορεί να προσφέρει είναι ένα ζητούμενο. Προφανώς, όσο τον ξέρουμε, δεν θα είχε κανένα πρόβλημα να δώσει τα F-35 στην Άγκυρα ή σε οποιαδήποτε χώρα, γιατί η λογική του δεν είναι στρατηγική, είναι καθαρά συναλλακτική. Μπορεί αυτή τη στιγμή να γίνει κάτι τέτοιο; Αμφιβάλλω πάρα πολύ, γιατί ο συσχετισμός στο Κογκρέσο δεν έχει αλλάξει, έτσι ώστε να παρακαμφθούν οι κυρώσεις και ο νόμος που το ίδιο το Κογκρέσο είχε επιβάλει. Εάν πάντως συμβεί το απευκταίο και αρθούν οι κυρώσεις και ξεκινήσει μια διαδικασία για τα F-35, γιατί αυτό είναι το πιο σημαντικό από όλα, τότε προφανώς τα πράγματα θα διαφοροποιηθούν στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις. Εάν και δεν υπάρχει περιθώριο, όπως δεν υπήρχε και για την Τουρκία, να προχωρήσουμε σε ρήξη των σχέσεων με τις ΗΠΑ».

Στην ελληνοαμερικανική κοινότητα στην Ουάσιγκτον, ωστόσο, έχει προκληθεί ανησυχία από τη «συναλλακτική» προσέγγιση του Αμερικανού προέδρου και την επιθυμία του να διατηρήσει την Τουρκία σε αμερικανική τροχιά, καθώς θεωρούν ότι αυτό απειλεί να διαφοροποιήσει τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις. Όπως επισημαίνει στο parapolitika.gr ο εκτελεστικός διευθυντής του Hellenic American Leadership Council (HALC) Έντι Ζεμενίδης, η σημαντικότερη συνέπεια για την Ελλάδα έγκειται στην πιθανή ανατροπή της αμυντικής ισορροπίας, εάν η Άγκυρα αποκτήσει τους κινητήρες για τα μαχητικά αεροπλάνα KAAN. Ο κ. Ζεμενίδης θεωρεί δεδομένη την απόφαση του Αμερικανού Προέδρου να παραχωρήσει τους κινητήρες στην Τουρκία, όπως δεδομένη είναι η πρόθεσή του να επανενταχθεί η Τουρκία στο πρόγραμμα των F-35. Ωστόσο, η ελληνοαμερικανική κοινότητα διαθέτει, σύμφωνα με τον κ. Ζεμενίδη, ένα ισχυρό όπλο πίεσης για την αναίρεση των αποφάσεων Τραμπ, και αυτό είναι οι επερχόμενες ενδιάμεσες εκλογές: «Θα το κάνουμε κομβικό θέμα, τις σχέσεις της Αμερικής με την Τουρκία. Έχουμε μια ευκαιρία να ξαναχτίσουμε τον συνασπισμό που σταμάτησε την Τουρκία από την απόκτηση των F-35 και να δούμε τον Ελληνισμό και όχι τις κυβερνήσεις», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Την ίδια άποψη διατυπώνει στο parapolitika.gr και ο ελληνοαμερικανός διπλωμάτης Πάτρικ Θέρος: «Υπάρχει στην Αμερική μια βαθιά φιλία που ακόμα δεν έχει αλλάξει προς την Τουρκία, αλλά σε γενικές γραμμές σήμερα δεν έχει η Τουρκία πια τη συμπάθεια που είχε κάποτε στους Αμερικανούς πολιτικούς. Το θέμα δεν αφορά μόνο την Ελλάδα και την Κύπρο, οι οποίες θα φέρουν αντίρρηση, αλλά αφορά και τη νομική νομιμοποίηση. Εάν ο Αμερικανός Πρόεδρος πάει απλώς στην Άγκυρα και πει ότι θα το συζητήσει και ότι θα βρει τρόπο να υλοποιήσει την υπόσχεσή του, τότε θα είναι κάτι θεατρικό. Δεν θα γίνει τίποτα, μόνο που θα έχουμε όλοι μας τρομάξει λίγο. Εάν όμως πει ότι έχω την αρμοδιότητα ως Πρόεδρος να επιβάλλω τη βούλησή μου στον νόμο, τότε θα καταλήξει στα δικαστήρια, δηλαδή θα γίνουν καταγγελίες ότι παραβιάζει τον νόμο».

Παρά την ανησυχία για το ενδεχόμενο υλοποίησης των εξαγγελιών Τραμπ, αναλυτές επισημαίνουν ότι μία στάση του Προέδρου Τραμπ στην Αθήνα, κατά τη μετάβασή του στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ενδεχομένως να εξισορροπούσε τις σχέσεις της Αμερικής με Ελλάδα και Τουρκία. Ωστόσο, σύμφωνα με έγκυρες πηγές, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει καμία επίσημη αναφορά για αυτό το ενδεχόμενο. Οι ίδιες πηγές υποστήριζαν στο parapolitika.gr ότι, ακόμη και εάν συμπεριλαμβάνεται στα σχέδια του Τραμπ μία στάση στην Αθήνα, για λόγους ασφαλείας δεν θα μπορούσε να ανακοινωθεί. Να υπενθυμίσουμε, ωστόσο, ότι ο ίδιος είχε εκφράσει αυτή τη διάθεση, ενώ η Αμερικανίδα πρέσβης έχει αναφερθεί πολλές φορές σε μία τέτοια πιθανότητα.