Αγωνία επικρατεί στον εμπορικό κόσμο για την έκβαση της σημερινής αίτησης ακυρώσεως που εκδικάζεται από το ΣτΕ και αφορά στην κυριακάτικη λειτουργία των καταστημάτων.

Στις 15 Σεπτεμβρίου 2014 η Επιτροπή Αναστολών του Συμβουλίου της Επικρατείας είχε κάνει δεκτή την αίτηση αναστολής εκτελέσεως της συγκεκριμένης απόφασης του Υφυπουργού για τη λειτουργία των καταστημάτων όλες τις Κυριακές του χρόνου. Το γεγονός αυτό, ενισχύει την ελπίδα του εμπορικού κόσμου να μην εφαρμοστεί αυτό το μέτρο που καταργεί για τους εμπόρους την αργία της Κυριακής.

Η βασική επιχειρηματολογία των εμπόρων στηρίζεται στα εξής: «Εδώ και 100 χρόνια στη χώρα μας, η μόνη αργία για τους εμπόρους είναι αυτή της Κυριακής. Οι έμποροι σήμερα μπορούν να ανοίγουν τα μαγαζιά τους από Δευτέρα ως Σάββατο 95 ώρες την εβδομάδα, που είναι ΗΔΗ οι περισσότερες στην Ευρώπη. Επιπλέον, ανοίγουν και 7 Κυριακές το χρόνο. Αν εφαρμοστεί η απόφαση να ανοίγουν και τις 52 Κυριακές του χρόνου, θα οδηγήσει σε οικονομική και προσωπική εξόντωσή τους.

Η Επιτροπή Αναστολών του Συμβουλίου της Επικρατείας, με Πρόεδρο τον κ.Ρίζο, έκρινε ότι αν εφαρμοστεί το μέτρο οι έμποροι θα υποστούν ανεπανόρθωτη οικονομική βλάβη και αυτονοήτως δυσεπανόρθωτη ηθική βλάβη. Συγκεκριμένα, η απόφαση αναφέρει ότι:

  • το μέτρο για τη λειτουργία των καταστημάτων τις Κυριακές θα έπληττε σοβαρά το δικαίωμα του εργαζόμενου στον ελεύθερο χρόνο και στην απόλαυσή του από κοινού με την οικογένειά του,
  • η οικονομική βλάβη «πιθανολογείται επίσης ως ανεπανόρθωτη, ή πάντως δυσχερώς επανορθώσιμη, από τα προσκομισθέντα από αυτούς στοιχεία και μελέτες αρμοδίων ερευνητικών φορέων της Ελλάδας και του εξωτερικού, εκτιμώμενα υπό το φως της κοινώς γνωστής οικονομικής κρίσεως, τα στοιχεία δε αυτά δεν αμφισβητούνται ούτε αποκρούονται από τη διοίκηση».

Το μέτρο όμως είναι αντίθετο και με την κοινή λογική. Η αντίθεση με την εφαρμογή του δεν είναι κάποιο «συνδικαλιστικό αίτημα», αλλά απαίτηση της συντριπτικής πλειονότητας του εμπορικού κόσμου, όπως αποδεικνύεται από την κοινή πείρα αλλά και από σειρά ερευνών.

Αν ήταν προς όφελος των εμπόρων, οι ίδιοι δεν θα ήθελαν την εφαρμογή του; Και μάλιστα εν μέσω οικονομικής κρίσης; 278.000 μικρές και μεσαίες εμπορικές επιχειρήσεις, η ραχοκοκαλιά της ελληνικής κοινωνίας και πυλώνας της οικονομίας, δεν φοβούνται το νέο, αλλά το λάθος. Όταν με στοιχεία αποδεικνύουν ότι η εφαρμογή αυτού του μέτρου θα τους καταστρέψει, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την κοινωνία και την οικονομία μας εν μέσω κρίσης, ποιος έχει το δικαίωμα να τους αγνοήσει και για ποιο λόγο;

Τι αποδεικνύουν τα στοιχεία για την Ελλάδα

Το κεντρικό «επιχείρημα» ότι δήθεν με τη λειτουργία των καταστημάτων τις Κυριακές θα αυξηθούν οι θέσεις εργασίας καταρρίπτεται από τα ίδια τα επίσημα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. Συγκεκριμένα, παρά το γεγονός ότι από το Δ΄ Τρίμηνο του 2013 είχαν εφαρμοστεί οι διατάξεις του ν. 4177/2013 για το άνοιγμα των καταστημάτων ορισμένες Κυριακές του έτους και πολλοί Αντιπεριφερειάρχες επέτρεψαν το άνοιγμα των καταστημάτων στις περιοχές ευθύνης τους, δυστυχώς η πραγματικότητα είναι ότι η απασχόληση στον κλάδο του εμπορίου μεταξύ Γ΄ και Δ΄ Τριμήνου του 2013 μειώθηκε σε απόλυτα μεγέθη κατά 15.300 θέσεις εργασίας.

Όσο για την αυτονόητη ανάγκη εξυπηρέτησης του αυξημένου αριθμού των τουριστών της χώρας και τις Κυριακές, αυτή μπορεί να καλυφθεί με το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο (με την εφαρμογή της παρ. 2 του άρθρου 16 του Ν.4177/2013, ο Αντιπεριφερειάρχης εξουσιοδοτείται να εκδώσει απόφαση για τον ορισμό περιοχών της περιφέρειάς του, στις οποίες επιτρέπεται υπό προϋποθέσεις η λειτουργία και τις Κυριακές).

Τι αποδεικνύουν τα στοιχεία από άλλες χώρες της Ευρώπης

Από την ανάλυση των στοιχείων απασχόλησης μετά την απελευθέρωση του ωραρίου για συγκεκριμένες χώρες, προκύπτουν τα εξής:

  • Στην Ολλανδία μειώθηκε η πλήρης απασχόληση στο σύνολο των λιανεμπορικών καταστημάτων.
  • Στη Γερμανία τα αποτελέσματα των μελετών του SFS (Ινστιτούτο Κοινωνικής Έρευνας) και του IFO (Ινστιτούτο Οικονομικής Έρευνας) σε σχέση με την επιρροή της διεύρυνσης του ωραρίου των καταστημάτων στο κύκλο εργασιών και την απασχόληση, ήταν αρνητικά (μείωση συνολικής απασχόλησης 5,8%).
  • Στο Λονδίνο, η πρακτική εφαρμογή της λειτουργίας των καταστημάτων την Κυριακή δείχνει αρνητικά αποτελέσματα για τα μικρά καταστήματα. Σύμφωνα με την BRC – KPMG οδήγησε σε πτώση των πωλήσεων. Όπως αναφέρει η ACS (Association of Convenience Stores) ιδίως τα μικρά καταστήματα «υποφέρουν» από μείωση των πωλήσεών τους. Η Συνομοσπονδία Διανομέων Χονδρικής (Federation of Wholesales Distributors) αναφέρει πως δεν υπάρχει οικονομική ή κοινωνική βάση για την απελευθέρωση της Κυριακής καθώς οι καταναλωτές απέδειξαν πως δεν την χρειάζονται και τα τοπικά καταστήματα καταστρέφονται.
  • Σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου της Μαδρίτης, στις περιοχές όπου τα καταστήματα παραμένουν ανοικτά σε ημέρες αργίας το κόστος αυξάνεται κατά 15% και οι πωλήσεις μόλις κατά 0,5%, γεγονός που αυξάνει τις τιμές. Οι καταναλωτές πληρώνουν περισσότερο, ανεξάρτητα με το αν κάνουν τις αγορές τους σε ημέρες αργίας. Επιπλέον, η μεταφορά μεριδίου της αγοράς σε πολυκαταστήματα, μειώνει τον ανταγωνισμό και οδηγεί τα μικρά καταστήματα σε κλείσιμο. Αυτό έχει αρνητική επίπτωση και στην απασχόληση, αφού υπολογίζεται πως 277 υπάλληλοι σε μια μεγάλη υπεραγορά, μπορούν να αντικαταστήσουν 1557 παραδοσιακούς καταστηματάρχες.
  • Μελέτη για τις επιπτώσεις από την απελευθέρωση της λειτουργίας καταστημάτων τις Κυριακές στην ισπανική οικονομία έδειξε πως οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις θα υποστούν μείωση του μεριδίου αγοράς, γεγονός που θα οδηγήσει σε απώλεια θέσεων εργασίας, οι δε τιμές δεν αναμένεται να μειωθούν. Η μελέτη επιβεβαιώνεται και από το αρνητικό «παράδειγμα της Μαδρίτης», όπου από το 1996 είχαν καθιερωθεί ως εργάσιμες 12 επίσημες αργίες το χρόνο, κάτι που είχε ως συνέπεια τις μεγαλύτερες απώλειες σε θέσεις εργασίας και τα περισσότερα λουκέτα σε μαγαζιά από κάθε άλλη αυτόνομη κοινότητα της Ισπανίας.

Αναμένοντας την εκδίκαση της Παρασκευής, οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες προσδοκούν ότι η έως τώρα αποτυχία του μέτρου, που ούτε τον τζίρο αύξησε ούτε την ανεργία μείωσε, σε συνδυασμό με τη βίαιη ανατροπή που προκάλεσε στον προσωπικό και οικογενειακό προγραμματισμό των εργαζομένων στο εμπόριο, θα οδηγήσει το Ανώτατο Δικαστήριο σε μια απόφαση-ΔΙΚΑΙΩΣΗ για τον εμπορικό κόσμο».