Στην Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας συζητήθηκαν σήμερα (6 Μαρτίου 2026) οκτώ υποθέσεις με αντικείμενο την ακύρωση του Προεδρικού Διατάγματος 94/2025, το οποίο ρυθμίζει την εφαρμογή του μηχανισμού «περιβαλλοντικού ισοδυνάμου» για οικοδομικές άδειες που έχουν εκδοθεί βάσει του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ).

Διαβάστε: Ένταση στο αεροδρόμιο "Ελευθέριος Βενιζέλος": Άνδρες τσακώθηκαν στην ουρά συναλλάγματος, πιάστηκαν στα χέρια (Βίντεο)


ΣτΕ: Οι αιτήσεις ακύρωσης του Προεδρικού Διατάγματος

Τις αιτήσεις ακύρωσης έχουν καταθέσει οι Δήμοι Αλίμου, Κηφισιάς, Φιλοθέης-Ψυχικού, Αμαρουσίου και Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, καθώς και σύλλογοι, περιβαλλοντικές οργανώσεις και κάτοικοι της Αττικής. Παρέμβαση στην υπόθεση άσκησαν, μεταξύ άλλων, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος και κατασκευαστικές εταιρείες.

Το Π.Δ. 94/2025 εκδόθηκε κατ’ εξουσιοδότηση του νόμου 5197/2025 και εξειδικεύει τον μηχανισμό του «Ειδικού Σχεδίου Περιβαλλοντικού Ισοδυνάμου Αναβάθμισης Πόλεων (ΕΣΠΙΑΠ)». Με το διάταγμα καθορίζονται το ύψος και η διαδικασία καταβολής του τέλους περιβαλλοντικού ισοδυνάμου, οι υπόχρεοι καταβολής του, καθώς και οι όροι εκκίνησης οικοδομικών εργασιών για την υπαγωγή ορισμένων οικοδομικών αδειών στο σύστημα αντιστάθμισης.

Η ρύθμιση αυτή θεσπίστηκε μετά τις αποφάσεις 146-149/2025 της Ολομέλειας του ΣτΕ, με τις οποίες κρίθηκαν ζητήματα σχετικά με τα πολεοδομικά κίνητρα του ΝΟΚ. Στόχος του νέου πλαισίου, σύμφωνα με την κυβέρνηση, είναι να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες των αποφάσεων αυτών και να ρυθμιστεί η τύχη οικοδομικών αδειών που είχαν εκδοθεί με βάση τα επίμαχα κίνητρα.

Η υπόθεση συζητήθηκε ενώπιον της Ολομέλειας του ΣτΕ με πρόεδρο τον Μιχάλη Πικραμένο και εισηγητές τους συμβούλους Επικρατείας Δημήτρης Βασιλειάδης και Κωνσταντίνος Καραλέκας.

Κατά την έναρξη της διαδικασίας, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπέβαλε αίτημα αναβολής της συζήτησης, το οποίο απορρίφθηκε από το Δικαστήριο. Συνολικά έξι δικηγόροι αγόρευσαν εκ μέρους των εμπλεκόμενων πλευρών.

Οι προσφεύγοντες υποστήριξαν ότι το νέο νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο παραβιάζει σειρά συνταγματικών διατάξεων και το ενωσιακό δίκαιο. Σύμφωνα με τους ίδιους, το Π.Δ. εκδόθηκε χωρίς να έχει προηγηθεί επιστημονική τεκμηρίωση και χωρίς Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, όπως προβλέπει η ευρωπαϊκή οδηγία 2001/42/ΕΚ.

Παράλληλα, υποστήριξαν ότι οι ρυθμίσεις του δεν υπηρετούν δημόσιο σκοπό αλλά «θεραπεύουν» ιδιωτικά συμφέροντα, εις βάρος του οικιστικού περιβάλλοντος και του δικαιώματος δικαστικής προστασίας των πολιτών.

Από την πλευρά του, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αντέκρουσε τους ισχυρισμούς, υποστηρίζοντας ότι οι αιτήσεις ακύρωσης είναι απαράδεκτες ή αόριστες και ότι πολλοί από τους προσφεύγοντες δεν διαθέτουν έννομο συμφέρον.

Το υπουργείο τόνισε επίσης ότι το Π.Δ. δεν θεσπίζει νέους όρους δόμησης, ούτε μεταβάλλει συντελεστές δόμησης ή χρήσεις γης. Αντίθετα, όπως υποστηρίχθηκε, εξειδικεύει έναν χρηματοδοτικό και αντισταθμιστικό μηχανισμό περιβαλλοντικής αναβάθμισης, ο οποίος αποσκοπεί στη βελτίωση των όρων διαβίωσης των κατοίκων και στην ενίσχυση της αστικής βιωσιμότητας.

Μετά την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας, η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας επιφυλάχθηκε να εκδώσει τις αποφάσεις της.