Η πικροδάφνη μπήκε ξανά στο επίκεντρο, αυτή τη φορά όχι ως ένα συνηθισμένο φυτό του αστικού τοπίου, αλλά ως ζήτημα δημόσιας υγείας και σχολικής ασφάλειας. Η συζήτηση άνοιξε μετά τη διαβίβαση από το υπουργείο Παιδείας προς τις σχολικές μονάδες ενημέρωσης του υπουργείου Υγείας για την τοξικότητα του φυτού Nerium oleander. Σύμφωνα με το έγγραφο που δημοσιοποιήθηκε από εκπαιδευτικά και αυτοδιοικητικά μέσα, τα φύλλα, τα άνθη και οι μίσχοι της πικροδάφνης περιέχουν τοξικές ουσίες, κυρίως καρδιακούς γλυκοσίδες όπως η ολεανδρίνη και η νεριίνη, και γι’ αυτό ζητείται ιδιαίτερη προσοχή σε χώρους όπου κυκλοφορούν παιδιά. Η οδηγία που διαβιβάστηκε στα σχολεία προτείνει απομάκρυνση από σχολεία, παιδικές χαρές, πάρκα και άλλους δημόσιους χώρους με ευάλωτο πληθυσμό ή, όπου αυτό δεν είναι άμεσα εφικτό, περίφραξη και σήμανση ως τοξικού φυτού. 

Διαβάστε: "Βουβή κόλαση" για την άτυχη καθηγήτρια στη Θεσσαλονίκη: Οι δύσκολες στιγμές στην τάξη και ο αδόκητος χαμός της 57χρονης

Το βασικό ερώτημα, βέβαια, είναι αν η πικροδάφνη είναι πράγματι επικίνδυνη για τα παιδιά. Η απάντηση είναι ναι, ως τοξικό φυτό είναι επικίνδυνη, ειδικά σε περίπτωση κατάποσης ή ακατάλληλης έκθεσης, αλλά η ίδια η ένταση του κινδύνου και ο τρόπος διαχείρισής του είναι αυτό που έχει προκαλέσει μεγάλη συζήτηση. Η εγκύκλιος εξηγεί ότι τα παιδιά θεωρούνται πιο ευάλωτα λόγω χαμηλότερου σωματικού βάρους, μεγαλύτερης πιθανότητας τυχαίας κατάποσης και συχνότερης επαφής με φυτά σε εξωτερικούς χώρους. Επιπλέον, δίνεται προειδοποίηση και για τον καπνό από καύση κλαδιών πικροδάφνης, καθώς μπορεί να απελευθερωθούν τοξικές αναθυμιάσεις. Τα πιο συνηθισμένα μονοπάτια έκθεσης που αναφέρονται στη σχετική οδηγία είναι η κατάποση, η επαφή με το δέρμα, η επαφή με μάτια ή βλεννογόνους και η εισπνοή καπνού από καύση φυτικού υλικού.

Πικροδάφνη στα σχολεία: Τι προβλέπει η εγκύκλιος

Η εγκύκλιος δεν περιορίζεται σε μια απλή θεωρητική επισήμανση. Καλεί τα σχολεία και τους εμπλεκόμενους φορείς να ενημερώσουν εκπαιδευτικούς, προσωπικό συντήρησης, κηπουρούς, υπαλλήλους δήμων και όσους διαχειρίζονται παιδικές χαρές, ώστε να μπορούν να αναγνωρίζουν το φυτό και να αποτρέπουν την έκθεση των παιδιών. Παράλληλα, ζητείται εκπαίδευση και των ίδιων των παιδιών ώστε να μην αγγίζουν ή βάζουν στο στόμα τμήματα του φυτού. Στις περιπτώσεις όπου η απομάκρυνση δεν μπορεί να γίνει αμέσως, η σύσταση είναι να περιφράσσονται τα σημεία όπου υπάρχει πικροδάφνη και να τοποθετείται σχετική προειδοποιητική σήμανση. Με άλλα λόγια, το έγγραφο βλέπει το θέμα κυρίως μέσα από το πρίσμα της πρόληψης και της αποφυγής τυχαίου συμβάντος σε χώρους με παιδιά.

Ωστόσο, η εγκύκλιος δεν έμεινε αναπάντητη. Ο πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός παρενέβη δημόσια τονίζοντας ότι η επιλογή του τρόπου και των ειδών φύτευσης στο αστικό περιβάλλον είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να αντιμετωπίζεται μονοδιάστατα μέσα από μια διοικητική εγκύκλιο. Στην τοποθέτησή του υποστήριξε ότι η δημόσια συζήτηση δεν μπορεί να οδηγεί αυτόματα σε μαζική απομάκρυνση ενός εκτεταμένα χρησιμοποιούμενου φυτού από σχολεία, παιδικές χαρές και δημόσιους χώρους χωρίς διεπιστημονική ανάλυση, ποσοτική αποτίμηση περιστατικών, εκτίμηση κινδύνου και περιβαλλοντική στάθμιση. Με άλλα λόγια, το ΤΕΕ δεν αρνείται ότι η πικροδάφνη είναι τοξική, αλλά θεωρεί ότι η μετάβαση από την ιατρική προειδοποίηση σε ένα σχέδιο μαζικής απομάκρυνσης απαιτεί πολύ πιο σύνθετη προσέγγιση.

Αυτό είναι και το κεντρικό σημείο της συζήτησης. Από τη μία πλευρά, υπάρχει μια επίσημη υγειονομική προειδοποίηση που λέει καθαρά ότι η πικροδάφνη περιέχει ισχυρές τοξίνες και γι’ αυτό χρειάζεται αυξημένη προσοχή όπου υπάρχουν παιδιά. Από την άλλη, υπάρχουν επιστημονικοί και τεχνικοί φορείς που υποστηρίζουν ότι το πέρασμα από την ενημέρωση για τον κίνδυνο σε ένα οριζόντιο σχέδιο απομάκρυνσης πρέπει να γίνει μόνο έπειτα από πολυπαραγοντική ανάλυση, επειδή αγγίζει και θέματα βιοποικιλότητας, αστικού πρασίνου, κόστους και περιβαλλοντικού ισοζυγίου.