Η εικόνα με τα αυτοκίνητα που καταπλακώθηκαν από τα συντρίμμια της πολυκατοικίας στα Πετράλωνα προκάλεσε σοκ. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, οχήματα αξίας δεκάδων χιλιάδων ευρώ μετατράπηκαν σε άμορφες μάζες σιδερικών, αφήνοντας τους ιδιοκτήτες τους με ένα εύλογο ερώτημα: Ποιος θα πληρώσει τη ζημιά;


Πετράλωνα: Η αποζημίωση εξαρτάται από την απόδοση ευθυνών

Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή όσο φαίνεται, καθώς εξαρτάται από το ποιος θα κριθεί υπεύθυνος για την κατάρρευση, τι ασφαλιστικές καλύψεις υπήρχαν πριν ξεκινήσει το έργο και αν υπάρχουν ασφαλιστήρια αστικής ευθύνης που μπορούν να καλύψουν τις αποζημιώσεις.

Σύμφωνα με ειδικούς του ασφαλιστικού κλάδου σε κάθε μεγάλο τεχνικό έργο η ύπαρξη ασφαλιστηρίου αστικής ευθύνης απέναντι σε τρίτους αποτελεί μία από τις σημαντικότερες δικλείδες ασφαλείας. Πρόκειται για την κάλυψη που ενεργοποιείται όταν, κατά την εκτέλεση εργασιών, προκληθούν ζημιές σε πρόσωπα ή περιουσίες που δεν έχουν καμία σχέση με το έργο.


Τα σταθμευμένα αυτοκίνητα θεωρούνται περιουσία τρίτων

Στην περίπτωση της κατάρρευσης, τα σταθμευμένα αυτοκίνητα θεωρούνται περιουσία τρίτων. Εφόσον αποδειχθεί ότι η ζημιά προκλήθηκε από αμέλεια, λανθασμένες εργασίες, ελλιπή μέτρα ασφαλείας ή άλλη υπαιτιότητα όσων συμμετείχαν στο έργο, τότε οι ιδιοκτήτες των οχημάτων αποκτούν δικαίωμα αποζημίωσης.


Πραγματογνωμοσύνες πριν από την απόδοση ευθυνών

Οι ευθύνες όμως δεν αποδίδονται αυτόματα. Θα προηγηθούν πραγματογνωμοσύνες από μηχανικούς, τεχνικούς συμβούλους και τις αρμόδιες αρχές, ώστε να διαπιστωθεί τι ακριβώς προκάλεσε την κατάρρευση. Μόνο τότε θα μπορεί να προσδιοριστεί ποιος φέρει την ευθύνη και ποιος θα κληθεί να καλύψει οικονομικά τις ζημιές.


Ποιοι ενδέχεται να βρεθούν υπόλογοι

Ανάλογα με τα ευρήματα της έρευνας, ενδέχεται να προκύψουν ευθύνες για τον εργολάβο που εκτελούσε τις εργασίες, για τον επιβλέποντα μηχανικό εφόσον διαπιστωθεί σφάλμα στη μελέτη ή στην επίβλεψη, ενώ υπό προϋποθέσεις μπορεί να εξεταστεί ακόμη και η ευθύνη του ιδιοκτήτη του ακινήτου. Όλα αυτά αποτελούν αντικείμενο της δικαστικής και τεχνικής διερεύνησης.

Κρίσιμο ρόλο θα παίξει το αν υπήρχε ασφαλιστήριο αστικής ευθύνης εργολάβου. Ένα σωστά σχεδιασμένο ασφαλιστήριο δεν καλύπτει μόνο ζημιές μέσα στο εργοτάξιο, αλλά και τις ζημιές που προκαλούνται σε τρίτους, όπως γειτονικά κτίρια, σταθμευμένα οχήματα ή άλλες περιουσίες που επηρεάζονται από τις εργασίες.

Εξίσου σημαντικό όμως είναι το ύψος των ασφαλιστικών κεφαλαίων. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, δεν αρκεί να υπάρχει ένα ασφαλιστήριο. Πρέπει τα όρια αποζημίωσης να είναι αρκετά υψηλά ώστε να καλύψουν το πραγματικό μέγεθος μιας τόσο μεγάλης καταστροφής.


Οι ζημιές μπορεί να φτάσουν σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ

Στην προκειμένη περίπτωση, το κόστος μπορεί να αποδειχθεί τεράστιο. Δεν μιλάμε μόνο για τα αυτοκίνητα που καταστράφηκαν ολοσχερώς. Υπάρχουν πιθανές ζημιές σε γειτονικά κτίρια, επαγγελματικούς χώρους, κοινόχρηστες υποδομές και φυσικά στα ίδια τα ακίνητα που επηρεάστηκαν από την κατάρρευση.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις μηχανικών που σχολίασαν δημόσια την υπόθεση, το συνολικό ύψος των απαιτήσεων ενδέχεται να ανέλθει ακόμη και σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ, εφόσον επιβεβαιωθούν σοβαρές ζημιές και στα όμορα κτίρια.

Για τους ιδιοκτήτες των αυτοκινήτων υπάρχει ακόμη μία παράμετρος. Όσοι διαθέτουν μικτή ασφάλιση στο όχημά τους ίσως μπορέσουν να αποζημιωθούν αρχικά από τη δική τους ασφαλιστική εταιρεία, εφόσον το συμβόλαιό τους καλύπτει φυσικές καταστροφές ή πτώση αντικειμένων. Στη συνέχεια, η ασφαλιστική μπορεί να στραφεί κατά του υπεύθυνου ή της ασφαλιστικής του εταιρείας για να ανακτήσει τα ποσά που κατέβαλε.


Τι συμβαίνει με την υποχρεωτική ασφάλιση αυτοκινήτου

Αντίθετα, όσοι διαθέτουν μόνο την υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης αυτοκινήτου, η οποία καλύπτει αποκλειστικά ζημιές που προκαλεί το ίδιο το όχημα σε τρίτους, δεν αποζημιώνονται για τέτοιου είδους περιστατικά από τη δική τους ασφάλεια. Σε αυτή την περίπτωση, θα πρέπει να στραφούν κατά του υπεύθυνου για την κατάρρευση και να διεκδικήσουν αποζημίωση μέσω της διαδικασίας που θα ακολουθήσει.


Πόσο γρήγορα μπορούν να αποζημιωθούν οι ιδιοκτήτες

Το πόσο γρήγορα θα αποζημιωθούν οι ιδιοκτήτες εξαρτάται από την εξέλιξη της υπόθεσης. Εάν οι ευθύνες είναι ξεκάθαρες και υπάρχει ενεργό ασφαλιστήριο με επαρκή όρια κάλυψης, είναι πιθανό να υπάρξουν εξωδικαστικοί συμβιβασμοί και σχετικά γρήγορες αποζημιώσεις. Αν όμως υπάρξουν αμφισβητήσεις για τις ευθύνες ή ανεπαρκείς ασφαλιστικές καλύψεις, τότε η υπόθεση μπορεί να οδηγηθεί στα δικαστήρια και να απαιτηθούν χρόνια μέχρι την τελική δικαίωση των ζημιωθέντων.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι εικόνες των κατεστραμμένων αυτοκινήτων αποτελούν μόνο ένα μέρος του συνολικού οικονομικού λογαριασμού της κατάρρευσης. Το ποιος θα τον πληρώσει θα το καθορίσουν οι πραγματογνωμοσύνες, οι δικαστικές αποφάσεις και –κυρίως– το αν οι εμπλεκόμενοι είχαν φροντίσει να διαθέτουν τις ασφαλιστικές καλύψεις που απαιτεί ένα τόσο απαιτητικό και υψηλού κινδύνου τεχνικό έργο.