Από τη UBS στον Μπέζος: Ποιος είναι ο Ed Ruscha με τις αποδόσεις-ρεκόρ που έγινε το επενδυτικό asset για τους μεγάλους παίκτες της αγοράς τέχνης (Εικόνες)

Όταν θεσμικοί και ιδιώτες επενδυτές αρχίζουν να «βλέπουν κάτι» στα έργα ενός εικαστικού, τότε αυτό σπάνια μένει στο επίπεδο της διαίσθησης. Συνήθως, έπεται ένταξη των έργων σε κάποια εταιρική συλλογή ή κάποιο προσωπικό χαρτοφυλάκιο. Ακολουθούν κι άλλες στρατηγικές τοποθετήσεις, αγοραπωλησίες και σταδιακά επαναξιολογείται η θέση του καλλιτέχνη στην παγκόσμια κατάταξη της αγοράς τέχνης. Με δυο λόγια, προμηνύεται περιθώριο ανόδου. Αυτή ακριβώς τη δυναμική επιβεβαιώνει η πορεία του Ed Ruscha, ενός ονόματος που καταγράφει εντυπωσιακή άνοδο στις πωλήσεις της αγοράς έργων Σύγχρονης Τέχνης, στον οποίο έχουν επενδύσει ισχυροί art dealers, αλλά και ιδιώτες επιχειρηματίες, όπως ο Τζεφ Μπέζος, ή μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, όπως η UBS.

Η καυτή πορεία των τιμών στα έργα του Ed Ruscha

Την άνοιξη του 2025 ο πίνακας του Ruscha με τίτλο «Diminishing Leak» άλλαξε χέρια μέσω του οίκου Sotheby’s για 317.500 δολάρια (εντός των αρχικών προβλέψεων).
Την ίδια περίοδο, ένα άλλο του έργο με τίτλο «Yip Yip» (ακρυλικό σε καμβά, 213,4x152,4εκ.) χρονολογίας 1994 πέτυχε την ασύλληπτη τιμή των 2,24 εκατ. δολαρίων, αφήνοντας πολύ πίσω την αρχική τιμή εκτίμησης των 600 χιλιάδων δολαρίων. To έργο είχε αγοραστεί το 2008 προς 1.070.500 δολάρια και μέσα σε 17 χρόνια κατάφερε να καταγράψει απόλυτη απόδοση 110% με ετήσια απόδοση 6,46% (χωρίς ανατοκισμό).


Ιδιαίτερο ρόλο στην προβολή των έργων του Ed Ruscha παίζει το γεγονός ότι η UBS κατέχει πάνω από πενήντα έργα του Ed Ruscha, τα οποία μάλιστα είναι χαρακτηριστικά της τεχνοτροπίας του. Ένα από τα πιο εμβληματικά έργα της συλλογής της UBS είναι το «Spam Study» χρονολογίας 1961-62, που, όπως λένε οι ειδικοί, κατά πάσα πιθανότητα είναι ο πιο μικρός σε διάσταση πίνακας που δημιούργησε ποτέ. Μάλιστα, πρόκειται για τη μελέτη ενός μεγαλύτερου έργου που ανήκει στη μόνιμη συλλογή του Μουσείου Τέχνης της Κομητείας στο Λος Άντζελες.


Στην πορεία του Ruscha κομβική στιγμή αποτέλεσε η επένδυση που είχε κάνει σε έργο του o Αμερικανός μεγιστάνας Τζεφ Μπέζος, με κεφάλαιο 53 εκατ. δολάρια. Πρόκειται για το έργο με τίτλο «Hurting the Word Radio #2», που είχε διεκδικήσει σε δημοπρασία του οίκου Christie’s το 2019, καταγράφοντας ρεκόρ στην πορεία των τιμών του Ruscha. Μετά την κίνηση αυτή, οι τιμές για τα έργα του Ruscha -που ήδη αποτελούσαν τάση στη διεθνή αγορά Σύγχρονης Τέχνης- διπλασιάστηκαν. Πολλά από τα έργα του που άλλαξαν χέρια στο χρηματιστήριο τέχνης πέτυχαν υψηλές τιμές, ξεπερνώντας, συχνά, τις προεκτιμήσεις.

Την ίδια χρονιά, τo έργο του Ruscha με τίτλο «I tried to forget to remember» (ακρυλικό πάνω σε καμβά, 182,9x243,8εκ.) και χρονολογία το 1986 αναμενόταν να πιάσει 5 εκατ. στερλίνες, αλλά η τελική του τιμή έκλεισε στις 8.237.000 στερλίνες. Σε μία από τις πιο πρόσφατες συναλλαγές, ο πίνακας με τίτλο «You Cannot Be Serious» (61x70,8 εκ.) και με χρονολογία το 2008 είχε εκτιμηθεί στα 450.000 δολάρια, ωστόσο η τελική του αξία σκαρφάλωσε στα 800.000 δολάρια (Sotheby’s, 2024).

Τέλος, καταλυτικό ρόλο για τη διαμόρφωση των τιμών του Ed Ruscha έχει παίξει και η σημαντική προέλευση των έργων που αποτελούν ισχυρούς παίκτες της αγοράς τέχνης όπως είναι οι γκαλερί Gagosian, Leo Castelli, Robert Littman, James Corcoran, Manny Silverman και Koppel. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του έργου Smash με προέλευση την γκαλερί Leo Castelli στη Νέα Υόρκη. Το 2014, είχε εκτιμηθεί γύρω στα 15 εκατ. δολάρια και τελικά η αξία της ξεπέρασε τα 30 εκατ. δολάρια.