Νέες προοπτικές για χιλιάδες υποθέσεις υπερχρεωμένων νοικοκυριών δημιουργεί η υπ’ αριθμόν 6/2026 απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου. Το ανώτατο δικαστήριο, εξετάζοντας προδικαστικό ερώτημα που είχε υποβληθεί από το πρώην Ειρηνοδικείο Ιωαννίνων σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στις ρυθμίσεις προστασίας της κύριας κατοικίας βάσει του ν. 3869/2010 (Νόμος Κατσέλη), υιοθέτησε ερμηνεία ευνοϊκή για τους δανειολήπτες.

Διαβάστε: Νόμος Κατσέλη: Τι πραγματικά ισχύει για τους χιλιάδες δανειολήπτες μετά την απόφαση "σταθμό" του Αρείου Πάγου - Η Κατερίνα Μπέρδου εξηγεί

Η Ολομέλεια έκρινε, κατά πλειοψηφία, ότι το επιτόκιο που προβλέπεται στο άρθρο 9 παρ. 2 του νόμου δεν πρέπει να υπολογίζεται επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής από την έναρξη της ρύθμισης, αλλά επί της εκάστοτε μηνιαίας δόσης κατά τον χρόνο καταβολής της.

Στο σκεπτικό της απόφασης επισημαίνεται ότι η ερμηνεία αυτή ανταποκρίνεται στον βασικό σκοπό του ν. 3869/2010, ο οποίος θεσπίστηκε για την αντιμετώπιση των σοβαρών κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών της υπερχρέωσης των φυσικών προσώπων. Σύμφωνα με το ανώτατο δικαστήριο, ο νόμος αποβλέπει στην οικονομική επανένταξη των οφειλετών και στην αποκατάσταση της αγοραστικής τους δυνατότητας, εξυπηρετώντας ευρύτερο δημόσιο συμφέρον.

Οι αρεοπαγίτες σημειώνουν ότι η αντίθετη εκδοχή, δηλαδή ο υπολογισμός του τόκου επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής, θα οδηγούσε ουσιαστικά στη δημιουργία ενός νέου δανειακού σχήματος, επιβαρύνοντας σημαντικά τους δανειολήπτες. Όπως αναφέρεται, μια τέτοια προσέγγιση θα μπορούσε να εγκλωβίσει εκ νέου τους οφειλέτες σε υπέρογκες δόσεις, δυσανάλογες προς τις οικονομικές τους δυνατότητες, υπονομεύοντας τον προστατευτικό χαρακτήρα του νόμου.

Παράλληλα, η Ολομέλεια υπογραμμίζει ότι η συγκεκριμένη ερμηνεία δεν θίγει τα δικαιώματα των πιστωτών ούτε την προστασία της περιουσίας τους, όπως κατοχυρώνεται από το Σύνταγμα και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Όπως επισημαίνεται, ο νόμιμος τόκος εξακολουθεί να οφείλεται και να καταβάλλεται, χωρίς να μεταβάλλεται το ύψος του επιτοκίου, ενώ η απόφαση αφορά αποκλειστικά τη βάση υπολογισμού του.

Άρειος Πάγος: Πως θα γίνεται ο υπολογισμός των τόκων

Ως προς το χρονικό διάστημα υπολογισμού των τόκων, το δικαστήριο διαχώρισε τις περιπτώσεις σταθερού και κυμαινόμενου επιτοκίου. Στις περιπτώσεις κυμαινόμενου επιτοκίου, ο υπολογισμός θα γίνεται για κάθε μήνα χωριστά, σύμφωνα με τις μεταβολές των σχετικών επιτοκίων αναφοράς. Αντίθετα, όταν η δικαστική απόφαση προβλέπει σταθερό επιτόκιο, αυτό θα υπολογίζεται επί της καθορισμένης μηνιαίας δόσης για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης.

Μετά την απάντηση στα προδικαστικά ερωτήματα, η Ολομέλεια παρέπεμψε την υπόθεση στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ιωαννίνων, προκειμένου να ολοκληρωθεί η εκδίκασή της με βάση τις ερμηνευτικές κατευθύνσεις που έδωσε το ανώτατο δικαστήριο.

Η απόφαση δεν ήταν ομόφωνη. Δώδεκα μέλη της Ολομέλειας μειοψήφησαν, υποστηρίζοντας ότι το προδικαστικό ερώτημα έπρεπε να απορριφθεί ως απαράδεκτο, καθώς, κατά την άποψή τους, επιχειρούσε εμμέσως την ερμηνεία του νόμου και την επανεξέταση ήδη εκδοθείσας δικαστικής απόφασης. Κατά τη μειοψηφία, το διατακτικό της απόφασης του Ειρηνοδικείου Ιωαννίνων ήταν απολύτως σαφές και δεν δημιουργούσε αμφιβολίες ως προς τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου.

Ολόκληρη η απόφαση του Αρείου Πάγου (Κλικ εδώ)