staikouras_logos_ypoyrgeio
Πολιτική

Σταϊκούρας στα Παραπολιτικά 90,1: Νέα μέτρα για την αντιμετώπιση των αυξήσεων στην ενέργεια - Δεν χρειάζεται νέα παράταση για τις δηλώσεις

«Ανακοινώσεις για τη στέγαση στη ΔΕΘ», αποκάλυψε ο υπουργός Οικονομικών

«Δεν υπάρχει σκέψη για νέα παράταση σχετικά με την υποβολή φορολογικών δηλώσεων», αποκάλυψε στα Παραπολιτικά 90,1 και την εκπομπή «Secret» με τον Παναγιώτη Τζένο, ο υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας. Επιπλέον, πρόσθεσε επί του θέματος ότι «η διαδικασία σχεδόν έχει ολοκληρωθεί. Υπάρχει ένα μικρό τεχνικό πρόβλημα για τα νομικά πρόσωπα που εξετάζει η ΑΑΔΕ. Έχει υποβληθεί η συντριπτική πλειοψηφία των δηλώσεων, που ανέρχονται σε 6,2 εκατ.».

Αισιοδοξία

Στη συνέχεια, ο κ. Σταϊκούρας ανέλυσε πώς προκύπτει η συγκρατημένη αισιοδοξία ενόψει του χειμώνα: «Στις ξένες άμεσες επενδύσεις στο α’ 6μηνο του 2022 έχουμε καλύψει το 86% όλου του 2021, που ήταν χρονιά ρεκόρ», σημείωσε μεταξύ άλλων και πρόσθεσε: «Στις εξαγωγές είμαστε στο 70% του ’21. Οι καταθέσεις των πολιτών, παρά το οι πολίτες πλήρωσαν πολλούς φόρους τον Ιούλιο, συνέχισαν να αυξάνονται. Τα τελευταία 3 χρόνια είναι αυξημένες κατά 46 δις. ευρώ. Στις ταξιδιωτικές εισπράξεις είμαστε μέχρι τον Ιούνιο στο 95% του 2019, ενώ ο προϋπολογισμός είχε εκτιμήσει 80%».

Ο υπουργός Οικονομικών τόνισε επίσης ότι ήταν κατά 32% αυξημένος ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων από το α΄ εξάμηνο του 2019, η ανεργία είναι μειωμένη, αυξήθηκαν 30% οι ηλεκτρονικές συναλλαγές από ό,τι το ίδιο διάστημα πέρσι και η βιομηχανική παραγωγή είναι αυξημένη κατά 8,4%.

Ακρίβεια

«Ωστόσο έχουμε υψηλή ακρίβεια, τον υψηλότερο πληθωρισμό των τελευταίων 40 ετών και αυξημένο κόστος ενέργειας. Η εικόνα είναι εξαιρετικά δύσκολη και το πορτοφόλι των πολιτών έχει συρρικνωθεί δραματικά», τόνισε ο υπουργός.

«Χτίσαμε γραμμή άμυνας με τις μειώσεις φόρων που θα επιδιώξουμε νε επεκτείνουμε. Παράδειγμα κατάργηση εισφοράς αλληλεγγύης σε δημοσίους υπαλλήλους και συνταξιούχους», είπε στη συνέχεια και εκτίμησε ότι θα έχουμε τη δυνατότητα για νέα αύξηση του κατώτατου μισθού το 2023 και αύξηση κάποιων συντάξεων.

Επιπλέον, έκανε λόγο για επιδοτήσεις «με στόχο να καλύψουμε τμήμα του κόστους των αυξήσεων στις τιμές».

Φυσικό αέριο

Για το αν θα υπάρξει ξεχωριστό επίδομα για το φυσικό αέριο, σημείωσε πως θα αξιολογηθεί ανάλογα με τον δημοσιονομικό χώρο και τις προτεραιότητες της κυβέρνησης. «Λέω με βεβαιότητα ότι θα υπάρξει πρόσθετο πλεόνασμα από το καλοκαίρι», είπε χαρακτηριστικά.Για το αν θα υπάρξει ξεχωριστό επίδομα για το φυσικό αέριο, σημείωσε πως θα αξιολογηθεί ανάλογα με τον δημοσιονομικό χώρο και τις προτεραιότητες της κυβέρνησης. «Λέω με βεβαιότητα ότι θα υπάρξει πρόσθετο πλεόνασμα από το καλοκαίρι», είπε χαρακτηριστικά.

Καύσιμα


Για πιθανή νέα ενίσχυση στην αγορά των καυσίμων ο κ. Σταϊκούρας είπε: «Εξαρτάται από το ποια θα είναι η τιμή του ρεύματος και του φυσικού αερίου. Αν χρειαστούν υψηλότερες επιδοτήσεις εκεί, τότε περιορίζονται οι δυνατότητες για άλλες ενέργειες».

«Μέχρι την άλλη βδομάδα θα έχουμε εικόνα του δημοσιονομικού χώρου μετά τις ανακοινώσεις της ΕΛΣΤΑΤ στις 7 Σεπτεμβρίου για το ύψος του ΑΕΠ β’ τριμήνου. Πρέπει να δούμε και την εκτίμηση για τις τιμές ενέργειας το επόμενο τρίμηνο», συμπλήρωσε. «Κατά πάσα πιθανότητα θα χρειαστεί μεγαλύτερη βοήθεια εκεί. Έτσι περιορίζονται άλλες επιλογές», εξήγησε στη συνέχεια.

Στέγαση

Για τη στέγαση, σημείωσε ότι το θέμα απασχολεί πολύ την κυβέρνηση και «θα ακούσετε σύντομα ανακοινώσεις από τον πρωθυπουργό στη ΔΕΘ για μέτρα στήριξης των πολιτών».

Χειμώνας

Για τους δύσκολους χειμερινούς μήνες που προβλέπονται στην Ευρώπη, ο υπουργός Οικονομικών εξήγησε: «Ο χειμώνας θα είναι εξαιρετικά δύσκολος σε πολλά διαφορετικά πεδία και η κυβέρνηση προσπαθεί και επιδιώκει έγκαιρα να περιορίσει τους κινδύνους. Ένα πεδίο είναι η ενεργητική ασφάλεια. Το δεύτερο πεδίο με τη μείωση της κατανάλωσης σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, όπου πιθανότητα θα χρειαστεί να λάβουμε κι άλλα μέτρα βλέποντας τον χειμώνα.Το τρίτο είναι να εξαντλήσουμε τον δημοσιονομικό χώρο που δημιουργείται για να επιστρέψουμε με κοινωνικά δίκαιο τρόπο το μεγαλύτερο ποσοστό σε αυτούς που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη για να βελτιώσουν την καθημερινότητά τους».

Ρεύμα

«Πιθανότητα θα χρειαστεί μεγαλύτερη στοχοπροσήλωση όλων μας για τον περιορισμό της κατανάλωσης ρεύματος, γιατί οι δυνατότητες του κρατικού προϋπολογισμού δεν είναι απεριόριστες», είπε επίσης ο κ. Σταϊκούρας.



Η συνέντευξη

Ο υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας, είπε στην εκπομπή «Secret» και τον Παναγιώτη Τζένο:

Για το αν θα δοθεί παράταση της υποβολής των φορολογικών δηλώσεων: Δεν υπάρχουν τέτοιες σκέψεις γιατί έχουν ήδη δοθεί παρατάσεις δύο μηνών. Σχεδόν η διαδικασία έχει ολοκληρωθεί, πράγματι υπάρχει  ένα μικρό τεχνικό πρόβλημα που δημιουργήθηκε χθες στις φορολογικές δηλώσεις για τα νομικά πρόσωπα και το οποίο το εξετάζει η ΑΑΔΕ αλλά από εκεί και πέρα έχει σχεδόν ολοκληρωθεί η διαδικασία. Έχει υποβληθεί η συντριπτική πλειοψηφία των φορολογικών δηλώσεων. Έχουν υποβληθεί 6,2 εκατομμύρια φορολογικές δηλώσεις.

Για το τι είναι αυτό που τον κάνει να αισιοδοξεί για το φετινό χειμώνα: Κωδικοποιημένα θα μοιραστώ μαζί σας 8 στοιχεία. Ξένες άμεσες επενδύσεις. Ήδη στο πρώτο εξάμηνο του ’22 έχουμε καλύψει το 86% των ξένων άμεσων επενδύσεων όλου του ’21 που ήταν χρονιά ρεκόρ άρα συνεχίζουν να έρχονται ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα και δημιουργούνται θέσεις απασχόλησης. Δεύτερον εξαγωγές. Στις εξαγωγές ήδη είμαστε στο 70% όλου του ’21 που σημαίνει ότι συνεχίζουν να διαφοροποιούν τις αγορές οι ελληνικές  επιχειρήσεις κερδίζοντας και από το εξωτερικό. Τρίτον  οι καταθέσεις των πολιτών, παρά το γεγονός ότι οι πολίτες πλήρωσαν πολλούς φόρους, βεβαίως  χαμηλότερους φόρους τον Ιούλιο, συνέχισαν τον Ιούλιο να αυξάνονται και των νοικοκυριών. Είναι αυξημένες οι καταθέσεις κατά 46 δις € τα τελευταία τρία χρόνια, αυξάνονται και το 2022. Ταξιδιωτικές εισπράξεις, είμαστε μέχρι τον Ιούνιο  στο 95% του 2019. Να υπενθυμίσω ότι ο προϋπολογισμός είχε εκτιμήσει για 80%. Κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων είναι αυξημένος κατά 32% από το πρώτο εξάμηνο του ’19. Η ανεργία είναι μειωμένη και συνεχίζει να μειώνεται άρα νέο εισόδημα στα νοικοκυριά. Ηλεκτρονικές συναλλαγές αυξημένες κατά 30% από το αντίστοιχο διάστημα το περσινό και βιομηχανική παραγωγή αυξημένη κατά 8,4%. Μοιράστηκα μαζί σας συγκεκριμένους δείκτες όχι γιατί δεν είναι και μακροδείκτες αλλά πολλοί από αυτούς είναι και μικροδείκτες. Όταν μειώνεται η ανεργία  αυτό σημαίνει ότι μπαίνει κάποιο νέο εισόδημα σε κάποιο νοικοκυριό διότι πλέον οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα έχουν περάσει τα 4,2 εκατομμύρια, ήμασταν κάτω από τα 4 εκατομμύρια επί πολλά χρόνια. Όταν ισχυρίζομαι ότι οι ταξιδιωτικές εισπράξεις είναι στο 95% του ‘19 αυτό σημαίνει ότι έχει μπει πολύ εισόδημα, νέο εισόδημα, σε  πάρα πολλά νοικοκυριά που έχουν άμεση ή έμμεση σχέση με τον τουρισμό άρα είναι και μικροστοιχεία πίσω από αυτούς τους δείκτες.  Πράγματι υπάρχει υψηλή ακρίβεια, πράγματι  υπάρχει υψηλός πληθωρισμός, ο υψηλότερος των τελευταίων 40 ετών στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Αυξημένο ενεργειακό κόστος, ιδιαίτερα τις τελευταίες εβδομάδες και τις τελευταίες ημέρες, που επηρεάζει ακόμα περισσότερο τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και το οικογενειακό εισόδημα.  Έχετε δίκιο η εικόνα είναι εξαιρετικά δύσκολη και έχουν συρρικνωθεί εισοδήματα πολιτών. Το πορτοφόλι του πολίτη δηλαδή έχει λιγότερα χρήματα προφανώς, βεβαίως υποστηρίζω από τα επίσημα στοιχεία ότι ταυτόχρονα δημιουργείται σε κάποια νοικοκυριά πλούτος και κάποια νοικοκυριά έχουν τη δυνατότητα ακόμα να αποταμιεύουν. Η κυβέρνηση πρέπει να χτίσει γραμμές άμυνας, μια γραμμή άμυνας που χτίσαμε ήταν οι μειώσεις  φόρων. Μόνιμες μειώσεις φόρων τις οποίες θα επιδιώξουμε μελλοντικά αλλά άμεσα μελλοντικά να επεκτείνουμε. Παράδειγμα κατάργηση εισφορά αλληλεγγύης σε δημοσίους υπαλλήλους και συνταξιούχους. Άρα η μια ενότητα είναι μειώσεις φόρων που οι μειώσεις αυτές έχουν ενισχύσει το διαθέσιμο εισόδημα του πολίτη. Δεύτερη ενότητα αύξηση των μισθών και συντάξεων.  Αυξήσαμε  δύο φορές γενναία τον κατώτατο μισθό, εκτιμώ ότι θα έχουμε τη δυνατότητα ακολουθώντας το θεσμικό πλαίσιο της Ελλάδος να προχωρήσουμε σε νέα αύξηση του κατώτατου μισθού το 2023 και ταυτόχρονα θα αυξηθούν με βάση το θεσμικό πλαίσιο της Ελλάδος κάποιες συντάξεις, αρκετές συντάξεις, το 2023 σημαντικά. Και η τρίτη ενότητα είναι οι  επιδοτήσεις που δίνουμε για να καλύψουμε τμήμα του κόστους που προκύπτει από το πεδίο της ενέργειας. 

Για το αν η φετινή επιδότηση στο φυσικό αέριο θα είναι οριζόντια ή θα ενισχυθεί μέσω στοχευμένης επιδότησης θέρμανσης: Θα αξιολογηθεί το επόμενο χρονικό διάστημα ανάλογα με το δημοσιονομικό χώρο και με τις προτεραιότητες που θα θέσει η κυβέρνηση. Ο δημοσιονομικός χώρος έχει να κάνει με την εκτέλεση του προϋπολογισμού το πρώτο 8μηνο του έτους και με την εκτίμηση που θα έχουμε  για το πώς θα εξελιχθεί ο προϋπολογισμός μεταγενέστερα. Ναι θα υπάρξει ένα πρόσθετο πλεόνασμα, πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος γιατί ήδη είχαμε δύο φορές δημιουργήσει πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο και τη μια φορά το δώσαμε για επιδοτήσεις ρεύματος και την άλλη  για το fuel pass 2. Άρα θα υπάρξει πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος το καλοκαίρι, όχι όλο το έτος το καλοκαίρι γιατί ο προηγούμενος εξαντλήθηκε για την επιδότηση  του ηλεκτρικού ρεύματος και για το 60% που είχαμε δώσει αναδρομικά και τη δεύτερη φορά εξαντλήθηκε στο  Fuel pass 2 και για τους αγρότες 70 εκ. επιστροφή ειδικού φόρου.  

Για το αν θα συνεχίσουν την επιδότηση των καυσίμων: Εξαρτάται από το ποια θα είναι η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος και του φυσικού αερίου διότι αν χρειαστούμε υψηλότερες  επιδοτήσεις εκεί τότε αυτό σημαίνει ότι περιορίζονται οι δυνατότητες  για να κάνουμε άλλες ενέργειες πολιτικής άλλα μέτρα επ’ ωφελεία της κοινωνίας. Δεν είναι ανεξάντλητος ο δημοσιονομικός χώρος. Επομένως το πρώτο στοιχείο είναι μέχρι την άλλη εβδομάδα να έχουμε εικόνα του δημοσιονομικού χώρου, σημαντικό να  αναμένουμε την ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ στις 7 Σεπτεμβρίου  για το ποια θα είναι η ανάπτυξη του δευτέρου τριμήνου του έτους. Άρα το πρώτο στοιχείο είναι πόσα λεφτά έχεις, τι δημοσιονομικό χώρο έχεις. Το δεύτερο στοιχείο είναι ποια είναι η εκτίμηση η οποία θα υπάρξει για την τιμή του φυσικού αερίου και του ηλεκτρικού ρεύματος το επόμενο τρίμηνο και με βάση αυτό θα δούμε πόσες επιδοτήσεις χρειάζονται. Κατά πάσα πιθανότητα πρέπει να συμβάλει ο προϋπολογισμός περισσότερο από ότι εκτιμούσαμε πριν από ένα μήνα  άρα η προτεραιότητά μας είναι αυτή και αυτό σημαίνει αυτομάτως ότι περιορίζονται άλλες πολιτικές και ταυτόχρονα χτίζοντας τον προϋπολογισμό του 2023, που θα πρέπει να τον καταθέσουμε την πρώτη εβδομάδα του Οκτωβρίου, θα πρέπει να προτεραιοποιήσουμε την κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης και την αύξηση των συντάξεων.

Για το αν θα βάλουν φόρο στις εταιρείες πετρελαιοειδών όπως έκαναν στα υπερέσοδα των εταιρειών παροχής ρεύματος: Να ξεκαθαρίσουμε ότι έτσι όπως έχει εξελιχθεί η κατάσταση και την περιμέναμε ως ελληνική κυβέρνηση και  έγκαιρα είχαμε πει ότι  απαιτούνται ευρωπαϊκές λύσεις. Τώρα είναι η στιγμή για οριζόντιες  λύσεις σε ότι αφορά την επιβολή πλαφόν στις τιμές κάποιων καυσίμων. Δεν ξέρω σε ποια κατεύθυνση θα κινηθούν ακριβώς αλλά επιβεβαιώνω ότι φαίνεται μια μεγαλύτερη κινητικότητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την ανάληψη οριζόντων πρωτοβουλιών στην Ευρώπη ώστε να περιοριστεί το κόστος στο φυσικό αέριο. Δεύτερη παρατήρηση, πριν πάμε στην φορολόγηση των υπερκερδών εδώ έχουμε μια πραγματικότητα που είναι ότι από τον προηγούμενο μήνα με νόμο της κυβέρνησης το μεγαλύτερο ποσοστό των επιδοτήσεων προκύπτει  από τα υπερκέρδη των εταιρειών. Τον προηγούμενο μήνα 1,1 δις ήταν η επιδότηση των φυσικών και νομικών προσώπων από αυτά ο προϋπολογισμός έβαλε 250 εκ. Αυτό το μήνα  η επιδότηση είναι 1,9 δις από αυτά  ο προϋπολογισμός βάζει περίπου 700 με 800 εκ. τ’ άλλα όλα είναι υπερκέρδη των εταιρειών τα οποία επιστρέφουν και επιδοτούνε τους πολίτες.

Ερώτηση: Άρα το ερώτημα που σας κάνω για τις εταιρείες πετρελαιοειδών ίσως να σας βοηθήσει περισσότερο γιατί να μην μπει ένας φόρος και εκεί

Απάντηση: Δεν έχω κάτι να σας απαντήσω σε αυτό γιατί αυτή τη στιγμή δεν έχουμε να ανακοινώσουμε κάτι αλλά εκτός αυτού έχουμε και την φορολόγηση του 90%, που την έχουμε νομοθετήσει, που θα την υλοποιήσουμε άμεσα με βάση και τα στοιχεία της ΡΑΕ  και που καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα δεν έχει επιβάλει φορολόγηση αυτού του ύψους. Άρα έχουμε κινηθεί έτσι ώστε να υπάρχει σημαντική συμβολή αυτών των εταιρειών στην αναγκαία επιδότηση των νοικοκυριών ώστε να  καλύψουμε ένα σημαντικό τμήμα των επιβαρύνσεων που υποβάλλονται τους τελευταίους μήνες.

Ερωτηθείς αν υπάρχουν περιθώρια διεύρυνσης των κριτηρίων για το επίδομα στέγασης είπε: Η στέγαση  είναι ένα ζήτημα το οποίο μας απασχολεί, είναι ένα ζήτημα πάνω στο οποίο έχουμε δουλέψει συλλογικά και συνεκτικά ως κυβέρνηση και θα υπάρξουν σχετικές  ανακοινώσεις άμεσα.  Είναι ένα σημαντικό θέμα που απασχολεί την κοινωνία ευλόγως και η κυβερνηση θα πράξει ανάλογα. 

Ερώτηση: Άρα θα περιμένουμε ανακοινώσεις στη ΔΕΘ;

Απάντηση: Ναι νομίζω ότι είμαστε έτοιμοι.

Αναφορικά με τα φαινόμενα αισχροκέρδειας τόνισε:  Επίσημα η κυβερνηση, το αρμόδιο υπουργείο Ανάπτυξης έχει δώσει στοιχεία τα οποία δείχνουν ότι υπάρχει σημαντική αισχροκέρδεια την οποία προσπαθούμε και επιδιώκουμε με τους υφιστάμενους μηχανισμούς να περιορίσουμε.  Θα σας πήγαινα ένα βήμα πιο πέρα, δεν υπάρχει μόνο αισχροκέρδεια στο πεδίο των καυσίμων υπάρχει και νοθεία και επιδιώκουμε να περιορίσουμε αυτά τα φαινόμενα με βάση τους μηχανισμούς που διαθέτουμε όχι μόνο εμείς και όλες οι χώρες  του κόσμου γιατί τη νοθεία στα καύσιμα δεν μπορούν εύκολα να την πιάσουν και τα καλύτερα συστήματα παγκοσμίως. Ναι υπάρχουν φαινόμενα, υπάρχουν φαινόμενα τα οποία προσπαθούμε να τα περιορίσουμε  είναι ένα πρόβλημα το οποίο είναι παγκόσμιο, καμία χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει απόλυτα την αισχροκέρδεια αλλά  προσπαθούμε να την περιορίσουμε.

Για τον δύσκολο χειμώνα σημείωσε: Ο χειμώνας θα είναι εξαιρετικά δύσκολος σε πολλά διαφορετικά πεδία και η κυβέρνηση προσπαθεί και επιδιώκει έγκαιρα να περιορίσει τους κινδύνους σε αυτά τα πεδία. Ένα πεδίο είναι η ενεργειακή ασφάλεια και βλέπετε τις κινήσεις που έχουμε κάνει στη Ρεβυθούσα, στην Αλεξανδρούπολη, στις λιγνιτικές μονάδες, στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Το δεύτερο πεδίο έχει να κάνει με την  μείωση της κατανάλωσης στο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Έχουμε αναλάβει πρωτοβουλίες και πιθανότατα  θα χρειαστεί να αναλάβουμε ακόμα περισσότερες πρωτοβουλίες  για να μειωθεί η κατανάλωση βλέποντας το χειμώνα. Και η τρίτη ενότητα είναι να εξαντλήσουμε το δημοσιονομικό χώρο που δημιουργείται, με θυσίες της κοινωνίες, έτσι ώστε  να επιστρέψουμε με κοινωνικά δίκαιο τρόπο σε αυτούς που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη το μεγαλύτερο ποσοστό για να βελτιώσουμε την καθημερινότητά τους. Μια δύσκολη καθημερινότητα που όμως έχουμε φροντίσει τα προηγούμενα τρία χρόνια να χτίσουμε σημαντικές γραμμές άμυνας έτσι ώστε η χώρα να παραμείνει φέτος  πιθανότατα η χώρα με τον υψηλότερο  ή από τους υψηλότερους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης πανευρωπαϊκά.    

Ερωτηθείς αν υπάρχει πιθανότητα να μπει δελτίο στο ρεύμα είπε: Έχουμε αναλάβει πρωτοβουλίες,  έχουμε θεσμοθετήσει και ξεκινούμε να υλοποιούμε μέτρα για τον περιορισμό της κατανάλωσης στο δημόσιο και έχουμε πει και για τον ιδιωτικό τομέα. Πιθανότατα θα χρειαστεί, ανάλογα με τις εξελίξεις , να υπάρξει ακόμα μεγαλύτερη στοχοπροσήλωση όλων μας έτσι ώστε να περιοριστεί όσο είναι εφικτό το κόστος γιατί οι δυνατότητες του κρατικού προϋπολογισμού δεν είναι απεριόριστες. Θα πρέπει συνεπώς να έχουμε υπόψη και με διορατικότητα να σκεφτούμε όλοι μας, ατομικά και συλλογικά, πως πρέπει να ενεργήσουμε το  επόμενο χρονικό διάστημα για να περιορίσουμε αυτές τις δυσμενείς συνέπειες. Δυσμενείς συνέπειες που είναι στο σύνολό τους εξωγενείς και παγκόσμιες