Ξεκάθαρες αναφορές στις σχέσεις της Τουρκίας με την Ελλάδα και την Κύπρο περιλαμβάνονται στην έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τις προϋποθέσεις ένταξης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι ευρωβουλευτές που συνέταξαν την έκθεση, με επικεφαλής τον σοσιαλιστή Ισπανό Nacho Sanchez Amor, διαπίστωσαν ότι η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένη με τη συμπεριφορά της απέναντι στην Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά κυρίως με την εδραίωση στο εσωτερικό της ενός κράτους δικαίου, ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πλήρους ευθυγράμμισής της με το διεθνές δίκαιο και τις ευρωπαϊκές αξίες.

Γιάννης Μανιάτης: Πολύ επικριτική η Έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Τουρκία, συμπεριλήφθηκαν σχεδόν όλες οι ελληνικές θέσεις

Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Γιάννης Μανιάτης εκφράζει στο parapolitika.gr την ικανοποίησή του για τη συμπερίληψη σχεδόν όλων των ελληνικών θέσεων στην έκθεση. Όπως δηλώνει «για μία ακόμα χρονιά η Έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας είναι πολύ επικριτική. Δεν θα μπορούσε να είναι και διαφορετική με την κατάσταση που επικρατεί στο εσωτερικό της Τουρκίας, τη φυλάκιση του δημάρχου Κωνσταντινούπολης, τις πολιτικές διώξεις και τις παραβιάσεις του κράτους δικαίου και στις σχέσεις γειτονίας, ένα από τα βασικά ενταξιακά κριτήρια. Στην έκθεση, μάλιστα, καταφέραμε και περιλαμβάνεται μετά από πολλές προσπάθειες η πλειοψηφία των τροπολογιών που είχα καταθέσει σχετικά με τις συνεχιζόμενες παραβιάσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, τη διατήρηση του casus belli, την προστασία και τον σεβασμό του Οικουμενικού Πατριαρχείου και της ελληνικής μειονότητας σε Κωνσταντινούπολη, Ίμβρο και Τένεδο, την ανάγκη προστασίας και σεβασμού της ιστορίας της Αγίας Σοφίας και της Μονής της Χώρας, Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO που ο Ερντογάν μετέτρεψε σε τζαμί, αλλά βεβαίως και της Παναγίας της Σουμελά στον Πόντο, τις προκλήσεις και τα εμπόδια σχετικά με την υλοποίηση του υποθαλάσσιου ηλεκτρικού καλωδίου Ελλάδας-Κύπρου και πολλά άλλα. Βέβαια, μέχρι την ψήφισή του στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα συνεχίσω την προσπάθεια ώστε το κείμενο να αντανακλά όσο καλύτερα γίνεται τις ελληνικές θέσεις και να έχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα».

Η αναφορά της Έκθεσης στα ελληνοτουρκικά και το Κυπριακό

Να σημειώσουμε ότι σε ό,τι αφορά τις σχέσεις με την Ελλάδα, η Επιτροπή συστήνει στην Τουρκία να υιοθετήσει μία μη επιθετική στάση, η οποία είναι αναγκαία για τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτό συνεπάγεται την άμεση παύση των παραβιάσεων της ελληνικής κυριαρχίας, της ελληνικής ΑΟΖ και της κατάχρησης του συστήματος NAVTEX. Επιπλέον, η Τουρκία πρέπει να εγκαταλείψει το αναθεωρητικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και να σεβαστεί πλήρως τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην απόσυρση του άκυρου τουρκολυβικού μνημονίου, αλλά και στον τερματισμό της παρεμπόδισης ενεργειακών έργων της ΕΕ, όπως ο αγωγός EastMed και το καλώδιο Great Sea Interconnector, για το οποίο η Τουρκία έχει προβάλει αντιρρήσεις και έχει οδηγήσει στο «πάγωμα» των εργασιών πόντισης του καλωδίου.
Στην έκθεση περιλαμβάνεται σχεδόν το σύνολο των ελληνοκυπριακών θέσεων για την επίλυση του κυπριακού ζητήματος. Όπως αναφέρεται, η Τουρκία καλείται να συμβάλει εποικοδομητικά σε μια δίκαιη και βιώσιμη διευθέτηση εντός του πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών και διαπιστώνεται πως η μόνη αποδεκτή λύση παραμένει η δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία με ενιαία κυριαρχία, ιθαγένεια και διεθνή νομική προσωπικότητα.

Θεόδωρος Τσίκας: "Γνωμοδοτικό ψήφισμα η έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου - Σημαντικό το αν η Τουρκία έχει ως προμετωπίδα την ένταξη στην ΕΕ"

Ο πολιτικός επιστήμονας και διεθνολόγος Θεόδωρος Τσίκας διευκρινίζει στο parapolitika.gr ότι η έκθεση αποτελεί ένα «γνωμοδοτικό ψήφισμα» και επισημαίνει ότι «όσον αφορά την Ελλάδα και την Κύπρο ενσωματώνει πολλές από τις παρατηρήσεις, τις διαπιστώσεις, τις ενστάσεις που έχει τόσο η επίσημη ελληνική εξωτερική πολιτική όσο και η κυπριακή εξωτερική πολιτική σε σχέση με τη συμπεριφορά της Τουρκίας. Φυσικά, χαιρετίζει ως θετικό το γεγονός ότι έχουν βελτιωθεί οι σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας μέσω του διαλόγου. Δίνει, όμως, το μεγαλύτερο βάρος στα θέματα του κράτους δικαίου στο εσωτερικό της Τουρκίας. Εκεί είναι ίσως το πιο αυστηρό κομμάτι της έκθεσης. Η Τουρκία, παρότι συνεχίζει να είναι επισήμως υποψήφια προς ένταξη, δεν έχει προχωρήσει σε αυτά τα θέματα προκειμένου να μπορεί να διεξάγει τις διαπραγματεύσεις στον ευρωτουρκικό διάλογο».

Σύμφωνα με τον κ. Τσίκα, οι συστάσεις που γίνονται στην Τουρκία από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μέσω αυτής της έκθεσης ελάχιστα μπορεί να λειτουργήσουν ως μοχλός πίεσης για την αλλαγή της πολιτικής της. Όπως τονίζει «έχει σημασία πόση σπουδαιότητα δίνει η ίδια η Τουρκία στην ευρωπαϊκή της προοπτική. Εάν δίνει σημασία στην ευρωπαϊκή της προοπτική, η έκθεση θα μπορούσε να επηρεάσει θετικά. Με την έννοια ότι θα μπορούσε να προχωρήσει θετικά και ο εσωτερικός της εκδημοκρατισμός και φυσικά να την ωθήσει σε καλύτερες πρακτικές στις σχέσεις με την Ελλάδα και τη στάση της στο Κυπριακό. Αν όμως η Τουρκία δεν έχει ως προμετωπίδα την ευρωπαϊκή ένταξη, τουλάχιστον αυτή την περίοδο, η δυνατότητα πίεσης είναι πολύ μικρή».
Η έκθεση της επιτροπής εγκρίθηκε με 44 ψήφους, 10 ευρωβουλευτές καταψήφισαν και 17 απείχαν, ενώ το αμέσως προσεχές διάστημα πρόκειται να υποβληθεί προς ψήφιση στη Σύνοδο της Ολομέλειας του Κοινοβουλίου.