Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, με επίκεντρο τη βιώσιμη ανάπτυξη, την ανθεκτικότητα των τουριστικών προορισμών και την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου της χώρας, παρουσιάζεται σήμερα στις 12:00 σε ειδική εκδήλωση από την υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη και τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου.

Βασικός στόχος του νέου πλαισίου είναι η μετάβαση σε ένα τουριστικό μοντέλο με μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα, μέσα από την ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων και την ενίσχυση της προστασίας της βιοποικιλότητας. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην ανάπτυξη σύγχρονων και βιώσιμων υποδομών, στην προώθηση οργανωμένων μορφών χωροθέτησης με σαφείς περιβαλλοντικούς όρους, αλλά και στην επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης με μεγαλύτερη διαφάνεια και προβλεψιμότητα για τις επενδύσεις στον τουριστικό τομέα.

Στο επίκεντρο βρίσκεται, μεταξύ άλλων, η χωρική εξισορρόπηση της τουριστικής δραστηριότητας, με στόχο τη μείωση των πιέσεων σε κορεσμένες περιοχές και την ανάδειξη νέων, εναλλακτικών και θεματικών προορισμών.

Το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί να αποτελέσει εργαλείο μακροπρόθεσμου σχεδιασμού, που θα συνδυάζει την οικονομική ανάπτυξη με την περιβαλλοντική προστασία και την κοινωνική συνοχή, θέτοντας σταθερές βάσεις για ένα ανθεκτικό και βιώσιμο τουριστικό μέλλον.


Ο στόχος με το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο και η βιωσιμότητα

Όπως αναφέρει ρεπορτάζ της Πένυς Αβραμίδη στην «Κυριακάτικη Απογευματινή», βασικός στόχος του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου είναι να συνδέσει την τουριστική ανάπτυξη µε τη βιωσιµότητα και τη χωρική ισορροπία. Σύµφωνα µε αρµόδιες πηγές, το σχέδιο επιδιώκει να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουρισµού, να προωθήσει ποιοτικότερες και πιο οργανωµένες µορφές ανάπτυξης, να αντιµετωπίσει φαινόµενα έντονης τουριστικής πίεσης σε δηµοφιλείς προορισµούς, αλλά και να στηρίξει περιοχές που παραµένουν τουριστικά λιγότερο αναπτυγµένες. Παράλληλα, δίνεται έµφαση στην προστασία του φυσικού και πολιτιστικού αποθέµατος, στη µείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώµατος των τουριστικών υποδοµών, στην προσαρµογή στην κλιµατική αλλαγή και στην ενίσχυση των αναγκαίων υποδοµών µεταφορών, ύδρευσης, αποβλήτων κ.ά. Ουσιαστικά, στόχος της νέας χωροταξικής πολιτικής είναι ο τουρισµός να συνεχίσει να λειτουργεί ως βασικός πυλώνας της οικονοµίας, χωρίς όµως να επιβαρύνει ανεξέλεγκτα τους ίδιους τους προορισµούς στους οποίους στηρίζεται.

Η φιλοσοφία γύρω από τη δοµή του νέου σχεδίου είναι ότι δεν αντιµετωπίζονται πλέον όλες οι περιοχές µε τον ίδιο τρόπο. Η χώρα χωρίζεται σε κατηγορίες ανάλογα µε την ένταση της τουριστικής ανάπτυξης, τις πιέσεις που ήδη δέχεται κάθε προορισµός, καθώς και τα ιδιαίτερα γεωγραφικά ή περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά του. Στο πλαίσιο αυτό, οι κατευθύνσεις, οι κανόνες και προτεραιότητες για τις επενδύσεις προσδιορίζονται και εξειδικεύονται µε βάση τη δυναµική των περιοχών (αναπτυγµένες, αναπτυσσόµενες κ.λπ.), τα ειδικά γεωγραφικά τους χαρακτηριστικά (νησιά, παράκτιες ή ορεινές περιοχές, αστικά κέντρα) και τις ιδιαιτερότητές τους (περιοχές προστασίας, αρχαιολογικοί χώροι, παραδοσιακοί οικισµοί). Το σχέδιο για τον Τουρισµό εισάγει όρους στη δόµηση και στην ανάπτυξη τουριστικών υποδοµών, καταγράφοντας τους περιορισµούς ανάλογα µε τη συγκέντρωση τουριστικής δραστηριότητας και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των οικοσυστηµάτων.

Για τον λόγο αυτό προβλέπονται οι εξής κατηγορίες:

Α. Περιοχές Ελεγχόµενης Ανάπτυξης.

Β. Αναπτυγµένες Περιοχές.

Γ. Αναπτυσσόµενες Περιοχές.

∆. Περιοχές Πρώιµης Ανάπτυξης.

Ε. Περιοχές Ενίσχυσης Ειδ. Ανάπτυξης.

Οι κατηγορίες Α-Ε συνυπάρχουν µε τις Οµάδες Ι-ΙΙΙ νησιών και υπερισχύει η περισσότερο προστατευτική για το περιβάλλον ρύθµιση.

Η οµαδοποίηση καθορίζεται από την ένταση του τουριστικού φαινοµένου, π.χ.:

Οµάδα Α: Μύκονος, Οία και Οµάδα

Β: Νάξος, Πάρος.

Για παράδειγµα, στις Οµάδες νησιών ΙΙ και ΙΙΙ (κάτω από 250 τ.χλµ.) θα επιτρέπονται µέχρι 100 κλίνες. Στην Οµάδα ΙΙΙ, που περιλαµβάνει νησιά κάτω των 20 τετραγωνικών χιλιοµέτρων, όπως οι Λειψοί και το Καστελλόριζο, η µέγιστη δυναµικότητα για τα νέα καταλύµατα ορίζεται επίσης στις 100 κλίνες.

Αξίζει να σηµειωθεί ότι σε περιοχές που ήδη εµφανίζουν έντονη τουριστική πίεση, το νέο πλαίσιο δίνει προτεραιότητα όχι στην ανεξέλεγκτη επέκταση, αλλά στην αναβάθµιση των υφιστάµενων µονάδων, στην ποιότητα των υποδοµών και στη µείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώµατος. Κεντρικός άξονας του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισµό αποτελεί η µετάβαση σε ένα τουριστικό µοντέλο χαµηλότερου περιβαλλοντικού αποτυπώµατος, µε ορθολογική διαχείριση φυσικών πόρων και προστασία της βιοποικιλότητας. Στο επίκεντρο τίθεται η χωρική εξισορρόπηση της τουριστικής δραστηριότητας, µε στόχο τη µείωση των πιέσεων σε κορεσµένες περιοχές και την ανάδειξη νέων, εναλλακτικών και θεµατικών προορισµών, και ταυτόχρονα προωθείται η ανάπτυξη σύγχρονων και βιώσιµων υποοµών, η ενίσχυση οργανωµένων µορφών χωροθέτησης µε σαφείς περιβαλλοντικές προδιαγραφές, καθώς και η επιτάχυνση διαφανών και προβλέψιµων διαδικασιών αδειοδότησης.

Σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, η ΚΥΑ εισάγει επίσης πιο αυστηρούς κανόνες για νέες τουριστικές εγκαταστάσεις εκτός σχεδίου, αυξάνοντας σε αρκετές περιπτώσεις την απαιτούµενη αρτιότητα για νέα ξενοδοχεία και συνδέοντας πλέον τη χωροθέτηση µε τη φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα νησιά, στις παράκτιες ζώνες και στις προστατευόµενες περιοχές, όπου προβλέπεται ειδική αντιµετώπιση λόγω των αυξηµένων πιέσεων που δέχονται από την τουριστική δραστηριότητα και της ανάγκης προστασίας φυσικών και πολιτιστικών πόρων. Πρώτη φορά ενσωµατώνεται ρητά η έννοια της φέρουσας ικανότητας στον χωρικό σχεδιασµό του Τουρισµού. Αυτό σηµαίνει ότι µεγάλης κλίµακας τουριστικές επενδύσεις θα πρέπει να τεκµηριώνουν ότι οι τοπικές υποδοµές, οι φυσικοί πόροι και οι οικισµοί µπορούν να αντέξουν την επιβάρυνση που προκαλεί η ανάπτυξή τους.

Το νέο πλαίσιο περιλαµβάνει ακόµη πρόβλεψη για δυνατότητα επιβολής χωρικών περιορισµών στη βραχυχρόνια µίσθωση, ειδικά σε περιοχές που εµφανίζουν έντονες τουριστικές πιέσεις. Μεταξύ άλλων εξετάζονται περιορισµοί ως προς τη διάρκεια, τις ζώνες δραστηριότητας και τη νέα προσφορά ακινήτων βραχυχρόνιας µίσθωσης. Παράλληλα, το πλαίσιο επιχειρεί να µετατοπίσει το βάρος από το µοντέλο «ήλιος και θάλασσα» σε πιο σύνθετες µορφές τουρισµού, δίνοντας έµφαση στη διασύνδεση του Τουρισµού µε τον πολιτισµό, το φυσικό περιβάλλον, την τοπική παραγωγή και τις ειδικές µορφές εµπειρίας.