Συνολικά 17 αλλαγές περιλαμβάνει η τελική πρόταση της Νέας Δημοκρατίας για την Αναθεώρηση του Συντάγματος, όπως αυτή κατατέθηκε την Τρίτη στη Βουλή – σε σχέση με εκείνη που είχε παρουσιαστεί για πρώτη φορά στη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του κυβερνώντος κόμματος στις 7 Μαΐου. Μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα έγινε ευρεία συζήτηση στους κόλπους της ΝΔ, που είχε ως αποτέλεσμα να αφαιρεθεί για παράδειγμα η πρόβλεψη για μείωση του ηλικιακού ορίου στα 21 έτη για να μπορεί να είναι κάποιος υποψήφιος βουλευτής, με παράλληλη αναστολή της υποχρέωσης στράτευσης. Η δυνατότητα να προβλεφθεί ασυμβίβαστο μεταξύ βουλευτή και υπουργού παραμένει στην τελική πρόταση, ωστόσο πλέον αυτή προβλέπει ότι ο νόμος που θα την καθιερώνει πρέπει να έχει ψηφιστεί από αυξημένη πλειοψηφία στη Βουλή.

Διαβάστε: Μητσοτάκης για Συνταγματική Αναθεώρηση: "Ανοίγει ο δρόμος για τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις που έχει ανάγκη η πατρίδα μας" - "Στόχος μας το 2030 να συναντηθούμε με το μέλλον"


Το μήνυμα Μητσοτάκη και ο στόχος της Συνταγματικής Αναθεώρησης

«Συνεπής στις δεσμεύσεις της, η Νέα Δημοκρατία καταθέτει, σήμερα, στη Βουλή την πρότασή της για τη Συνταγματική Αναθεώρηση. Έναν Οδικό Χάρτη που εκσυγχρονίζει τη δημόσια ζωή και το πολιτικό σύστημα, αντιμετωπίζοντας παθογένειες δεκαετιών. Ταυτόχρονα, όμως, ανοίγοντας και τον δρόμο για τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις που έχει ανάγκη η πατρίδα μας, βαδίζοντας στον 21ο αιώνα», σημείωσε με ανάρτησή του ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοινώνοντας την κατάθεση της πρότασης της Νέας Δημοκρατίας, που εκκινεί και τυπικά πλέον τις διαδικασίες στη Βουλή για την Αναθεώρηση του Συντάγματος. «Στόχος μας είναι το 2030 -χρονιά όπου συμπληρώνονται 200 χρόνια από την επίσημη συγκρότηση του κράτους μας- να συναντηθούμε με το μέλλον, έχοντας για πυξίδα έναν σύγχρονο Καταστατικό Χάρτη», ανέφερε ο πρωθυπουργός, καλώντας παράλληλα «όλες τις πολιτικές δυνάμεις να καταθέσουν τις θέσεις τους, αντί να απέχουν όπως σήμερα».


Οι αλλαγές που έκανε η Νέα Δημοκρατία στην πρόταση για την Αναθεώρηση του Συντάγματος

Αναλυτικά, οι αλλαγές σε σχέση με το αρχικό κείμενο, όπως αυτές προήλθαν από την εσωτερική διαβούλευση και την πιο προσεκτική και αναλυτική επεξεργασία κάθε διάταξης, έχουν ως εξής:

-Η «αποκάθαρση και εξορθολογισμός Τύπου, τηλεόρασης, ραδιοφώνου και διαδικτύου» έγινε «διεύρυνση της προστασίας της ελευθερίας της έκφρασης στα σύγχρονα μέσα ενημέρωσης και αφαίρεση λεπτομερειακών διατυπώσεων που δεν ταιριάζουν στο Σύνταγμα»

-Στην πρόβλεψη για «Κρατική μέριμνα για την προστασία, την καλλιέργεια και τη διάδοση της ελληνικής γλώσσας» η τελική διατύπωση είναι «κρατική μέριμνα για την προστασία και την προαγωγή της ελληνικής γλώσσας».

-Στην προτεινόμενη διάταξη για την «προστασία της ελληνικής σημαίας ως συμβόλου του ελληνικού έθνους και του ελληνικού πολιτισμού» αφαιρέθηκε η φράση «και του ελληνικού πολιτισμού».

-Η διάταξη ότι τα έτη υποχρεωτικής φοίτησης δεν μπορεί να είναι λιγότερα από 11 (αντί για 9 σήμερα) αφαιρέθηκε.

-Η οριστική διατύπωση για το πολυσυζητημένο άρθρο 16 είναι η εξής: «Δυνατότητα παροχής ανώτατης εκπαίδευσης από νομικά πρόσωπα πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, δημόσιου ή ιδιωτικού χαρακτήρα, με πλήρη αυτοδιοίκηση, υπό την εποπτεία του κράτους και με διασφάλιση υψηλού επιπέδου σπουδών».

-Η διατύπωση για τη λειτουργία των κομμάτων αρχικά ήταν ότι «Τα κόμματα οφείλουν να οργανώνονται και να λειτουργούν με δημοκρατικό τρόπο», ενώ πλέον έχει αλλάξει σε «Τα κόμματα λαμβάνουν υπόψη αρχές δημοκρατικής λειτουργίας».

-Προστέθηκε η πρόταση για κατάργηση της δυνατότητας παροχής αμνηστίας για πολιτικά εγκλήματα.

-Το «δικαίωμα εκλέγεσθαι στα 21», σε συνδυασμό με την «αναστολή υποχρέωσης στράτευσης για όσο χρόνο διαρκεί η βουλευτική ιδιότητα», που είχε προκαλέσει εσωκομματικές αντιδράσεις, αφαιρέθηκε από την τελική πρόταση.

-Εισάγεται μια πρόβλεψη που δεν υπήρχε στην αρχική πρόταση, αυτή για την «υποχρέωση των μελών της κυβέρνησης να ανταποκρίνονται στον κοινοβουλευτικό έλεγχο».

-Μπαίνει για πρώτη φορά ζήτημα αναθεώρησης του άρθρου 77 παρ. 3, ως εξής: Προβλέπεται δυνατότητα παραπομπής ζητημάτων αντισυνταγματικότητας νόμου, μετά την ψήφιση και πριν από τη δημοσίευσή του, από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον Πρωθυπουργό ή τη Βουλή στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μπορεί να παραπέμπει έως ένα ψηφισμένο νομοσχέδιο ανά βουλευτική σύνοδο. Για την παραπομπή από τη Βουλή απαιτείται αίτημα της απόλυτης πλειοψηφίας του όλου αριθμού των βουλευτών.

-Τα ψηφισμένα νομοσχέδια των άρθρων 51 και 54 παραπέμπονται υποχρεωτικά στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο πριν από τη δημοσίευσή τους. Έως την έκδοση της απόφασης του Δικαστηρίου, κωλύεται η δημοσίευση του νόμου.

-«Ο προϋπολογισμός οφείλει να διασφαλίζει τη δημοσιονομική ισορροπία μεταξύ εσόδων και εξόδων και τη βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία» ήταν η αρχική πρόταση της ΝΔ, που τώρα πλέον έχει γίνει πιο λιτή και άρα με πιο ευρεία ερμηνεία: «Ο προϋπολογισμός οφείλει να διασφαλίζει τη βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία».

-Η αλλαγή στο άρθρο 81, παρ. 2, που είχε προκαλέσει πολλές συζητήσεις στους κόλπους της Νέας Δημοκρατίας, καθιέρωνε τη «δυνατότητα πρόβλεψης με νόμο λειτουργικού ασυμβιβάστου βουλευτή/υπουργού και προσωρινής αναπλήρωσης». Με τη νέα διατύπωση, ο νόμος που θα καθιερώνει ασυμβίβαστο μεταξύ βουλευτή και υπουργού απαιτεί αυξημένη πλειοψηφία στη Βουλή για να περάσει: «Δυνατότητα επανακαθορισμού, με νόμο αυξημένης πλειοψηφίας, των ασυμβιβάστων του αξιώματος του υπουργού και του υφυπουργού προς άλλα έργα ή ιδιότητες».

-Η εισαγωγή διάταξης για «Κανόνες καλής κυβερνητικής λειτουργίας» εξειδικεύτηκε πολύ περισσότερο, ως εξής: «Ετήσια έγκριση Ενιαίου Σχεδίου Κυβερνητικής Πολιτικής του επόμενου έτους, το οποίο δημοσιοποιείται και συζητείται σε ειδική συνεδρίαση της Ολομέλειας της Βουλής».

-Το περιβόητο άρθρο 86 το παραθέτουμε ολόκληρο στην τελική του μορφή (όπως προτείνεται προς αναθεώρηση δηλαδή) γιατί έχει ιδιαίτερη σημασία η συνολική διατύπωση:

Διενέργεια ανάκρισης, προανάκρισης ή προκαταρκτικής εξέτασης από Εισαγγελέα Εφετών και πρόταση άσκησης δίωξης από ανώτατο δικαστικό όργανο.
Κατάργηση της διαβίβασης των οποιωνδήποτε στοιχείων «αμελλητί» στη Βουλή, καθώς και της αρμοδιότητας της Βουλής για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης.

Άσκηση δίωξης για ποινικά αδικήματα που τέλεσαν μέλη της κυβέρνησης ή υφυπουργοί κατά την άσκηση των καθηκόντων τους θα γίνεται με απόφαση της Βουλής, με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών και με ονομαστική ψηφοφορία.

Για ένα άλλο αμφιλεγόμενο θέμα, την επιλογή των ηγεσιών των Ανώτατων Δικαστηρίων της χώρας, η Νέα Δημοκρατία στην αρχική της πρόταση περιείχε την αναθεώρηση του άρθρου 90 με τον ακόλουθο τρόπο: «Προαγωγές στις θέσεις των ανωτάτων δικαστών από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή μεταξύ των αρχαιοτέρων δικαστών, χωρίς κυβερνητική παρέμβαση, από κατάλογο τριών δικαστών για κάθε θέση που προτείνονται από τις οικείες ολομέλειες». Στη νέα διατύπωση ο περιορισμός της επιλογής μεταξύ των αρχαιότερων δικαστών αφαιρέθηκε: «Προαγωγές στις θέσεις των ανωτάτων δικαστών από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, χωρίς κυβερνητική παρέμβαση, από κατάλογο τριών δικαστών για κάθε θέση, που προτείνονται από τις οικείες Ολομέλειες».

Το άρθρο 100 για το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο και τον έλεγχο συνταγματικότητας άλλαξε σε πολλά σημεία σε σχέση με την πρώτη πρόταση που είχε παρουσιάσει η ΝΔ και πλέον έχει ως ακολούθως:

Αρμοδιότητα του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου για τον προληπτικό έλεγχο συνταγματικότητας ψηφισμένου νομοσχεδίου, κατά το άρθρο 77 παρ. 3.
Απόφαση περί συνταγματικότητας ψηφισμένου νομοσχεδίου θα δεσμεύει όλα τα δικαστήρια κατά τον έλεγχο συνταγματικότητας.

Συγκρότηση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου από τους Προέδρους του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, από δύο συμβούλους της Επικρατείας και δύο αρεοπαγίτες, που θα ορίζονται ως μέλη με κλήρωση κάθε τρία χρόνια, καθώς και από δύο τακτικούς καθηγητές νομικών μαθημάτων των νομικών σχολών των πανεπιστημίων της χώρας, επίσης με κλήρωση κάθε τρία χρόνια. Στο Δικαστήριο προεδρεύει ο αρχαιότερος από τους Προέδρους του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Αρείου Πάγου.

Στη συνταγματική θεσμοθέτηση της αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων, από τη φράση «Αξιολόγηση γίνεται αμφίδρομα, ήτοι και από τους υφισταμένους προς τους προϊσταμένους τους, καθώς και από τους πολίτες προς όλους», αφαιρέθηκε το τελευταίο σκέλος, δηλαδή το «καθώς και από τους πολίτες προς όλους».