EnΣτη Βουλή η σύγκρουση για την ακρίβεια: Ο Μητσοτάκης απαντά στον Ανδρουλάκη με όπλο την οικονομία - Ο απολογισμός και το σχέδιο των επόμενων μηνών που θα παρουσιάσει
Τα τρία μέτωπα της ακρίβειας
Πληροφορίες αναφέρουν ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος σήμερα ανεβαίνει στο βήμα της Ολομέλειας για να απαντήσει στην επίκαιρη ερώτηση του Νίκου Ανδρουλάκη για την ακρίβεια, θα επιχειρήσει να μεταφέρει τη συζήτηση από το πεδίο των πολιτικών εντυπώσεων σε εκείνο των πραγματικών στοιχείων
Δημητρης Κουνιας
Στη Βουλή στρέφονται σήμερα τα βλέμματα, καθώς στις 10:30 ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανεβαίνει στο βήμα της Ολομέλειας για να απαντήσει στην επίκαιρη ερώτηση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Νίκου Ανδρουλάκη, με αντικείμενο το κόστος ζωής, στο πλαίσιο της Ώρας του Πρωθυπουργού. Μια συζήτηση που στο Μέγαρο Μαξίμου δεν αντιμετωπίζεται ως μια ακόμη κοινοβουλευτική αντιπαράθεση, αλλά ως ευκαιρία να παρουσιαστεί το κυβερνητικό αφήγημα για την οικονομία και τις παρεμβάσεις απέναντι στην ακρίβεια, που εξακολουθεί να αποτελεί το μεγαλύτερο «αγκάθι» για τα ελληνικά νοικοκυριά.
Διαβάστε: Ώρα του πρωθυπουργού: Την Παρασκευή η σύγκρουση Μητσοτάκη - Ανδρουλάκη για την ακρίβεια
Σύμφωνα με καλά ενημερωμένες πηγές, το κυβερνητικό επιτελείο θεωρεί τη συγκεκριμένη συζήτηση όχι απλώς καλοδεχούμενη, αλλά απολύτως αναγκαία, καθώς το κόστος ζωής βρίσκεται σταθερά στην κορυφή των ανησυχιών των πολιτών και, ταυτόχρονα, αποτελεί βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης.
Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι ο πρωθυπουργός θα επιχειρήσει να μεταφέρει τη συζήτηση από το πεδίο των πολιτικών εντυπώσεων σε εκείνο των πραγματικών στοιχείων. Αναμένεται να υπογραμμίσει ότι η αποτίμηση της ακρίβειας και του πληθωρισμού δεν μπορεί να γίνεται αποσπασματικά, επιλέγοντας περιόδους έντονων αυξομειώσεων των τιμών, αλλά απαιτεί συνολική αξιολόγηση των δεδομένων και των οικονομικών εξελίξεων.
Στο ίδιο πλαίσιο, θα επισημάνει ότι ο πληθωρισμός και η αντιμετώπιση της ακρίβειας δεν αποτελούν αποκλειστικά ελληνική υπόθεση, αλλά συνδέονται άμεσα με τη διεθνοποιημένη οικονομία, τις εθνικές ιδιαιτερότητες κάθε χώρας και τη συγκυρία μιας περιόδου διεθνούς αστάθειας και γεωπολιτικών αναταράξεων. Με φόντο αυτή την επιχειρηματολογία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να προχωρήσει σε έναν συνολικό απολογισμό της τελευταίας εξαετίας, παρουσιάζοντας –σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές– την πορεία της οικονομίας μέσα από στοιχεία που, όπως εκτιμά το Μέγαρο Μαξίμου, αποδεικνύουν ότι οι αυξήσεις στους μισθούς, οι φοροελαφρύνσεις και οι κυβερνητικές παρεμβάσεις έχουν υπερκαλύψει τις ανατιμήσεις που σημειώθηκαν τα προηγούμενα χρόνια.
Ωστόσο, ο πρωθυπουργός φέρεται αποφασισμένος να αναγνωρίσει ότι αυτή η εικόνα δεν αποτυπώνεται πάντα με τον ίδιο τρόπο στην καθημερινότητα των πολιτών. Όπως αναμένεται να σημειώσει, οι εξωγενείς πιέσεις εξακολουθούν να επηρεάζουν το διαθέσιμο εισόδημα, είτε πρόκειται για τις αυξήσεις στην τιμή του βοδινού κρέατος είτε για τις αναταράξεις στην ενέργεια που προκαλούνται από γεγονότα όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία ή η κρίση στα Στενά του Ορμούζ.
Το μεγάλο κυβερνητικό στοίχημα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, είναι η ανάπτυξη να μεταφραστεί σταδιακά σε απτή βελτίωση του εισοδήματος κάθε ελληνικού νοικοκυριού και τα θετικά μακροοικονομικά μεγέθη να γίνουν αισθητά στην καθημερινότητα των πολιτών.
Στην παρέμβασή του ο πρωθυπουργός αναμένεται να παρουσιάσει συνοπτικά το κυβερνητικό σχέδιο για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, εστιάζοντας σε τρία βασικά μέτωπα: την ενέργεια, τα σούπερ μάρκετ και τη στέγη. Στην ενέργεια, το κυβερνητικό επιτελείο εκτιμά ότι η κατάσταση παραμένει ελεγχόμενη, με τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα των παρεμβάσεων να κρίνονται ιδιαίτερα θετικά. Στα σούπερ μάρκετ, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, διαπιστώνεται σταδιακή σταθεροποίηση των τιμών, εξέλιξη που συνδέεται και με τον μηδενικό μηνιαίο πληθωρισμό του τελευταίου διμήνου. Αντίθετα, στο μέτωπο της στέγης η κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι το πρόβλημα παραμένει έντονο σε ολόκληρη την Ευρώπη. Παρά τα μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί, όπως η επιστροφή ενοικίου, η ουσιαστική αποκλιμάκωση των τιμών προϋποθέτει αύξηση της προσφοράς ακινήτων στην αγορά, διαδικασία που απαιτεί χρόνο.
Ιδιαίτερο βάρος αναμένεται να δοθεί και στην κριτική προς την αντιπολίτευση. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα υποστηρίξει ότι απέναντι στις κυβερνητικές παρεμβάσεις δεν έχει κατατεθεί ολοκληρωμένη εναλλακτική πρόταση, πέρα από τη μείωση του ΦΠΑ. Το επιχείρημα που θα αναπτύξει είναι ότι μια οριζόντια μείωση του ΦΠΑ όχι μόνο δεν απέδωσε όπου εφαρμόστηκε, αλλά θα δημιουργούσε και σημαντικό δημοσιονομικό κενό στην ελληνική οικονομία, δεδομένου ότι τα έσοδα από τον ΦΠΑ αντιστοιχούν περίπου σε 30 δισ. ευρώ. Ένα κενό, όπως θα επισημάνει, για το οποίο η αντιπολίτευση οφείλει να εξηγήσει με ποιον τρόπο θα καλυφθεί.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο πρωθυπουργός θα κλείσει την τοποθέτησή του υποστηρίζοντας ότι απέναντι σε ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα, όπως το κόστος ζωής, η κυβέρνηση είναι η μόνη που διαθέτει συνεκτικό σχέδιο, ενώ θα κάνει λόγο για «πολιτική Βαβέλ» στην αντιπολίτευση, αντιπαραβάλλοντας τις κυβερνητικές προτάσεις ως σοβαρές, κοστολογημένες και ρεαλιστικές.
Σημαντικό μέρος της επιχειρηματολογίας αναμένεται να στηριχθεί και στα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, τα οποία, σύμφωνα με το κυβερνητικό επιτελείο, καταγράφουν τάσεις σταθεροποίησης της αγοράς. Ειδικότερα, ο μηνιαίος πληθωρισμός τον Ιούνιο ήταν μηδενικός σε σχέση με τον Μάιο, γεγονός που σημαίνει ότι το γενικό επίπεδο των τιμών παρέμεινε αμετάβλητο. Πρόκειται μάλιστα για τον δεύτερο συνεχόμενο μήνα μηδενικού μηνιαίου πληθωρισμού, στοιχείο που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, αποτυπώνει σταδιακή εξομάλυνση της αγοράς. Καθοριστική συμβολή είχε η αισθητή αποκλιμάκωση των τιμών στα καύσιμα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το πετρέλαιο κίνησης μειώθηκε κατά 7,6%, η βενζίνη κατά 5,7%, ενώ οι τιμές των υπόλοιπων καυσίμων υποχώρησαν κατά 14,1%. Αμετάβλητο παρέμεινε και το γενικό επίπεδο τιμών στα τρόφιμα. Οι αυξήσεις που καταγράφηκαν σε φρούτα, ψάρια και δημητριακά αντισταθμίστηκαν από μειώσεις σε λαχανικά, τυριά και χοιρινό κρέας, με αποτέλεσμα ο σχετικός δείκτης να διαμορφωθεί στο μηδέν, χωρίς επιβάρυνση για το μέσο καλάθι του νοικοκυριού. Σε ετήσια βάση, ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε τον Ιούνιο στο 4,4%, χαμηλότερα από το 5,2% του Μαΐου και το 5,4% του Απριλίου, επιβεβαιώνοντας – σύμφωνα με την κυβερνητική ανάγνωση – τη σταδιακή αποκλιμάκωση των εξωγενών πληθωριστικών πιέσεων που προκάλεσαν οι διεθνείς κρίσεις.
Παράλληλα, η κυβέρνηση επισημαίνει ότι, παρότι ο ετήσιος δείκτης αποτελεί το βασικό εργαλείο αξιολόγησης για τους οικονομολόγους, ο μηνιαίος πληθωρισμός θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμος καθώς καταγράφει ταχύτερα τις μεταβολές της αγοράς και τις νέες τάσεις στις τιμές. Υπό αυτό το πρίσμα, το τελευταίο δίμηνο ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι οι κυβερνητικές παρεμβάσεις συνέβαλαν στη συγκράτηση των ανατιμήσεων, παρά τις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Την ίδια ώρα, το οικονομικό επιτελείο προετοιμάζει το επόμενο βήμα στη μάχη κατά της ακρίβειας. Από τις 31 Αυγούστου τίθεται σε εφαρμογή η εθνική πρωτοβουλία για μειώσεις τιμών άνω του 5% σε βασικές κατηγορίες καταναλωτικών αγαθών. Ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, είχε ήδη συνάντηση με εκπροσώπους της βιομηχανίας, των προμηθευτών, των πολυεθνικών εταιρειών και των αλυσίδων σούπερ μάρκετ, προκειμένου να οριστικοποιηθούν οι κατηγορίες προϊόντων που θα ενταχθούν στο μέτρο –τρόφιμα, βασικά είδη διαβίωσης και προϊόντα συντήρησης–, καθώς και το εύρος των μειώσεων. Η συμμετοχή των επιχειρήσεων θα είναι εθελοντική, οι μειώσεις θα πρέπει να ξεπερνούν το 5% και η διάρκεια εφαρμογής της πρωτοβουλίας θα κυμαίνεται από δύο έως τέσσερις μήνες, με την κυβέρνηση να προσδοκά ότι το μέτρο θα λειτουργήσει ως ακόμη ένα «ανάχωμα» απέναντι στις πιέσεις που εξακολουθούν να δέχονται οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί.
Διαβάστε: Ώρα του πρωθυπουργού: Την Παρασκευή η σύγκρουση Μητσοτάκη - Ανδρουλάκη για την ακρίβεια
Σύμφωνα με καλά ενημερωμένες πηγές, το κυβερνητικό επιτελείο θεωρεί τη συγκεκριμένη συζήτηση όχι απλώς καλοδεχούμενη, αλλά απολύτως αναγκαία, καθώς το κόστος ζωής βρίσκεται σταθερά στην κορυφή των ανησυχιών των πολιτών και, ταυτόχρονα, αποτελεί βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης.
Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι ο πρωθυπουργός θα επιχειρήσει να μεταφέρει τη συζήτηση από το πεδίο των πολιτικών εντυπώσεων σε εκείνο των πραγματικών στοιχείων. Αναμένεται να υπογραμμίσει ότι η αποτίμηση της ακρίβειας και του πληθωρισμού δεν μπορεί να γίνεται αποσπασματικά, επιλέγοντας περιόδους έντονων αυξομειώσεων των τιμών, αλλά απαιτεί συνολική αξιολόγηση των δεδομένων και των οικονομικών εξελίξεων.
Στο ίδιο πλαίσιο, θα επισημάνει ότι ο πληθωρισμός και η αντιμετώπιση της ακρίβειας δεν αποτελούν αποκλειστικά ελληνική υπόθεση, αλλά συνδέονται άμεσα με τη διεθνοποιημένη οικονομία, τις εθνικές ιδιαιτερότητες κάθε χώρας και τη συγκυρία μιας περιόδου διεθνούς αστάθειας και γεωπολιτικών αναταράξεων. Με φόντο αυτή την επιχειρηματολογία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να προχωρήσει σε έναν συνολικό απολογισμό της τελευταίας εξαετίας, παρουσιάζοντας –σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές– την πορεία της οικονομίας μέσα από στοιχεία που, όπως εκτιμά το Μέγαρο Μαξίμου, αποδεικνύουν ότι οι αυξήσεις στους μισθούς, οι φοροελαφρύνσεις και οι κυβερνητικές παρεμβάσεις έχουν υπερκαλύψει τις ανατιμήσεις που σημειώθηκαν τα προηγούμενα χρόνια.
Ωστόσο, ο πρωθυπουργός φέρεται αποφασισμένος να αναγνωρίσει ότι αυτή η εικόνα δεν αποτυπώνεται πάντα με τον ίδιο τρόπο στην καθημερινότητα των πολιτών. Όπως αναμένεται να σημειώσει, οι εξωγενείς πιέσεις εξακολουθούν να επηρεάζουν το διαθέσιμο εισόδημα, είτε πρόκειται για τις αυξήσεις στην τιμή του βοδινού κρέατος είτε για τις αναταράξεις στην ενέργεια που προκαλούνται από γεγονότα όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία ή η κρίση στα Στενά του Ορμούζ.
Το μεγάλο κυβερνητικό στοίχημα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, είναι η ανάπτυξη να μεταφραστεί σταδιακά σε απτή βελτίωση του εισοδήματος κάθε ελληνικού νοικοκυριού και τα θετικά μακροοικονομικά μεγέθη να γίνουν αισθητά στην καθημερινότητα των πολιτών.
Τα τρία μέτωπα της ακρίβειας
Στην παρέμβασή του ο πρωθυπουργός αναμένεται να παρουσιάσει συνοπτικά το κυβερνητικό σχέδιο για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, εστιάζοντας σε τρία βασικά μέτωπα: την ενέργεια, τα σούπερ μάρκετ και τη στέγη. Στην ενέργεια, το κυβερνητικό επιτελείο εκτιμά ότι η κατάσταση παραμένει ελεγχόμενη, με τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα των παρεμβάσεων να κρίνονται ιδιαίτερα θετικά. Στα σούπερ μάρκετ, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, διαπιστώνεται σταδιακή σταθεροποίηση των τιμών, εξέλιξη που συνδέεται και με τον μηδενικό μηνιαίο πληθωρισμό του τελευταίου διμήνου. Αντίθετα, στο μέτωπο της στέγης η κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι το πρόβλημα παραμένει έντονο σε ολόκληρη την Ευρώπη. Παρά τα μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί, όπως η επιστροφή ενοικίου, η ουσιαστική αποκλιμάκωση των τιμών προϋποθέτει αύξηση της προσφοράς ακινήτων στην αγορά, διαδικασία που απαιτεί χρόνο.
Τα "πυρά" προς την αντιπολίτευση
Ιδιαίτερο βάρος αναμένεται να δοθεί και στην κριτική προς την αντιπολίτευση. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα υποστηρίξει ότι απέναντι στις κυβερνητικές παρεμβάσεις δεν έχει κατατεθεί ολοκληρωμένη εναλλακτική πρόταση, πέρα από τη μείωση του ΦΠΑ. Το επιχείρημα που θα αναπτύξει είναι ότι μια οριζόντια μείωση του ΦΠΑ όχι μόνο δεν απέδωσε όπου εφαρμόστηκε, αλλά θα δημιουργούσε και σημαντικό δημοσιονομικό κενό στην ελληνική οικονομία, δεδομένου ότι τα έσοδα από τον ΦΠΑ αντιστοιχούν περίπου σε 30 δισ. ευρώ. Ένα κενό, όπως θα επισημάνει, για το οποίο η αντιπολίτευση οφείλει να εξηγήσει με ποιον τρόπο θα καλυφθεί.Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο πρωθυπουργός θα κλείσει την τοποθέτησή του υποστηρίζοντας ότι απέναντι σε ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα, όπως το κόστος ζωής, η κυβέρνηση είναι η μόνη που διαθέτει συνεκτικό σχέδιο, ενώ θα κάνει λόγο για «πολιτική Βαβέλ» στην αντιπολίτευση, αντιπαραβάλλοντας τις κυβερνητικές προτάσεις ως σοβαρές, κοστολογημένες και ρεαλιστικές.
Τα στοιχεία που θα επικαλεστεί
Σημαντικό μέρος της επιχειρηματολογίας αναμένεται να στηριχθεί και στα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, τα οποία, σύμφωνα με το κυβερνητικό επιτελείο, καταγράφουν τάσεις σταθεροποίησης της αγοράς. Ειδικότερα, ο μηνιαίος πληθωρισμός τον Ιούνιο ήταν μηδενικός σε σχέση με τον Μάιο, γεγονός που σημαίνει ότι το γενικό επίπεδο των τιμών παρέμεινε αμετάβλητο. Πρόκειται μάλιστα για τον δεύτερο συνεχόμενο μήνα μηδενικού μηνιαίου πληθωρισμού, στοιχείο που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, αποτυπώνει σταδιακή εξομάλυνση της αγοράς. Καθοριστική συμβολή είχε η αισθητή αποκλιμάκωση των τιμών στα καύσιμα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το πετρέλαιο κίνησης μειώθηκε κατά 7,6%, η βενζίνη κατά 5,7%, ενώ οι τιμές των υπόλοιπων καυσίμων υποχώρησαν κατά 14,1%. Αμετάβλητο παρέμεινε και το γενικό επίπεδο τιμών στα τρόφιμα. Οι αυξήσεις που καταγράφηκαν σε φρούτα, ψάρια και δημητριακά αντισταθμίστηκαν από μειώσεις σε λαχανικά, τυριά και χοιρινό κρέας, με αποτέλεσμα ο σχετικός δείκτης να διαμορφωθεί στο μηδέν, χωρίς επιβάρυνση για το μέσο καλάθι του νοικοκυριού. Σε ετήσια βάση, ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε τον Ιούνιο στο 4,4%, χαμηλότερα από το 5,2% του Μαΐου και το 5,4% του Απριλίου, επιβεβαιώνοντας – σύμφωνα με την κυβερνητική ανάγνωση – τη σταδιακή αποκλιμάκωση των εξωγενών πληθωριστικών πιέσεων που προκάλεσαν οι διεθνείς κρίσεις.Παράλληλα, η κυβέρνηση επισημαίνει ότι, παρότι ο ετήσιος δείκτης αποτελεί το βασικό εργαλείο αξιολόγησης για τους οικονομολόγους, ο μηνιαίος πληθωρισμός θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμος καθώς καταγράφει ταχύτερα τις μεταβολές της αγοράς και τις νέες τάσεις στις τιμές. Υπό αυτό το πρίσμα, το τελευταίο δίμηνο ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι οι κυβερνητικές παρεμβάσεις συνέβαλαν στη συγκράτηση των ανατιμήσεων, παρά τις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
