Σε πεδίο σφοδρής πολιτικής σύγκρουσης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξελίσσεται η δραματική τροπή που έλαβε η μεταναστευτική κρίση στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα στη Βόρεια Αφρική. Με κοινή επιστολή προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και τον πρωθυπουργό της προεδρεύουσας Ιρλανδίας, Μίχολ Μάρτιν, 22 Ευρωπαίοι ηγέτες, ανάμεσά τους και ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, βάλλουν ευθέως κατά των χειρισμών της κυβέρνησης του Πέδρο Σάντσεθ.

Διαβάστε: Ευρωπαϊκή Ένωση: Έκτακτη σύνοδος υπουργών την Τρίτη 4 Αυγούστου για τη Θεούτα - Στο μικροσκόπιο η μεταναστευτική πολιτική της Ισπανίας

Η πρωτοβουλία των «22», στην οποία συμμετέχουν επίσης ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, και η Ιταλίδα πρωθυπουργός, Τζόρτζια Μελόνι, ζητεί άμεσο ευρωπαϊκό συντονισμό και αυστηροποίηση των ελέγχων, βάζοντας στο στόχαστρο το αμφιλεγόμενο πρόγραμμα της Μαδρίτης για τη νομιμοποίηση εκατοντάδων χιλιάδων παράτυπων μεταναστών. Στην επιστολή τους οι 22 ηγέτες εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, υπογραμμίζοντας ότι «έχουμε καθήκον να αποτρέπουμε αποτελεσματικά και να καταπολεμούμε αδιάκοπα την παράτυπη μετανάστευση». Παράλληλα, θέτουν επί τάπητος το ζήτημα της λήψης μονομερών μέτρων από κράτη-μέλη που λειτουργούν ως «παράγοντες έλξης».

Στο επίκεντρο αυτής της κριτικής βρίσκεται η πρόσφατη πρωτοβουλία της ισπανικής κυβέρνησης να προχωρήσει στη σταδιακή νομιμοποίηση έως και 1.200.000 παράτυπων μεταναστών. Σύμφωνα με τους Ευρωπαίους ηγέτες που υπογράφουν την επιστολή, τέτοιου είδος πολιτικές στέλνουν το λανθασμένο μήνυμα στα δίκτυα των διακινητών, τροφοδοτώντας τις μαζικές ροές. «Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε οι ανεξέλεγκτες μαζικές διελεύσεις ή η εργαλειοποίηση να δημιουργήσουν την αντίληψη πως η παράνομη είσοδος στην ΕΕ μπορεί να μετατραπεί σε νόμιμη παραμονή», επισημαίνουν, διαμηνύοντας πως οι πολιτικές εσωτερικής νομιμοποίησης δεν αποτελούν ατομική υπόθεση κανενός κράτους, αλλά απαιτούν αυστηρό ευρωπαϊκό συντονισμό. Από την πλευρά του, ο Ισπανός πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος σε αυτήν τη φάση εμφανίζεται απομονωμένος στην Ευρώπη και ενώ δέχεται σφοδρά «πυρά» στο εσωτερικό, επιχείρησε να περάσει στην αντεπίθεση. Απαντώντας στις αιτιάσεις των «22», χαρακτήρισε τις αντιδράσεις των εταίρων του «εγωιστικές, διχαστικές και παράνομες», υποστηρίζοντας ότι καθοδηγούνται από πολιτικές σκοπιμότητες και προκαταλήψεις.

Η ελληνική πλευρά στοιχίζεται πλήρως με τον πυρήνα των χωρών που διεκδικούν αυστηρότερο πλαίσιο προστασίας των συνόρων, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να τονίζει στην κυριακάτικη ανασκόπησή του: «Η εικόνα που βλέπουμε αυτές τις ημέρες στη Θέουτα της Ισπανίας μάς υπενθυμίζει ότι το Μεταναστευτικό εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την Ευρώπη. Η Ελλάδα γνωρίζει πολύ καλά τι σημαίνει να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή. Γι' αυτό και από το 2019 επιλέξαμε να εφαρμόσουμε με συνέπεια μια αυστηρή, αλλά δίκαιη μεταναστευτική πολιτική, η οποία σήμερα αποτελεί σε μεγάλο βαθμό και την κοινή ευρωπαϊκή κατεύθυνση: αποτελεσματική φύλαξη των χερσαίων και θαλάσσιων συνόρων, επιτάχυνση των επιστροφών όσων δεν δικαιούνται διεθνή προστασία και αποφασιστική αντιμετώπιση κάθε προσπάθειας εργαλειοποίησης των μεταναστευτικών ροών. Το αποδείξαμε στον Έβρο το 2020, όταν αποκρούσαμε μια οργανωμένη υβριδική επίθεση στα σύνορά μας, αλλά και το καλοκαίρι του 2025, όταν λάβαμε δύσκολες, αλλά αναγκαίες αποφάσεις για την προστασία της χώρας. Τα αποτελέσματα αυτής της πολιτικής είναι πλέον μετρήσιμα».

Η πολιτική θύελλα μεταφέρεται πλέον στις Βρυξέλλες. Αύριο συγκαλείται έκτακτο Συμβούλιο Υπουργών Εσωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αποκλειστικό θέμα την κρίση στη Θέουτα και τον επανακαθορισμό της ευρωπαϊκής στρατηγικής. Στη συνεδρίαση η ελληνική αντιπροσωπεία αναμένεται να ταχθεί υπέρ της ενίσχυσης της επιχειρησιακής συνδρομής της Frontex στα εξωτερικά σύνορα, ζητώντας να υπάρξουν αυστηρές ευρωπαϊκές δικλίδες ασφαλείας απέναντι σε εθνικά προγράμματα αμνηστίας ή νομιμοποίησης. Θα ζητήσει επίσης άμεση ενεργοποίηση μηχανισμών επιστροφών προς τις χώρες προέλευσης και διέλευσης. Η Αθήνα επιμένει πως η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη δεν μπορεί να εξαντλείται εκ των υστέρων, αλλά οφείλει να εστιάζει στην ισχυρή αποτροπή, στην καταπολέμηση των κυκλωμάτων διακίνησης και στην αποφυγή μονομερών ενεργειών.