Η PISA 2025 κατέγραψε για την Ελλάδα μια εικόνα με σαφείς αδυναμίες αλλά και ενδείξεις περιορισμού της απόστασης από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, σύμφωνα με τα αποτελέσματα που παρουσιάστηκαν στο υπουργείο Παιδείας. Οι Έλληνες μαθητές εξακολουθούν να υπολείπονται σημαντικά σε βασικά γνωστικά πεδία, ωστόσο διακόπτεται, σύμφωνα με την ανάλυση του υπουργείου, η επί μία δεκαετία πορεία συνεχούς αύξησης της απόκλισης. 

Διαβάστε: PISA 2025: Μικρή ανάκαμψη για την Ελλάδα, αλλά σχεδόν 1 στους 2 μαθητές κάτω από το βασικό επίπεδο στα Μαθηματικά - Η ανησυχία και το στοίχημα για τα επόμενα χρόνια

PISA 2025: Πού βρίσκεται η Ελλάδα σε σχέση με τον ΟΟΣΑ

Στις Φυσικές Επιστήμες, η μέση επίδοση των μαθητών στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στις 434 μονάδες, έναντι 482 μονάδων στον ΟΟΣΑ. Στην Κατανόηση Κειμένου καταγράφηκαν 423 μονάδες έναντι 461, ενώ στα Μαθηματικά η Ελλάδα έφτασε τις 424 μονάδες, έναντι 463 στον ΟΟΣΑ. Στο νέο πεδίο της Επίλυσης Προβλημάτων σε Ψηφιακά Περιβάλλοντα, που εξετάστηκε για πρώτη φορά, οι Έλληνες μαθητές συγκέντρωσαν κατά μέσο όρο 461 μονάδες έναντι 500 στον ΟΟΣΑ και κατέλαβαν την 47η θέση μεταξύ 91 χωρών.

Παρά το γεγονός ότι οι επιδόσεις παραμένουν χαμηλότερες από τον διεθνή μέσο όρο, στα Μαθηματικά καταγράφεται σύγκλιση, στην Κατανόηση Κειμένου σταθεροποίηση της απόστασης και στις Φυσικές Επιστήμες επιβράδυνση του ρυθμού απόκλισης. Η Ελλάδα κατέγραψε επίσης μικρότερη πτώση σε σχέση με αρκετές χώρες με παραδοσιακά ισχυρά εκπαιδευτικά συστήματα. Στις Φυσικές Επιστήμες έχασε 7 μονάδες, όσες και η Ισπανία, η Φινλανδία, η Τσεχία και η Γερμανία, ενώ η πτώση ήταν μεγαλύτερη σε Χονγκ Κονγκ, Δανία, Ιαπωνία, Σουηδία και Νορβηγία.

Ζαχαράκη: "Αναγνωρίζουμε τις αδυναμίες"

Η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη σημείωσε ότι τα αποτελέσματα απαιτούν "καθαρή και υπεύθυνη ανάγνωση", αναγνωρίζοντας ότι η απόσταση από τον ΟΟΣΑ παραμένει σημαντική. «Οι παρεμβάσεις που έχουν ήδη γίνει έχουν αρχίσει να αποδίδουν», ανέφερε, προσθέτοντας: «Αναγνωρίζουμε τις αδυναμίες, αξιοποιούμε τα θετικά και προχωρούμε με σχέδιο, τεκμηρίωση και μετρήσιμο αποτέλεσμα. Δεν προετοιμάζουμε τους μαθητές για μία εξέταση. Χτίζουμε τις γνώσεις και τις δεξιότητες που χρειάζονται για να κατανοούν, να σκέφτονται, να επιλύουν προβλήματα και να συμμετέχουν με αυτοπεποίθηση στη σύγχρονη ζωή».

Η ίδια υπογράμμισε ακόμη: «Πίσω από κάθε ποσοστό και κάθε δείκτη υπάρχουν μαθητές και μαθήτριες, εκπαιδευτικοί και σχολικές κοινότητες. Γι' αυτό τα αποτελέσματα αυτά δεν τα βλέπουμε ως μια απλή στατιστική αποτύπωση, αλλά ως μια ευθύνη απέναντι σε κάθε παιδί που πρέπει να έχει τη δυνατότητα να κατανοεί, να προχωρά και να συμμετέχει».

Οι αλλαγές στα σχολεία και το σχέδιο για το 2029

Η υπουργός αναφέρθηκε στα 51 νέα και επικαιροποιημένα Προγράμματα Σπουδών, στο Πολλαπλό Βιβλίο και στην Ψηφιακή Τράπεζα Θεμάτων Skills4Life, η οποία αναπτύχθηκε σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και περιλαμβάνει δραστηριότητες στα Μαθηματικά, στις Φυσικές Επιστήμες και στην Κατανόηση Κειμένου. Παράλληλα, έχουν πραγματοποιηθεί επιμορφώσεις εκπαιδευτικών για την PISA, ενώ ενόψει της επόμενης έρευνας το 2029 προβλέπεται το πρόγραμμα οικονομικού εγγραμματισμού FINstart για 40.000 μαθητές και ενίσχυση του μαθήματος των Οικονομικών στη Γ΄ Γυμνασίου.

Το ΙΕΠ συνεχίζει επίσης τις Εθνικές Εξετάσεις Διαγνωστικού Χαρακτήρα για τη ΣΤ΄ Δημοτικού και τη Γ΄ Γυμνασίου, ενώ προγραμματίζεται οργανωμένη εθνική αξιολόγηση δεξιοτήτων από το Νηπιαγωγείο έως το Λύκειο, συμπεριλαμβανομένης της Ειδικής Αγωγής.

Κορίτσια, δημόσια σχολεία και κινητά

Ένα από τα ιδιαίτερα ευρήματα αφορά τις διαφορές μεταξύ αγοριών και κοριτσιών. Τα κορίτσια στην Ελλάδα υπερέχουν κατά 46 μονάδες στην Κατανόηση Κειμένου και κατά 12 στις Φυσικές Επιστήμες, ενώ τα αγόρια εμφανίζουν καλύτερες επιδόσεις στα Μαθηματικά κατά 6 μονάδες. Παράλληλα, περίπου ένα στα έξι σχολεία στις Φυσικές Επιστήμες πέτυχε επίδοση πάνω ή κοντά στον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, ενώ η διαφορά μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών σχολείων έχει περιοριστεί σημαντικά.

Τα στοιχεία καταγράφουν ακόμη μείωση στη χρήση κινητών τηλεφώνων μέσα στα σχολεία σε σχέση με το 2022, με τους μαθητές να δηλώνουν συχνότερα ότι δεν τα χρησιμοποιούν καθόλου ή τα χρησιμοποιούν ελάχιστα. Την ίδια ώρα, εμφανίζονται αρνητικότερες στάσεις απέναντι στη μάθηση σε πεδία όπως η περιέργεια, η επιμονή και η αυτορρύθμιση, αλλά ισχυρότερο "growth mindset" και καλύτερη στοχοθεσία. Στην έρευνα συμμετείχαν στην Ελλάδα 6.858 μαθητές από 229 σχολεία, ενώ διεθνώς πήραν μέρος 765.000 15χρονοι από 91 χώρες.