Eίναι δεδοµένο ότι τουλάχιστον επί µισό αιώνα τώρα ένας αξιοθαύµαστος σε αριθµό όγκος επαγγελµατιών χτίζει καριέρα, βγάζει σε µεγάλο βαθµό τα προς το ζην και επιδιώκει το δικό του µερίδιο στην επικαιρότητα, πατώντας πάνω στα λεγόµενα «εθνικά θέµατα». Το αν υπάρχει µια υπαρκτή βάση για να πατήσει είναι συνήθως αδιάφορο: Αν δεν υπάρχει, θα φροντίσουµε τεχνητά να την κατασκευάσουµε.

Τρόποι υπάρχουν και πολλοί µάλιστα. Το ρεπορτάζ κάποιου αδιάφορου Αλβανού δηµοσιογράφου. Η δήλωση ενός τριτοτέταρτου πολιτικού στελέχους στη Βόρεια Μακεδονία (ΠΓ∆Μ παλιότερα). Ένα απόσπασµα σε κάποια συζήτηση σε ένα τυχαίο τηλεοπτικό κανάλι της Τουρκίας. Οτιδήποτε µπορεί να συντηρεί το αφήγηµα της διαρκούς διακινδύνευσης. Πάνω σε αυτήν τη λογική έχουν σταδιοδροµήσει πολιτικοί, βουλευτές, απόστρατοι αξιωµατικοί, δηµοσιογράφοι, αναλυτές, κ.ά. Η συζήτηση των εκάστοτε κυβερνώντων µε τον «εχθρό» θεωρείται για πολλούς εξ αυτών προδοσία.

Η σκέψη για κάποιον συµβιβασµό σε οποιοδήποτε ζήτηµα ισούται περίπου µε ποινικό αδίκηµα, σε βαθµό κακουργήµατος. Οποιαδήποτε πρόκληση (υπαρκτή ή ανύπαρκτη) µείνει αναπάντητη, είναι µειοδοσία. Η ιστορία διαβάζεται σχεδόν πάντοτε µονόπλευρα. Η πίεση που δέχθηκε ο ∆ηλιγιάννης να ξεκινήσει (ουσιαστικά) τον πόλεµο κατά των Οθωµανών το 1897, που οδήγησε µέσα σε λίγες µόλις εβδοµάδες σε ταπεινωτική ήττα, δεν διδάσκει. Ούτε η άφρων απόφαση του βασιλιά Κωνσταντίνου και του πρωθυπουργού, Γούναρη, να στείλουν τα ελληνικά στρατεύµατα στα βάθη της Ανατολής το 1921 και τα επίχειρα της πολιτικής αυτής. Ούτε η ανόητη και επικίνδυνη απόφαση της χούντας των Αθηνών να συµµετέχει στο πραξικόπηµα κατά του Προέδρου της Κυπριακής ∆ηµοκρατίας Μακαρίου το 1974. Ούτε οι 3-4 πολίτες που αποφάσισαν να υποκαταστήσουν την κυβέρνηση, τις Ένοπλες ∆υνάµεις και γενικώς τις Αρχές και ύψωσαν σηµαία στα Ίµια το 1996.

Τα παραδείγµατα τον τελευταίο αιώνα είναι πολλά αλλά είναι, καλύτερα, η δουλειά των ιστορικών να τα υπενθυµίζουν, να τα φωτίζουν και να τα επεξηγούν. Για να φτάσουµε στο σήµερα και στην προ ηµερών επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούµπιο, στην Αθήνα. Σύµφωνα µε αρκετά που διαβάσαµε και ακούσαµε στη συνέχεια, ο επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτµεντ έπρεπε, µεταξύ άλλων, να καταδικάσει την τουρκική προκλητικότητα, να δώσει εγγυήσεις για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου και να πει κάτι για την παράνοµη εισβολή του 1974 και την κατοχή που συνεχίζεται µέχρι και σήµερα από την Τουρκία.

Ποτέ δεν έχει συµβεί κάτι αντίστοιχο στην ιστορία της διπλωµατίας, αλλά ας µην µείνουµε εκεί. Ας σταθούµε λίγο στο τελευταίο. Το 2020 οι Ηνωµένες Πολιτείες αποφασίζουν τη µερική άρση του εµπάργκο όπλων προς την Κύπρο, η οποία αφορούσε «µη φονικά» οπλικά συστήµατα. Το 2021 οι δύο χώρες προχωρούν στην εγκαθίδρυση του ∆ιαλόγου Συνεργασίας για την Άµυνα και Ασφάλεια. Το 2022 οι ΗΠΑ ανακοινώνουν την πλήρη άρση του εµπάργκο πώλησης όπλων που είχε επιβληθεί εναντίον της Κυπριακής ∆ηµοκρατίας το 1987. Το 2024 υλοποιείται η συµφωνία για τον Οδικό Χάρτη για τη ∆ιµερή Αµυντική Συνεργασία, που προβλέπει για πρώτη φορά τη δυνατότητα της Κυπριακής ∆ηµοκρατίας να έχει πρόσβαση σε αµυντικά προγράµµατα των ΗΠΑ, περιλαµβανοµένων των Foreign Military Sales (FMS) και Excess Defense Articles (EDA). Το 2026, πριν από λίγο διάστηµα δηλαδή, στην καθιερωµένη µεγάλη στρατιωτική παρέλαση για την επέτειο της ανακήρυξης της ανεξαρτησίας της Κυπριακής ∆ηµοκρατίας συµµετείχαν πεζοναύτες από τις ΗΠΑ, αλλά και εκπρόσωποι από τις ένοπλες δυνάµεις της Γαλλίας, του Ηνωµένου Βασιλείου και της Αιγύπτου. Μόλις προχθές ο Νίκος Χριστοδουλίδης έλαβε πρόσκληση για συµµετοχή στη ∆ιάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίµα (COP31) που θα γίνει στην Αττάλεια της Τουρκίας τον Νοέµβριο, παρά τις προσπάθειες του Ταγίπ Ερντογάν να τον αποκλείσει.

Γιατί παραθέτουµε όλα αυτά τα γεγονότα, η µακρά παρουσίαση των οποίων µπορεί και να καθίσταται κουραστική; Επειδή θα ανέµενε κανείς, βάσει της δηµόσιας ρητορικής και της τακτικής αρθρογραφίας τους, να είχαν ενθουσιάσει τους λεγόµενους και «υπερπατριώτες». Θα ανέµενε ακόµα και διθυράµβους για τη γεωπολιτική αναβάθµιση της Κύπρου, για την ενόχληση που όλα τα παραπάνω γεγονότα προκάλεσαν στην Άγκυρα, όπως διεφάνη από µια σειρά δηλώσεων και ανακοινώσεων.

Τίποτα τέτοιο δεν συνέβη. Όταν έχεις χτίσει µια ολόκληρη καριέρα (πολιτική, δηµοσιογραφική ή ό,τι άλλο) πάνω στη λογική της διαρκούς διακινδύνευσης, πάνω στο αφήγηµα ότι η πατρίδα καθηµερινά ζει υπό το καθεστώς απειλών, ότι ο εχθρός είναι µονίµως προ των πυλών, ότι όλες οι κυβερνήσεις κάνουν στο προσκήνιο και στο παρασκήνιο κινήσεις εις βάρος των συµφερόντων της χώρας, τότε τέτοια γεγονότα αδυνατίζουν το αφήγηµα. Χαλάνε τη… σούπα. Μπορεί ενδεχοµένως και να καταστρέψουν τις καριέρες αυτές.

Ο δρόµος του ρεαλισµού, των συµµαχιών, των δύσκολων αποφάσεων, της διπλωµατίας, δεν είναι ένας εύκολος δρόµος, ούτε αποδίδει συνήθως πολιτικά οφέλη. «Ο Ρούµπιο δεν είπε τίποτα για την Κύπρο». Τι πιο απλό, τι πιο εύπεπτο, τι πιο εύληπτο. Ας κρατήσουµε αυτό στο δισάκι µας, ας καβαλήσουµε το άλογο και ας συνεχίσουµε να κυνηγάµε τουρκικούς, αµερικανικούς και άλλους ανεµόµυλους.

Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή