Μεγάλες διαδηλώσεις ξεκίνησαν προχθές ξανά στο κέντρο της Λισαβόνας, µε επίκεντρο τη στεγαστική κρίση που πλήττει την Πορτογαλία και η οποία, µεταξύ άλλων παραγόντων, έχει προκαλέσει εδώ και καιρό κύµα διαµαρτυρίας στη χώρα. Η κρίση στέγης και άλλα προβλήµατα που αντιµετωπίζουν οι Ισπανοί, τους έχουν βγάλει πολλές φορές και κατά εκατοντάδες χιλιάδες στους δρόµους τον τελευταίο ενάµιση µήνα περίπου. Στη Γαλλία, για µία ακόµα φορά, διαδήλωσαν µαζικά το περασµένο Σάββατο για ζητήµατα εκπαιδευτικά, στέγης και ακρίβειας. Στη Γερµανία, πάνω από 120.000 πολίτες όπως σηµειώνει η Deutche Welle διαδήλωσαν ειρηνικά σε περισσότερες από 30 πόλεις µε σύνθηµα «Gen Z regelt» (Η Γενιά Ζ παίρνει την κατάσταση στα χέρια της), ζητώντας περισσότερες επενδύσεις στην εκπαίδευση, κοινωνική δικαιοσύνη και µέτρα κατά της ακρίβειας.

Στην Ελλάδα; Ένα µεγάλο συλλαλητήριο είχε προγραµµατιστεί και έγινε στις 21 Οκτωβρίου, που δεν ήταν τελικά όσο µαζικό θα ήθελαν και περίµεναν οι διάφοροι διοργανωτές του. Άλλο ένα έχει ανακοινωθεί για µεθαύριο, Πέµπτη. Τα προβλήµατα µε τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες είναι σε κάποια µείζονα ζητήµατα κοινά, όχι όµως και η κινητοποίηση. Τους τελευταίους δύο µήνες (από τη στιγµή δηλαδή που ο περισσότερος κόσµος επέστρεψε από τις όποιες θερινές διακοπές του) από τα κύµατα διαµαρτυρίας πολιτών στην Ευρώπη έφτασαν µόνο κάποιες σταγόνες στη χώρα µας.

Πολλά µπορούν να γραφτούν και να αναλυθούν σχετικά. Το βασικότερο ίσως όµως είναι η κόπωση. Είκοσι χρόνια πίσω, την άνοιξη του 2006, ξεκινούσαν στην Ελλάδα µαζικές πορείες µαθητών και φοιτητών που έδιναν ραντεβού επί  µακρόν κάθε Πέµπτη στο κέντρο της Αθήνας για να διαµαρτυρηθούν για τις πολιτικές της κυβέρνησης Καραµανλή και της αείµνηστης Μαριέττας Γιαννάκου που ήταν τότε υπουργός Παιδείας. Το 2007 άλλα ογκώδη συλλαλητήρια και φοιτητικές κινητοποιήσεις γίνονταν τακτικά από τη λεγόµενη τότε γενιά των 700 ευρώ. Ακολούθησαν το 2008 οι καθηµερινές κινητοποιήσεις και τα βίαια επεισόδια, µετά τη δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου. Το 2010 η χώρα παρέλυσε την περίοδο της ψήφισης του πρώτου µνηµονίου, όπου είχαµε και το έγκληµα µε τους ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους στη Marfin. Έπειτα, το 2011, ήρθαν οι Αγανακτισµένοι της πλατείας Συντάγµατος (πάνω και κάτω).

Το 2012 η Αθήνα κάηκε στην κυριολεξία – οι ιστορικοί χώροι «Αττικόν» και «Απόλλων» ακόµα δεν έχουν επαναλειτουργήσει. Συλλαλητήρια, πορείες, καταλήψεις, απεργίες συνεχίστηκαν µε υψηλή συµµετοχή τα επόµενα χρόνια της κρίσης, αλλά και µε άλλη αιτία, την περιβόητη Συµφωνία των Πρεσπών, το 2018 και στην αρχή του 2019.

Επί σειρά πολλών ετών, οι Έλληνες έβγαιναν κατά εκατοντάδες χιλιάδες στους δρόµους και τις πλατείες, διεκδικώντας µια σειρά από αιτήµατα. Κυβερνήσεις άλλαξαν, πρωθυπουργοί άλλαξαν, συνολικά έξι διαφορετικά κόµµατα άσκησαν εξουσία µέσα σε αυτό το διάστηµα: Νέα ∆ηµοκρατία, ΠΑΣΟΚ, ΛΑΟΣ, ∆ΗΜΑΡ, ΣΥΡΙΖΑ, ΑΝΕΛ. Κάποια αιτήµατα δικαιώθηκαν, τα περισσότερα όχι. Η κόπωση είναι εµφανής – και εύλογη. Παράλληλα, η συµµετοχή στις φοιτητικές εκλογές µειώθηκε, ενώ η κατάργηση των «αιωνίων φοιτητών» έδωσε τη χαριστική βολή στους αποκαλούµενους «φοιτητοπατέρες», που παρέµεναν στα πανεπιστήµια µέχρι και τα 30 τους ακόµα και έπαιζαν καθοδηγητικό ρόλο σε κινητοποιήσεις κάθε µορφής.

Συνδικάτα και σωµατεία απαξιώθηκαν, όπως και συνδικαλιστικές ηγεσίες. Η αποκάλυψη προ ηµερών ότι ο γνωστός πρώην συνδικαλιστής της ∆ΕΗ, Ρίζος Ρίζος, φέρεται να εµπλέκεται στο σκάνδαλο µε την αλυσίδα φούρνων «Χωριάτικο» και προφυλακίστηκε, αποτελεί µόνο το κερασάκι στην τούρτα της απαξίωσης. Τον περασµένο Μάιο, χαρακτηριστικά, τα διοικητικά συµβούλια των σωµατείων των δασκάλων και εκπαιδευτικών κήρυξαν στάση εργασίας, µε τη στήριξη και της Α∆Ε∆Υ, αντιδρώντας στη διεξαγωγή εξετάσεων διαγωνιστικού χαρακτήρα τύπου PISA, σε µαθητές και µαθήτριες της Στ’ ∆ηµοτικού και της Γ’ Γυµνασίου. Το αποτέλεσµα; Μόλις το 1,12% των εκπαιδευτικών συµµετείχε στη στάση εργασίας της ∆ΟΕ και της ΟΛΜΕ…

Παραδείγµατα αντίστοιχα υπάρχουν τα τελευταία χρόνια πολλά και σε πολλούς επαγγελµατικούς κλάδους. Ας γυρίσουµε όµως στην ουσία: Η Ευρώπη βρίσκεται σε αναβρασµό, η Ελλάδα ωστόσο το έζησε αυτό για πάρα πολλά χρόνια, χωρίς ίσως τα προσδοκώµενα από τον κόσµο αποτελέσµατα. Οι πολίτες βγήκαν ξανά κατά εκατοντάδες χιλιάδες να διαδηλώσουν πριν από δύο χρόνια για πολύ συγκεκριµένο γεγονός, στην επέτειο του πολύνεκρου σιδηροδροµικού δυστυχήµατος στα Τέµπη. Οι µετέπειτα αποφάσεις, η στάση και η συµπεριφορά της Μαρίας Καρυστιανού, ίσως συνέβαλαν και αυτά µε τον τρόπο τους στην απροθυµία των πολλών να σηκωθούν από τον καναπέ τους, κατά το κοινώς λεγόµενο.

Το σκηνικό είναι πάνω-κάτω αυτό, αλλά δεν έχει σίγουρα µία ανάγνωση. Όποιος πιστέψει ότι η αντίστιξη ανάµεσα στους Έλληνες και τους περισσότερους υπόλοιπους Ευρωπαίους στο κοµµάτι των κινητοποιήσεων σηµαίνει ότι οι πρώτοι είναι πιο ικανοποιηµένοι µε το επίπεδο και την ποιότητα ζωής τους, µπορεί να βρεθεί προ δυσάρεστων εκπλήξεων στην κάλπη των εκλογών.

Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή