Πριν από επτά χρόνια ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν σε µία συνέντευξή του στον «Economist» είχε πει, µε χαρακτήρα πρόβλεψης, ότι το ΝΑΤΟ είναι εγκεφαλικά νεκρό. Αυτήν τη διαπίστωσή του την απέδιδε στη θέση Τραµπ περί αποδέσµευσης των Ηνωµένων Πολιτειών από την Ατλαντική Συµµαχία αλλά και στη συµπεριφορά της Τουρκίας. Ως προς τη συµπεριφορά της τελευταίας να θυµίσουµε την καταγγελία που είχε κάνει το γαλλικό υπουργείο Ενόπλων ∆υνάµεων ότι µια γαλλική φρεγάτα που επιδίωκε να προσδιορίσει την ταυτότητα ενός φορτηγού πλοίου, το οποίο θεωρείτο ύποπτο για µεταφορά όπλων προς τη Λιβύη, αποτέλεσε αντικείµενο µιας «εξαιρετικά επιθετικής ενέργειας» εκ µέρους τουρκικών πλοίων.

Το γεγονός αυτό ο Μακρόν το είχε σχολιάσει ως εξής: «…Είµαστε µάρτυρες µίας επίθεσης από έναν άλλον εταίρο του ΝΑΤΟ, την Τουρκία, σε µία ζώνη όπου διακυβεύονται τα συµφέροντά µας, χωρίς συντονισµό. Αυτό που συνέβη αποτελεί τεράστιο πρόβληµα για το ΝΑΤΟ». Η αλήθεια είναι ότι η εν γένει συµπεριφορά του Βλαντίµιρ Πούτιν δεν επέτυχε µόνο τη δυτική συσπείρωση, αλλά µέσω αυτής διαψεύστηκε προσωρινά πάντως η καταγγελία του προέδρου Μακρόν ότι το ΝΑΤΟ «είναι εγκεφαλικά νεκρό». Την εποχή µάλιστα που ο Γάλλος πρόεδρος είχε εκτοξεύσει την κατηγορία αυτή ο τότε Αµερικανός υπουργός των Εξωτερικών, Μάικ Ποµπέο, είχε απορρίψει την άποψη του Μακρόν, λέγοντας ότι «το NATO παραµένει µία σηµαντική, κρίσιµη, ίσως ιστορικά µία από τις πιο κρίσιµες στρατηγικές εταιρικές σχέσεις που έχουν καταγραφεί στην ιστορία». Αντιθέτως, ήρκεσε µία κρίση -και εννοούµε το Ουκρανικό- για να επιβεβαιωθεί ο γενικός γραµµατέας της Ατλαντικής Συµµαχίας κ. Στόλτενµπεργκ, ο οποίος είχε προειδοποιήσει ότι «κάθε απόπειρα να αποµακρύνουµε την Ευρώπη από τη Βόρεια Αµερική κινδυνεύει όχι µόνο να εξασθενίσει τη Συµµαχία, τον διατλαντικό δεσµό, αλλά και να διχάσει την Ευρώπη».

Όµως, επτά χρόνια µετά, η δήλωση του Αµερικανού προέδρου Τραµπ περί του ενδεχοµένου αποχώρησης των ΗΠΑ -που είναι ιδρυτής και βασικός πυλώνας της Ατλαντικής Συµµαχίας- ήρθε να επιβεβαιώσει την πρόβλεψη Μακρόν, ο οποίος από τότε είχε καταγράψει την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άµυνας. Υπονοώντας βεβαίως τον ευρωστρατό. Στο θέµα αυτό εκείνο το οποίο δεν µπορεί να δεχθεί η Ελλάδα -η οποία έχει µία ειδική πλέον αµυντική σχέση µε τις ΗΠΑ- είναι να δίνει ο οργανισµός κρατών, στον οποίο δικαιωµατικά ανήκει, διαβεβαιώσεις ότι η άσκηση της ευρωπαϊκής άµυνας δεν θα θίγει τα ζωτικά συµφέροντα κρατών µη µελών της ΕΕ, χωρίς παράλληλη επέκταση της ισχύος των διαβεβαιώσεων αυτών σε όλες τις χώρες, δηλαδή και σε αυτές που είναι µέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αν εποµένως θα υπήρχαν κάποιες εγγυήσεις µη επίθεσης και υπογράµµισης της έννοιας της καλής γειτονίας, τότε η Ελλάδα δεν θα είχε ενδοιασµούς για τον ευρωστρατό. Θα ήταν άλλωστε και ένα πείραµα για τους Ευρωπαίους αν υπήρχε αυτή η διεύρυνση των διαβεβαιώσεων, έτσι ώστε αν η Τουρκία ηρνείτο λόγου χάρη την εγγύηση της µη επίθεσης και την έννοια της καλής γειτονίας, τότε θα προέκυπταν έµµεσα αλλά σαφώς οι διεκδικητικές και επιθετικές τάσεις της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας και η Ευρώπη θα αντιλαµβανόταν τις πραγµατικές προθέσεις της χώρας στην οποία συµπεριφέρεται, συνήθως, µε το «γάντι». Η αρχική αφορµή και ευκαιρία για την εφαρµογή και στην πράξη του δόγµατος «πρώτα η Αµερική» είχε δοθεί στον Τραµπ από το γεγονός ότι οι σύµµαχοι ελάχιστα συνεισέφεραν αναλογικά προς την οικονοµική ισχύ τους στις νατοϊκές δαπάνες. Η δεύτερη και πιο πρόσφατη αφορµή υπήρξε το γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι δεν θέλησαν να αναµειχθούν στην έκταση που ο Τραµπ απαιτούσε στον πόλεµο που άνοιξε µε το Ιράν.

Ως προς την πρώτη αφορµή, δηλαδή τις στρατιωτικές δαπάνες των µελών του ΝΑΤΟ, δεν είχε και πολύ άδικο, αν σκεφτεί κανείς ότι, σύµφωνα µε στοιχεία που στο παρελθόν είχε δώσει ο πρώην γενικός γραµµατέας της Ατλαντικής Συµµαχίας Γενς Στόλτενµπεργκ, η Ελλάδα ήταν η δεύτερη χώρα σε δαπάνες για το ΝΑΤΟ σε σχέση µε το ΑΕΠ της, αµέσως µετά τις Ηνωµένες Πολιτείες! Με άλλα λόγια, οι ισχυροί παίκτες της Ευρώπης ξοδεύουν ελάχιστα συγκριτικά µε το ύψος του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος τους, µε χειρότερο παράδειγµα αυτό της Γερµανίας, η οποία την εποχή που δόθηκαν τα στοιχεία αυτά ήταν η ταχύτερα αναπτυσσόµενη χώρα της Ευρωζώνης. Αλλά και για την Τουρκία, που µας ενδιαφέρει ιδιαίτερα, η συµβολή της στις νατοϊκές δαπάνες εµφανιζόταν πενιχρότατη, ενώ συγχρόνως, όπως είναι γνωστό, είχε προσεγγίσει για συνεργασία τη Μόσχα. Και τα οπλικά συστήµατα που είχε προµηθευτεί από τη Ρωσία υπήρξαν και η αφορµή να την αποκλείσουν οι Ηνωµένες Πολιτείες από την προµήθεια των F-35.

Ανεξαρτήτως τι θα γίνει µε το ΝΑΤΟ σε σχέση µε τις τελικές προθέσεις Τραµπ, έχουν ενδιαφέρον οι επισηµάνσεις που πριν από 12 χρόνια είχε κάνει σε σχετικό άρθρο του ο γνωστός Αµερικανός δηµοσιογράφος Τζορτζ Φρίντµαν. Είχε γράψει ότι το ΝΑΤΟ «δένει» την Ευρώπη από πλευράς συνοχής, διότι καθιστά τα κράτη συντρόφους. Μπορούν να αντικρίσουν τον Αρµαγεδδώνα µαζί… Στο τέλος η Ευρώπη χάνει περισσότερα από όσα µπορεί να φανταστεί όταν το ΝΑΤΟ πέφτει σε αχρησία… Βέβαια είναι µία καθαρά αµερικανική άποψη που αφήνει ασφαλώς αδιάφορο τον πρόεδρο Τραµπ…

Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή