Κάτι παράξενο συµβαίνει µε τις κεντρώες παρατάξεις στην Ευρώπη, καθώς η σταδιακή αποµάκρυνση ψηφοφόρων από αυτές εύλογα γεννά και το υπαρξιακό, από πολιτικής πλευράς, ερώτηµα τι είναι τελικώς αυτό το Κέντρο, σε τι ιδεολόγηµα, µε τα χρόνια, έχει αναδειχθεί, γιατί υπήρξε, και τι διαφορετικό εκφράζει που δεν εκφράζουν άλλες φιλελεύθερες ιδεολογίες. Ήδη από το 2015 και την οικονοµική κρίση τα επονοµαζόµενα κεντρώα κόµµατα στις διάφορες ευρωπαϊκές χώρες αντιµετωπίζουν πρόβληµα, έτσι ώστε οι προερχόµενες από τα κόµµατα αυτά κυβερνήσεις να µην µπορούν να εξαντλήσουν θητεία, να εµφανίζονται αδύναµες και τα κόµµατά τους να τα εγκαταλείπει ο κόσµος. Παραδοσιακά στη χώρα µας, ιδιαίτερα ενόψει εκλογικών αναµετρήσεων, ο χώρος τον οποίον έσπευδαν ιδεολογικώς να διεκδικήσουν τα µεγάλα, κυρίως, κόµµατα, ειδικώς υπό συνθήκες πολιτικού διπολισµού που κυριαρχούσε στη Μεταπολίτευση, ήταν αυτός του Κέντρου. Αυτός ο διπολισµός σήµερα δεν υπάρχει, κατά την προηγούµενη έννοιά του, έτσι ώστε και ο κ. Κασσελάκης να λέει σήµερα ότι το κόµµα του στρέφεται προς το Κέντρο!

Υπό το πρίσµα µιας απλής θεώρησης της ιδεολογίας του Κέντρου, θα µπορούσε κανείς να πει ότι εκφράζει τη µέση πολιτική οδό, µολονότι µία τέτοια παραδοχή a priori απορρίπτει ότι ένα κόµµα που βρίσκεται ιδεολογικώς είτε στον χώρο της ∆εξιάς είτε στο χώρο του ∆ηµοκρατικού Σοσιαλισµού είναι δυνατόν να πολιτεύεται µε τις αρχές της «µεσότητος», την οποία υποτίθεται ότι εκπροσωπεί το Κέντρο. Πριν από αρκετά χρόνια, ο Ανδρέας Ανδριανόπουλος σε κάποια ραδιοφωνική εκποµπή είχε πει χαριτολογώντας ότι στην πολιτική πρέπει να πηγαίνεις όπως στον δρόµο: Είτε δεξιά είτε αριστερά. Αν πηγαίνεις στο κέντρο, κινδυνεύεις να συγκρουσθείς. Με ασφαλώς µεγαλύτερη φιλοσοφική διάθεση είχε θέσει το θέµα ο Κωνσταντίνος Τσάτσος, απορρίπτοντας τη δογµατική πεποίθηση όσων υποστηρίζουν ότι το πολιτικό καλό μπορεί να αναζητηθεί μόνο στη μεσότητα του Κέντρου. «Καλή είναι η µέση λύση, έλεγε. Αλλά πού θα χαραχθεί η τοµή της µέσης λύσης; Ιδού το πρόβληµα των εφικτών συστηµάτων». Σε ένα εξαιρετικό πόνηµά του, µε τίτλο «Η αριστοτελική µεσότης και το Κέντρο», ο ακάµατος αναζητητής της φιλοσοφικής αλήθειας στα πολιτικά ιδεολογήµατα Κωνσταντίνος Καλλίας αναφέρει: «Η πολιτική θέση του Κέντρου εκφράζεται σαφέστατα από το όνοµά της. Βρίσκεται µεταξύ των άκρων σε απόσταση από αυτά. … Όπως και η αριστοτελική µεσότητα, το Κέντρο δεν είναι γεωµετρικό σηµείο. Καθορίζεται από τις αντικειµενικές συνθήκες και από την πολιτική φρόνηση προσώπου υπεύθυνου και αφιερωµένου στα κοινά, η οποία εµπνέεται και οδηγείται από τις αρχές της πολιτικής και κοινωνικής δηµοκρατίας, της ελευθερίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης».

Όσο σηµαντικές ως απόψεις κι αν είναι αυτές, σε έναν κόσµο που σταδιακά απολιτικοποιείται αλλά και για πολιτικές που οι ιδεολογικές τους ταµπέλες έχουν χάσει τη λαµπρότητα του παρελθόντος, δεν είναι δυνατόν να µην εντοπίσει κανείς µια µικρή αυθαιρεσία στο περιεχόµενο των απόψεων αυτών, έστω και υπό τη φιλοσοφική τους οπτική, όπως την προσδιόρισε ο Καλλίας. Κι αυτό διότι τέτοια όρια προσδιορισµού της έννοιας του Κέντρου εµπεριέχουν µια απόρριψη. Απορρίπτουν δηλαδή εκ προοιµίου το να εµπνέονται από τις ίδιες αρχές της κοινωνικής δηµοκρατίας, της ελευθερίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης κόµµατα που χαρακτηρίστηκαν διαχρονικώς ως δεξιά ή αριστερά, εξαιτίας µιας παραδοσιακής χωροταξικής παραδοχής της θέσης τους στη Βουλή!

Το αν η πολιτική κάποιου κόµµατος που δεν αυτοαποκαλείται κεντρώο έδειξε ελλείµµατα πολιτικής και κοινωνικής δηµοκρατίας ή δικαιοσύνης, αυτό πρέπει να παραπέµπει στο ερώτηµα που έθεσε ο Τσάτσος, «πού πρέπει να χαραχθεί η τοµή της µέσης λύσης», υπό την προϋπόθεση βεβαίως ότι το κόµµα αυτό δεν αυθαιρέτησε για κοµµατικό και µόνο όφελος. Πέραν δε τούτων, το Κέντρο στην Ελλάδα ως κόµµα δεν υπήρξε και άµοιρο αναλόγων ελλειµµάτων -δηµοκρατικότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης-, έτσι ώστε να διαψεύδεται η πε ποίθηση Καλλία για τις ιδιότητες αυτές του κεντρώου χώρου. Αυτό ισχύει πολύ περισσότερο σε µια χώρα όπως η δική µας, όπου οι ετικέτες είναι κενές περιεχοµένου, αν αναλογισθεί κανείς ότι στη µεταπολιτευτική Ελλάδα σοσιαλιστική πολιτική εφήρµοσε η Νέα ∆ηµοκρατία και δεξιά πολιτική το ΠΑΣΟΚ!

Ο γράφων πιστεύει ότι τα στοιχεία της χρυσής τοµής που θέλει να µονοπωλεί το Κέντρο τα διαθέτει κάθε κόµµα που πιστεύει στις αρχές της πολιτικής και κοινωνικής ελευθερίας και δικαιοσύνης. Σηµασία, από ιδεολογικής πλευράς, έχει σε τι έκταση τα εφαρµόζει, όταν µάλιστα υπάρχει το στενό πλαίσιο εφαρµογής µιας πολιτικής που ορίζεται µάλιστα ως η τέχνη του εφικτού.

Άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι υπό την εννοιολογική έννοια του κεντρώου φροντίζουν να καλύπτονται όσοι δεν έχουν το θάρρος να εκτεθούν λέγοντας ευθαρσώς τι ακριβώς πιστεύουν και τι θέλουν. ∆ιότι αυτοµάτως αυτά τα «πιστεύω» σε κατατάσσουν κάπου. Από την άλλη πλευρά, επίσης τυχαίο δεν είναι ότι το Κέντρο εξέλιπε ως κόµµα στην Ελλάδα, και το µόνο που έµεινε είναι τα κόµµατα να διεκδικούν είτε την κάλυψή του είτε τους ανύπαρκτους πλέον ψηφοφόρους του, οι οποίοι είναι φυσικό να έχουν ήδη κάπου ενταχθεί.

Δημοσιεύτηκε στην Απογευματινή