Όλοι μας έχουμε μια διαδρομή. Μια ιστορία που, όταν τη διηγούμαστε, μπορεί να βοηθήσει, να συγκινήσει, να δώσει κίνητρο σε άλλους ανθρώπους, να τους κάνει να νιώσουν καλύτερα, να ταυτιστούν. Γι' αυτό στη «Στροφή» λέμε ιστορίες: φωτίζουμε εκείνες τις στροφές στη διαδρομή του καλεσμένου που τον άλλαξαν, που τον καθόρισαν.

Διαβάστε: Ο Στέφανος Ξενάκης στη "Στροφή" του parapolitika.gr και τη Σοφία Τουντούρη: "Ένιωθα ότι δεν δικαιούμαι να υπάρξω, δεν δικαιούμαι να μιλήσω" (Βίντεο)

Η Δώρα Χρυσικού έχει πολλές. Και το πρώτο πράγμα που λέει στη συνέντευξή της Στη Στροφή και τη Σοφία Τουντούρη είναι αυτό: «Νομίζω ότι όταν φτάνεις σε μια ηλικία κοντά στα 50 που είμαι εγώ, αλίμονο αν δεν έχεις στροφές. Σημαίνει ότι κάτι έχει πάει λάθος. Το πρόβλημα δεν είναι οι στροφές, γιατί τις στροφές πολλές φορές τις φέρνει και η ζωή. Το πρόβλημα είναι πώς τις αποτιμάς. Τι κερδίζεις από αυτό».


Δώρα Χρυσικού: "Τον αντιμετώπισα ούσα τρομοκρατημένη"

Από όλες τις στροφές, μία τις σκεπάζει όλες. Δεν είναι μία από τις πολλές, αλλά είναι Η στροφή, όπως τη λέει η ίδια.

Η ανακοίνωση της διάγνωσης και το πρώτο ραντεβού με έναν χειρουργό ήταν, όπως λέει, «ίσως η πιο τραυματική στιγμή από όλες». «Δεν περιγράφεται αυτό το πράγμα. Είναι σωματοποιημένο πια, νιώθεις ότι τελειώνεις, ότι σβήνεις. Ότι με έναν τρόπο διαλύεται το μέσα σου, το έξω σου, ότι διαμελίζεται το σώμα. Είναι σαν να εκρήγνυται ο εγκέφαλός σου μαθαίνοντας τα νέα».

Δεν υπάρχει λέξη, λέει, που να περιγράφει αυτό που ένιωσε και συμπληρώνει, σχεδόν σαν ευχή: «Τον αντιμετώπισα ούσα τρομοκρατημένη». Όμως έπρεπε να το αντιμετωπίσει. «Δεν έχω δει κανέναν άνθρωπο, από τους δεκάδες με τους οποίους έχω συνομιλήσει, να μην τον αντιμετωπίζει. Ακόμα και οι άνθρωποι που έχουν μια κακή πρόγνωση, με έναν τρόπο όλοι δίνουν τη μάχη». Και ακόμη κι όταν η εξέλιξη δεν είναι η επιθυμητή, «ακόμα και αυτός ο χρόνος που θα κερδίσεις είναι ένα τεράστιο κέρδος», γιατί είναι χρόνος που σου επιτρέπει να κλείσεις εκκρεμότητες.


"Νιώθω ασταμάτητη"

«Έχω υπερνικήσει το τέρας. Οπότε οτιδήποτε άλλο μου φαίνεται ως μυρμήγκι», λέει. «Τώρα, είμαι στην καλύτερη φάση της ζωής μου. Στη μεγαλύτερη ωριμότητα, στη μεγαλύτερη συνειδητότητα με πολλή δουλειά, με πολύ πόνο, προφανώς» αναφέρει.

Η εξομολόγησή της συγκλονίζει όταν αναφέρει πως η ασθένεια της «πήρε» την σεξουαλικότητά της. «Ένιωθα ερωτικά ακρωτηριασμένη, ένιωθα μισή γυναίκα, ότι δεν θα έχω ποτέ ξανά ερωτική ζωή».

Και ύστερα ήρθε ο άνθρωπος που ανέτρεψε τα πάντα. Η Δώρα Χρυσικού μιλάει για τον σύντροφό της με μοναδική τρυφερότητα.


Ο πατέρας και οι εκκρεμότητες

«Είναι πολύ σημαντικό να κλείνεις εκκρεμότητες», λέει. Το ξέρει από πρώτο χέρι. Έχασε τον πατέρα της το 2015 έναν άνθρωπο για τον οποίο, όπως λέει, είχε «αδιανόητη αδυναμία», σε μια σχέση που εύχεται σε κάθε κορίτσι. «Ό,τι ήταν να του πω το είχα κάνει όσο ήταν εν ζωή, αν δεν το 'χα κάνει δεν θα μπορούσα να προχωρήσω».


"Αν μπορούσα να είμαι αόρατη, θα το έκανα"

Η Δώρα Χρυσικού, Στη Στροφή, μιλά για το ταξίδι της ζωής της όταν ήταν ένα μικρό κορίτσι. «Ήμουν ένα αρκετά δειλό, φοβισμένο παιδί», παραδέχεται. «Σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής μου, αν μπορούσα να είμαι αόρατη και να ίπταμαι πάνω από τους ανθρώπους, θα το έκανα.»

«Όταν, όμως, χρειαζόταν να υπερασπιστώ είτε άλλους ανθρώπους που νιώθω ότι αδικούνται, είτε πράγματα στα οποία πίστευα πάρα πολύ βαθιά, έβγαινα μπροστά». Στην πρώτη γυμνασίου, ένας συμμαθητής της μοίραζε χρήματα για να τον ψηφίσουν πρόεδρο της τάξης. Έγραψε ένα γράμμα και το διάβασε μπροστά σε τριάντα δύο παιδιά. «Θυμάμαι ότι έτρεμα. Είχα αλλάξει δεκαπέντε χρώματα. Παρ' όλα αυτά, στάθηκα μπροστά και διάβασα» και… ο συμμαθητής δεν βγήκε πρόεδρος.

Οι γονείς της, χωρισμένοι από τα τέσσερά της, σε μια δεκαετία του '80 όπου αυτό ήταν ακόμη «παράδοξο», της έδωσαν, όπως λέει, το σημαντικότερο εφόδιο: «Ήταν οι άνθρωποι οι οποίοι δεν επέβαλαν ποτέ τίποτα από τα δικά τους θέλω στο παιδί τους. Με μεγάλωσαν με πολύ μεγάλη ελευθερία, με απόλυτη εμπιστοσύνη, με πραγματική στήριξη αυτή που εγώ είχα ανάγκη, όχι αυτή που θεωρούσαν οι ίδιοι ότι έπρεπε να παράσχουν.»


"Ήμουν ένα κλαράκι, δεν είχα ρίζες"

Πριν από την υποκριτική υπήρχε ο χορός και μαζί του μια παιδική ηλικία σε… βαλίτσες. Εξετάσεις στην Όπερα των Παρισίων στα 8, καλοκαίρια σε σεμινάρια από τις Κάννες μέχρι το Παρίσι, και μετά η Γερμανία, το οικοτροφείο, η πειθαρχία. «Ένιωθα πάντα ότι ήμουν ένα κλαράκι, δεν είχα ρίζες. Ήθελα πολύ να αποκτήσω ρίζες. Ήθελα πολύ να νιώσω ότι υπάρχει ένας τόπος που με δέχεται και στον οποίο μπορώ να μείνω». Από τα τέσσερα μέχρι τα είκοσι ένα, μετακινούνταν ανάμεσα σε χώρες.

Η περιγραφή των Σαββατοκύριακων στη Γερμανία είναι από τις πιο δυνατές στιγμές της συζήτησης. Τα γερμανόπουλα έφευγαν για τα σπίτια τους και έμεναν δύο κορίτσια μόνα σε ένα τεράστιο κτίριο. «Πήγαινα στις σκάλες και τραγουδούσα, ή έκανα έναν φανταστικό διάλογο με τη μαμά μου και της έλεγα "μαμά" και άκουγα την ηχώ. Ήθελα δηλαδή να ακούω μια ανθρώπινη φωνή να γυρίζει πίσω.»

Υπήρχε και η πείνα, αυστηρή στέρηση τροφής. «Στις εννιά που έσβηναν τα φώτα πεινάγαμε πάρα πολύ και λέγαμε: αν είχες τώρα πάρα πολύ φαγητό, τι φαγητό θα είχες. Εγώ κάθε βράδυ σκεφτόμουν τα γεμιστά της μάνας μου. Από τότε τα γεμιστά είναι το αγαπημένο μου φαγητό.»

Από εκείνη την περίοδο κρατάει και κάτι που δεν έχει κλείσει ποτέ εντελώς: «Έχω ένα τραύμα να χαιρετάω τους δικούς μου ανθρώπους σε πλατφόρμες τρένων, σε αεροδρόμια.» Και μαζί, ό,τι την ατσάλωσε.


Ο αφορισμός της και η ταινία του Αγγελόπουλου

Η επόμενη μεγάλη στροφή έχει όνομα: Αγγελόπουλος. Στα 14 της βρίσκεται στη Φλώρινα, στο «Μετέωρο βήμα του πελαργού» και μπαίνει ταυτόχρονα σε δύο κόσμους. Ο ένας είναι η δημιουργία: «Είδα τι σημαίνει ένας άνθρωπος που είναι τόσο δοσμένος σε ένα όραμα. Κάτω από τη σκέπη αυτού του οράματος, με έναν τρόπο τα πάντα γίνονται πιο μικρά. Σκύβουν οι εγωισμοί, οι φιλοδοξίες.»

Ο άλλος είναι ο φανατισμός. Ο άλλος είναι ο φανατισμός. Στις 16 Δεκεμβρίου 1990 ο τότε Μητροπολίτης Φλωρίνης αφόρισε τον Θόδωρο Αγγελόπουλο και ολόκληρο το καστ, ανάμεσά τους και τη 14χρονη τότε Δώρα Χρυσικού. Το επιχείρημα, όμως, χτίστηκε πάνω στη δική της παρουσία: «Ουσιαστικά το τυράκι ήταν ότι εκπορνεύουν ένα ανήλικο στην ταινία. Οπότε όλη η ιστορία του αφορισμού στηρίχθηκε πάνω σε μένα». Όπως αναφέρει για την περίοδο εκείνη: «Ήρθα πρώτη φορά σε επαφή με τη βία. Την πραγματική, τη σωματική βία. Το να θέλεις να προπηλακίσεις, να πλήξεις, να πνίξεις ένα 13-14χρονο κορίτσι το οποίο δεν γνωρίζεις».

Πώς, όμως, ένα παιδί συνέχισε μετά από όλα αυτά; Η απάντηση είναι η πίστη, όχι η θρησκευτική. «Η πίστη είναι ίσως από τις πιο σταθερές αρετές στο σύμπαν ενός ανθρώπου. Δεν άγεσαι και φέρεσαι όταν πιστεύεις σε κάτι».