Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν πραγματοποίησε συνομιλίες με τον πρόεδρο Πούτιν χθες (Δευτέρα), παραμερίζοντας τον Λευκό Οίκο, ενώ αναδύθηκε μια νέα προσωρινή λύση για την κρίση στη Μέση Ανατολή.

Ο υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, βρέθηκε δύο φορές στο Πακιστάν τις τελευταίες ημέρες — χώρα που μεσολαβεί στις συνομιλίες με την Ουάσιγκτον — ωστόσο ο πρόεδρος Τραμπ ακύρωσε την τελευταία στιγμή τα σχέδια για την αποστολή των απεσταλμένων του, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, εκεί. Ο Τραμπ δήλωσε ότι η ειρηνευτική πρόταση του Ιράν δεν ήταν αρκετά ικανοποιητική ώστε να αξίζει συζήτηση, και ότι αν το Ιράν άλλαζε γνώμη, μπορούσε να σηκώσει το τηλέφωνο και να καλέσει.

Η επίσκεψη του Αραγτσί στη Μόσχα λειτουργεί ως απειλή. Ο Πούτιν έχει παράσχει υποστήριξη πληροφοριών στο Ιράν στον πόλεμο με την Αμερική και το Ισραήλ, ενώ αποτελεί και βασικό προμηθευτή όπλων για την Τεχεράνη. Ο ίδιος ανέφερε ότι: «Οι ... υπερβολικές απαιτήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών είναι αυτές που οδήγησαν τον προηγούμενο γύρο συνομιλιών — παρά την πρόοδο που είχε σημειωθεί — να μην επιτύχει τους στόχους του.»

Ο Πούτιν εξήρε την «ανδρεία και τον ηρωισμό» με τον οποίο ο ιρανικός λαός «αγωνίζεται για την ανεξαρτησία του». «Θα κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν ... προς το συμφέρον των λαών της περιοχής», πρόσθεσε.

Ο ασταθής ενθουσιασμός του Τραμπ για τη διαδικασία συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ, σε συνδυασμό με την εμφανή επιθυμία του να μην επαναλάβει την εκστρατεία βομβαρδισμών, έχει αφήσει τον πόλεμο σε αδιέξοδο. Μια νέα πρόταση που έχει διατυπωθεί τόσο στην Ουάσιγκτον όσο και στην Τεχεράνη είναι να εγκαταλειφθούν οι προσπάθειες για συμφωνία ειρήνης και να «διαχειριστούν» αντ' αυτού το αδιέξοδο.

Η μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ των δύο πλευρών αφορά την τύχη του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Η ιρανική ηγεσία, είτε πρόκειται για τον Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, τον τραυματισμένο ανώτατο ηγέτη, είτε για τους συμβούλους του από το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, αρνείται να παραιτηθεί από αυτό που αποκαλεί «δικαίωμα» του Ιράν να διατηρεί πυρηνικό πρόγραμμα, συμπεριλαμβανομένου του εμπλουτισμού ουρανίου.

Ο Τραμπ έχει απαιτήσει την κατάργησή του, καθώς και δέσμευση για μη κατασκευή πυρηνικού όπλου. Και οι δύο πλευρές έχουν ως τώρα προσφερθεί να συμβιβαστούν, με τη μορφή αναστολής πέντε ετών από την ιρανική πλευρά ή είκοσι ετών από την αμερικανική.

Ακόμη και αν αυτό το χάσμα γεφυρωνόταν, θα παρέμενε το ζήτημα του τι θα γινόταν με τα υφιστάμενα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν.

Έτσι, η νέα πρόταση είναι να αφεθεί αυτό το ζήτημα στην άκρη και να αντιμετωπιστεί πρώτα ο οικονομικός αποκλεισμός. Το Ιράν ζητά τον τερματισμό του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμένων, σε αντάλλαγμα για την άρση της πολιορκίας των Στενών του Ορμούζ. Το Ιράν επίσης δηλώνει ότι τα στενά δεν θα αποτελούν ποτέ ξανά την «ελεύθερη δίοδο» που ήταν πριν. Η Τεχεράνη διεκδικεί το δικαίωμα να επιβάλει διόδια στα πλοία, ενδεχομένως σε συνεργασία με το Ομάν.

Ο Αραγτσί επισκέφθηκε επίσης το Μουσκάτ για συνομιλίες με τον Σουλτάνο Χαϊθάμ κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου. Ωστόσο, το Ομάν δήλωσε ότι αντιτίθεται σε αυτό το αποτέλεσμα και εξακολουθεί να πιστεύει στην ελεύθερη πρόσβαση. Ο Μάρκο Ρούμπιο, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, απέρριψε επίσης αυτή την ιδέα εντελώς χθες (Δευτέρα). Ο ίδιος ανέφερε ότι: «Αυτό που εννοούν με το άνοιγμα των στενών είναι: ναι, τα στενά είναι ανοιχτά, αρκεί να συντονίζεστε με το Ιράν, να πάρετε την άδειά μας, διαφορετικά θα σας τινάξουμε στον αέρα και θα μας πληρώνετε.»

Αν ωστόσο το Ιράν υποχωρούσε τουλάχιστον κατ' αρχήν σε αυτό το σημείο, θα μπορούσε να επιτευχθεί κάποια προσωρινή συμφωνία που θα επέτρεπε την επανέναρξη του παγκόσμιου εμπορίου. Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει μέτρο «οικοδόμησης εμπιστοσύνης» για τις μελλοντικές συνομιλίες. Αναφέρεται ότι η πρόταση βρίσκεται υπό συζήτηση μεταξύ του προέδρου Τραμπ και των συμβούλων του σε θέματα εθνικής ασφάλειας. Θα παρείχε στον Τραμπ μια εύκολη επιλογή να καθησυχάσει τους Ρεπουμπλικάνους που αντιμετωπίζουν επανεκλογή στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, ότι η οικονομία θα μπορούσε να αρχίσει να επιστρέφει στην κανονικότητα.

Θα αποτελούσε επίσης έναν ήπιο τρόπο για το Ιράν να τον αναγκάσει να δείξει τα χαρτιά του. Έχει ισχυριστεί ότι το Ιράν έχει ηττηθεί. Αν αυτό ισχύει, θεωρητικά δεν θα χρειαζόταν να επιστρέψει στον πόλεμο για να επιδιώξει περαιτέρω πλεονεκτήματα. Ωστόσο, θα επέτρεπε επίσης στο Ιράν, με τη νέα του ηγεσία — που μοιάζει σε μεγάλο βαθμό με την παλιά — να ισχυριστεί ότι αντιμετώπισε και πάλι με επιτυχία τον «μεγάλο σατανά». Αυτή η έκβαση θα απογοήτευε όχι μόνο εκείνους στο Ιράν στους οποίους είχε υποσχεθεί αλλαγή καθεστώτος, αλλά και μεγάλο μέρος της ρεπουμπλικανικής βάσης.

Η εξάλειψη της απειλής νέων βομβαρδισμών θα ακύρωνε επίσης, βεβαίως, σχεδόν εξ ολοκλήρου οποιοδήποτε μοχλό πίεσης είχε ο Τραμπ στις μελλοντικές διαπραγματεύσεις, εκτός από τις κυρώσεις που τυχόν παραμείνουν σε ισχύ. Φαίνεται να υπάρχουν ελάχιστα που θα μπορούσε να κάνει, ακόμη και για να αποτρέψει το Ιράν από το να επιχειρήσει κρυφά να εξορύξει το εμπλουτισμένο ουράνιο που βρίσκεται επί του παρόντος θαμμένο σε σήραγγες.

Θα άφηνε επίσης ανολοκλήρωτο τον πόλεμο στον Λίβανο, όπου Ισραήλ και Χεζμπολάχ συνεχίζουν να πολεμούν παρά την υποτιθέμενη κατάπαυση του πυρός.

ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News