Ο Ντόναλντ Τραμπ γιόρτασε τα 80ά του γενέθλια συνάπτοντας συμφωνία για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, της σημαντικότερης θαλάσσιας οδού για την παγκόσμια οικονομία. Αν η εκεχειρία αποδειχθεί βιώσιμη, θα αποτελέσει ανάσα για τις κυβερνήσεις και τις κεντρικές τράπεζες, που προσπαθούν να αντιμετωπίσουν το ενδεχόμενο μιας νέας πληθωριστικής κρίσης, μόλις τέσσερα χρόνια αφότου εξάντλησαν όλα τα διαθέσιμα μέσα, όπως αυξήσεις των επιτοκίων και χρηματικές ενισχύσεις προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί κατά 40% από τις αρχές Μαρτίου, όταν ο πόλεμος οδήγησε στο κλείσιμο του στρατηγικού περάσματος του Περσικού Κόλπου, από το οποίο διερχόταν έως τότε περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η ενεργειακή πίεση υπήρξε εντονότερη στην Ασία, οι οικονομίες της οποίας εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές ενέργειας του Κόλπου, ενώ οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν εκτιναχθεί κατά 80%. Αντίστοιχα, στην Ευρώπη οι τιμές έχουν αυξηθεί κατά 40%.

Ο μέσος παγκόσμιος πληθωρισμός έχει ήδη αυξηθεί κατά περίπου 0,3-0,4 ποσοστιαίες μονάδες φέτος και ενδέχεται να σημειώσει περαιτέρω άνοδο κατά 1-1,5 ποσοστιαίες μονάδες το επόμενο έτος, εάν ο πόλεμος παραταθεί μέχρι το 2027. Οι περισσότερες κεντρικές τράπεζες στοχεύουν σε ετήσιο πληθωρισμό της τάξης του 2%.

Η συμφωνία ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστική, καθώς μπορεί να αποτρέψει μια ενεργειακή κρίση μέσα στο καλοκαίρι. Οι πλούσιες χώρες είχαν αρχίσει να εξαντλούν επικίνδυνα τα αποθέματά τους σε πετρέλαιο και καύσιμα αεροσκαφών ενόψει της καλοκαιρινής περιόδου, όπου η ζήτηση είναι αυξημένη. Αν τα Στενά παραμείνουν κλειστά, η παγκόσμια οικονομία θα οδηγηθεί προς μια πολύ πιο σοβαρή πετρελαϊκή κρίση, με τις τιμές να εκτοξεύονται πολύ πάνω από το ρεκόρ των 116 δολαρίων ανά βαρέλι που καταγράφηκε τον Απρίλιο. Οι βραδέως αναπτυσσόμενες οικονομίες, όπως η Βρετανία και η ευρωζώνη, θα μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωπες με τον κίνδυνο ύφεσης μέχρι το τέλος του έτους.

Οι συνεχείς παρεμβάσεις του Τραμπ στο Truth Social συνέβαλαν στον περιορισμό της ενεργειακής αναταραχής, διατηρώντας τις αγορές πετρελαίου σε διαρκή εγρήγορση. Ο πρόεδρος έχει δηλώσει 38 φορές ότι «επίκειται» συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών, προκαλώντας έντονες διακυμάνσεις στις τιμές του πετρελαίου. Οι ανήσυχοι έμποροι πετρελαίου δεν περίμεναν να γίνουν γνωστές οι λεπτομέρειες της συμφωνίας, ωθώντας τις τιμές του πετρελαίου κοντά στα 80 δολάρια το βαρέλι – το χαμηλότερο επίπεδο από τις αρχές Μαρτίου – και οδηγώντας τις ευρωπαϊκές μετοχές σε ιστορικά υψηλά επίπεδα χθες (Δευτέρα) το πρωί.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Goldman Sachs, μια μακροπρόθεσμη συμφωνία θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές του πετρελαίου κοντά στα 70 δολάρια το βαρέλι μέχρι το τέλος του έτους, ενώ το 2027, θα μπορούσαν να επιστρέψουν στα προπολεμικά επίπεδα των 60 δολαρίων.

Σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης δεδομένων Kpler, 600 πλοία παραμένουν εγκλωβισμένα, περιμένοντας να εξέλθουν από τον Κόλπο, ενώ παράλληλα πολλά κενά δεξαμενόπλοια είναι έτοιμα να εισέλθουν στην περιοχή. «Σχεδόν το 80% του ενεργειακού εφοδιασμού αναμένεται να έχει αποκατασταθεί στην παγκόσμια οικονομία μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου, φτάνοντας κοντά στα επίπεδα πριν από τον πόλεμο», δήλωσε ο Νιλ Σίρινγκ, επικεφαλής οικονομολόγος του ομίλου Capital Economics.

Η πλήρης επιστροφή στις προπολεμικές ροές θα μπορούσε να διαρκέσει έως και οκτώ μήνες, προειδοποίησε ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας. Η αποκατάσταση της παραγωγής φυσικού αερίου θα χρειαστεί περισσότερο χρόνο. Το Κατάρ έχει δηλώσει ότι θα χρειαστούν τρία έως πέντε χρόνια για την αποκατάσταση των ζημιών και την επαναφορά της παραγωγικής ικανότητας στον κόμβο του Ρας Λάφαν, στο μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου στον κόσμο, το οποίο μοιράζεται με το Ιράν. «Ακόμη κι αν τα πλοία μπορούν πλέον να διέρχονται με ασφάλεια, τα δεξαμενόπλοια βρίσκονται σε λάθος σημεία, οι εγκαταστάσεις παραγωγής και διύλισης πετρελαίου πρέπει να επανέλθουν σε πλήρη παραγωγική ικανότητα, ενώ θα παραμείνουν ανοιχτά ζητήματα σχετικά με το κόστος και τη δυνατότητα ασφάλισης για τα πλοία που διασχίζουν τα Στενά», δήλωσε ο Σέρινγκ.

Οι λεπτομέρειες σχετικά με την παράταση της εκεχειρίας κατά 60 ημέρες, τις υποσχέσεις του Ιράν για τον πυρηνικό αφοπλισμό και τη διαχείριση των Στενών είναι πιθανό να είναι ελάχιστες πριν από την τελετή υπογραφής που θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή στη Γενεύη. Η συμφωνία θα επισκιάσει την ατζέντα της συνάντησης των G7 αυτής της εβδομάδας, όπου ο Τραμπ θα συναντηθεί με τους άλλους ηγέτες στο Εβιάν της Γαλλίας. Οι διαπραγματεύσεις για το Ιράν έθεσαν σε δεύτερη μοίρα τις προγραμματισμένες συζητήσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης σχετικά με το εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας, καθώς και την απόφαση του Λευκού Οίκου να απαγορεύσει σε όλους τους μη Αμερικανούς πολίτες την πρόσβαση στα μοντέλα Fable 5 και Mythos 5 της Anthropic, για λόγους εθνικής ασφάλειας. Σύμφωνα με τον Τζιμ Ριντ της Deutsche Bank, η απαγόρευση εξαγωγών ενδέχεται να αποτελέσει «καθοριστική» καμπή για το κλίμα αισιοδοξίας στις αγορές γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, «καθώς δημιουργεί εμπόδια για τις αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες και για όσους προσδοκούν έναν ιλιγγιώδη ρυθμό υιοθέτησης της ΤΝ».

Η συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ θα γίνει δεκτή με ικανοποίηση από τις κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως, οι οποίες έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με μια ακόμη έξαρση του πληθωρισμού στις τιμές ενέργειας και τροφίμων. Από τις 68 κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως, οι 46 δεν πληρούν τον στόχο τους για τον πληθωρισμό. Ο πληθωρισμός δεν έχει παραμείνει στο 2% για πέντε συνεχόμενα χρόνια στη Βρετανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία είχε επιτύχει τον στόχο της για τις τιμές πριν από τον πόλεμο, αναγκάστηκε να αυξήσει τα επιτόκια για πρώτη φορά εδώ και τρία χρόνια την περασμένη εβδομάδα.

Έξι μεγάλες κεντρικές τράπεζες λαμβάνουν αποφάσεις για τα επιτόκια αυτή την εβδομάδα, συμπεριλαμβανομένων της Τράπεζας της Αγγλίας και της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ. Επίσης, εννέα ακόμη κεντρικές τράπεζες αναδυόμενων αγορών θα λάβουν αποφάσεις σχετικά με τη νομισματική πολιτική, μεταξύ των οποίων η Βραζιλία, οι Φιλιππίνες και η Ινδονησία.

Οι περισσότερες έχουν υιοθετήσει μια επιφυλακτική στάση αναμονής, η οποία ενδέχεται πλέον να αποδειχθεί σωστή μετά από μια σειρά από ψευδείς ελπίδες. Η Τράπεζα της Ιαπωνίας, η οποία εξακολουθεί να διατηρεί επιτόκια κοντά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, αναμένεται να προχωρήσει κανονικά σε νέα αύξηση επιτοκίων αυτή την εβδομάδα, παρά την εκεχειρία.

Το «δώρο γενεθλίων» του Τραμπ ήρθε την κατάλληλη στιγμή για τον Άντριου Μπέιλι, διοικητή της Τράπεζας της Αγγλίας, και τον Κέβιν Γουόρς, τον εκλεκτό του προέδρου για την ηγεσία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας. Η Τράπεζα δίσταζε να αυξήσει τα επιτόκια σε μια αδύναμη οικονομία με μια αγορά εργασίας που επιδεινώνεται, ενώ παράλληλα αντιμετώπιζε μεγαλύτερες διαφωνίες στο εσωτερικό της. Οι επενδυτές στοιχημάτιζαν ότι η πρώτη αύξηση των επιτοκίων για φέτος θα γινόταν τον Ιούλιο, αλλά πλέον έχουν μειώσει την πιθανότητα αυτή σε ποσοστό κάτω του 25%. Τα επίσημα στοιχεία για τον πληθωρισμό που θα ανακοινωθούν αύριο (Τετάρτη) θα δείξουν άνοδο πάνω από το 3%, η οποία ενδέχεται τελικά να αποδειχθεί κοντά στο υψηλότερο σημείο της φετινής χρονιάς, και όχι η αρχή μιας παρατεταμένης επιτάχυνσης.

Ο Γουόρς, ο οποίος θα λάβει την πρώτη του απόφαση αύριο (Τετάρτη), διορίστηκε με σκοπό να μειώσει τα επιτόκια για να στηρίξει την οικονομία του Τραμπ. Η επικείμενη συμφωνία της Παρασκευής αναμένεται να τους βοηθήσει να αναβάλουν δύσκολες αποφάσεις προς το παρόν.

ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News