Η διαχρονική τάση της διάδοσης της νόσου της λεπτοσπείρωσης στη χώρα μας αποδεικνύει ότι η Ζάκυνθος αποτελεί ένα πραγματικό πρόβλημα, ως προς το συγκεκριμένο θέμα, καθώς, πλήττεται συχνά από πλημμυρικά φαινόμενα, ενώ και οι συγκεκριμένες καταιγίδες Daniel και Elias, στη Θεσσαλία, είχαν εκτοξεύσει τα καταγεγραμμένα κρούσματα.

Διαβάστε: Τι είναι η λιπώδης νόσος του ήπατος: Αιτίες, συμπτώματα και θεραπεία

Λεπτοσπείρωση: Τα επιδημιολογικά στοιχεία για την Ελλάδα

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στον Εθνικό Οργανισμό Δημοσίας Υγείας (ΕΟΔΥ) επιδημιολογικά στοιχεία για την Ελλάδα, κατά το χρονικό διάστημα 2004-2023 δηλώθηκαν 529 κρούσματα λεπτοσπείρωσης, με μέση ετήσια δηλούμενη επίπτωση του νοσήματος 0,24/100.000 πληθυσμού και με μέσο αριθμό κρουσμάτων κατ’ έτος τα 26,5.

Μάλιστα, και αυτό έχει την πιο σπουδαία σημασία, η υψηλή επίπτωση που καταγράφηκε κατά τα έτη 2014 και 2015 οφείλεται στην αυξημένη συχνότητα κρουσμάτων στο νησί της Ζακύνθου (2014: 9, 2015: 7), τα οποία αποτέλεσαν το 22,5% του συνόλου των κρουσμάτων που καταγράφηκαν την περίοδο εκείνη.

Επιπλέον, μάλιστα, κατά το έτος 2023 εμφανίζεται εντονότατη έξαρση κρουσμάτων, με 95 συνολικά κρούσματα, εκ των οποίων τα 45 (47,4%) αποδίδονται σε έκθεση στις πλημμύρες των καταιγίδων Daniel και Elias στην περιφέρεια της Θεσσαλίας.

Τρία κρούσματα

Ο ΕΟΔΥ ενημέρωσε χθες ότι καταγράφηκαν 3 κρούσματα λεπτοσπείρωσης κατά τον μήνα Απρίλιο του 2026 στη Ζάκυνθο.

Ένα από αυτά αφορά σε άνδρα, ηλικίας 74 ετών, ο οποίος κατέληξε μετά από νοσηλεία στο Γενικό Νοσοκομείο Ζακύνθου έπειτα από σοβαρή λοίμωξη από λεπτοσπείρωση. Επιπλέον, δύο ακόμα κρούσματα σημειώθηκαν κατά τις τελευταίες ημέρες που αφορούν σε  άνδρες, 21 και 34 ετών, οι οποίοι επίσης διαγνώστηκαν με τη νόσο. Ο πρώτος έχει ήδη ιαθεί και ο δεύτερος νοσηλεύεται εκτός κινδύνου στο ΓΝ Ζακύνθου. Επισημαίνεται ότι τα τρία κρούσματα δεν έχουν άμεση επιδημιολογική σύνδεση καθώς είναι από διαφορετικές περιοχές της Ζακύνθου με αποστάσεις μεταξύ τους που κυμαίνονται από 1,5 έως 5 χιλιόμετρα, δεν πρόκειται για συγγενείς, ούτε έχουν κοινό εργασιακό περιβάλλον. 

Η Ζάκυνθος, λόγω των ιδιαίτερων γεωγραφικών και περιβαλλοντικών συνθηκών της, παρουσιάζει διαχρονικά αυξημένη συχνότητα κρουσμάτων λεπτοσπείρωσης. Κατά το τελευταίο διάστημα (τέλη Μαρτίου) καταγράφηκαν τοπικά κύματα κακοκαιρίας, με βροχοπτώσεις και τοπικά πλημμυρικά φαινόμενα τα οποία ευνοούν την ανάπτυξη και τη διασπορά του παθογόνου (Λεπτόσπειρα) στο περιβάλλον.

Ποια είναι η νόσος

Η λεπτοσπείρωση είναι μια λοιμώδης νόσος που προκαλείται από βακτήρια του γένους Leptospira. Μεταδίδεται από τα ζώα στον άνθρωπο, κυρίως μέσω επαφής με μολυσμένα ούρα ή με νερό και έδαφος που έχουν επιμολυνθεί. Ο κίνδυνος αυξάνεται ιδιαίτερα μετά από πλημμύρες ή τυφώνες, όταν οι άνθρωποι εκτίθενται σε στάσιμα νερά.

Η νόσος προσβάλλει πολλά ζώα και τον άνθρωπο. Σε παγκόσμιο επίπεδο καταγράφονται περίπου 1 εκατομμύριο κρούσματα ετησίως, με σχεδόν 60.000 θανάτους. Στην Ευρώπη εμφανίζεται κυρίως στη Μεσόγειο και στην Ανατολική Ευρώπη.

Η περίοδος επώασης διαρκεί 2–30 ημέρες. Η νόσος συχνά εξελίσσεται σε δύο φάσεις. Στην πρώτη, διάρκειας 4–9 ημερών, εμφανίζονται συμπτώματα παρόμοια με της γρίπης: πονοκέφαλος, ρίγη, μυϊκοί πόνοι, ναυτία, εμετός ή διάρροια. Στη δεύτερη φάση, που είναι σοβαρότερη, μπορεί να παρουσιαστούν υψηλός πυρετός, κιτρίνισμα του δέρματος και των ματιών (ίκτερος), κοιλιακός πόνος, εξάνθημα, καθώς και επιπλοκές όπως νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια και μηνιγγίτιδα. Χωρίς θεραπεία, η ανάρρωση μπορεί να διαρκέσει μήνες.

Η διάγνωση συχνά καθυστερεί, καθώς τα συμπτώματα μοιάζουν με άλλες ασθένειες. Η έγκαιρη χορήγηση αντιβιοτικών είναι καθοριστική για την αποφυγή σοβαρών επιπλοκών και την πλήρη ανάρρωση.

Η πρόληψη περιλαμβάνει αποφυγή επαφής με μολυσμένα νερά, χρήση προστατευτικού εξοπλισμού σε επαγγελματίες υψηλού κινδύνου, και έλεγχο των τρωκτικών. Η σωστή ενημέρωση και η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων αποτελούν τα βασικά μέτρα για τη μείωση της νόσου στον άνθρωπο και στα ζώα.

Δήλωση του νοσήματος

Ένα περιστατικό θεωρείται κρούσμα λεπτοσπείρωσης όταν εμφανίζει τα εξής ευρήματα:

Πυρετός

ή τουλάχιστον δύο από τα παρακάτω:

— Ρίγη

— Πονοκέφαλος

— Μυαλγίες

— Ένεση (υπεραιμία) επιπεφυκότων

— Αιμορραγίες δερματικές ή βλεννογόννων

— Εξάνθημα

— Ίκτερος

— Μυοκαρδίτιδα

— Μηνιγγίτιδα

— Μείωση της νεφρικής λειτουργίας

— Αναπνευστικά συμπτώματα ή/και αιμόπτυση

και επιβεβαιωθεί εργαστηριακά με θετική ορολογική δοκιμή ή/και PCR.

Η λεπτοσπείρωση είναι λοιμώδες νόσημα υποχρεωτικής δήλωσης. Η δήλωση στον ΕΟΔΥ είναι απαραίτητη για τον σχεδιασμό στοχευμένων δράσεων πρόληψης και παρέμβασης.