Με έντονη ανησυχία παρακολουθεί η διεθνής κοινότητα την αύξηση των κρουσμάτων χανταϊού, ο οποίος βρέθηκε στο επίκεντρο της δημοσιότητας μετά τους τρεις θανάτους που καταγράφηκαν στο κρουαζιερόπλοιο Hondius.

Διαβάστε: Επαναπατρίζεται εντός της ημέρας ο Έλληνας από το πλοίο με χανταϊό: Καραντίνα 45 ημέρων στο "Αττικόν" - Ποιοι θα τον συνοδεύσουν

Οι επιστήμονες εμφανίζονται επιφυλακτικοί ως προς το ενδεχόμενο μιας νέας πανδημίας. Αν και επισημαίνουν ότι ο χανταϊός δεν χαρακτηρίζεται μέχρι στιγμής από υψηλή μεταδοτικότητα μεταξύ ανθρώπων, τονίζουν πως η εξέλιξη και η συμπεριφορά του ιού θα πρέπει να παρακολουθούνται στενά.

Στο ίδιο πλαίσιο κινείται και η εκτίμηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς σε σχετικό ερώτημα προς το ChatGPT για το κατά πόσο ο χανταϊός θα μπορούσε δυνητικά να εξελιχθεί σε πανδημία, η απάντηση εστιάζει κυρίως στη χαμηλή μεταδοτικότητα του ιού, αλλά και στην ανάγκη συνεχούς επιστημονικής επιτήρησης και αξιολόγησης των επιδημιολογικών δεδομένων.

Η απάντηση της Τεχνητής Νοημοσύνης:

«Με τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα, η πιθανότητα ο χανταϊός να εξελιχθεί σε πανδημία θεωρείται χαμηλή, αν και όχι θεωρητικά μηδενική. Οι ειδικοί κατατάσσουν τους χανταϊούς στις σοβαρές ζωονόσους που χρειάζονται επιτήρηση, όμως δεν παρουσιάζουν προς το παρόν τα βασικά χαρακτηριστικά ενός πανδημικού ιού, όπως συνέβη με τον SARS-CoV-2.

Η μετάδοση γίνεται κυρίως από τρωκτικά στον άνθρωπο

Οι περισσότεροι χανταϊοί μεταδίδονται μέσω:
  • ούρων,
  • κοπράνων,
  • σάλιου μολυσμένων τρωκτικών,
  • ή εισπνοής μολυσμένης σκόνης.
Η ανθρώπινη μετάδοση είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο. Μέχρι σήμερα μόνο ο Andes hantavirus στη Νότια Αμερική έχει δείξει τεκμηριωμένη μετάδοση μεταξύ ανθρώπων, και αυτή αφορά στενή και παρατεταμένη επαφή, όχι εύκολη αερογενή διασπορά.

Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι γνωστοί χανταϊοί:
  • μεταδίδονται εύκολα σε κλειστούς χώρους,
  • εξαπλώνονται γρήγορα μέσω σταγονιδίων,
  • ή προκαλούν αλυσίδες μαζικής διασποράς.
Για να αποκτήσει πανδημική δυναμική, ένας χανταϊός θα έπρεπε να εξελιχθεί ώστε να:
  • μεταδίδεται αποτελεσματικά μεταξύ ανθρώπων,
  • μεταδίδεται πριν εμφανιστούν συμπτώματα,
  • διατηρεί μολυσματικότητα για αρκετό χρόνο,
  • και να μπορεί να εξαπλώνεται αερογενώς ή με πολύ ευκολότερο τρόπο.

Σήμερα δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο. Παρότι ο κίνδυνος πανδημίας παραμένει χαμηλός, οι επιστήμονες παρακολουθούν στενά:
  • την κλιματική αλλαγή,
  • την αύξηση επαφής ανθρώπων με άγρια τρωκτικά,
  • τις μεταλλάξεις ζωονόσων,
  • και τις νέες γεωγραφικές εξάρσεις.

Ο λόγος είναι ότι οι ζωονόσοι μπορούν θεωρητικά να αλλάξουν συμπεριφορά μέσα από εξελικτικές πιέσεις.

Οι χανταϊοί είναι γνωστοί εδώ και δεκαετίες και, παρά τη σοβαρότητα ορισμένων στελεχών:
  • δεν έχουν δείξει τάση παγκόσμιας εξάπλωσης,
  • τα κρούσματα παραμένουν σχετικά σποραδικά,
  • και οι επιδημίες είναι συνήθως τοπικές.
Αυτό διαφοροποιεί σημαντικά τον χανταϊό από ιούς που διαθέτουν πολύ υψηλή μεταδοτικότητα όπως:
  • η γρίπη,
  • ο SARS-CoV-2,
  • ή η ιλαρά.
Συνολικά, με τα σημερινά δεδομένα, ο χανταϊός θεωρείται σοβαρός αλλά όχι πιθανός πανδημικός κίνδυνος. Η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά το υψηλό ποσοστό θνητότητας ορισμένων στελεχών και όχι τη δυνατότητα μαζικής παγκόσμιας εξάπλωσης».