Χανταϊός στο κρουαζιερόπλοιο: Η σημασία της ψυχραιμίας σε περιόδους αβεβαιότητας - Μιλά στο parapolitika.gr η ψυχολόγος Γλυκερία Αποστολοπούλου

Δεν θα μπορούσαν, σε καμία περίπτωση, τα ΜΜΕ της χώρας μας, αλλά και τα διεθνή ΜΜΕ, να μείνουν αδιάφορα, ως προς την κρίση στη δημόσια υγεία, την οποία συνιστά η καταγραφή θανάτων και κρουσμάτων χανταϊού στο περιβόητο κρουαζιερόπλοιο, το οποίο έχει ελλιμενιστεί ήδη στην Τενερίφη των Καναρίων Νήσων.

Κάθε υγειονομική απειλή μπορεί να πυροδοτήσει έντονα συναισθήματα φόβου και αγωνίας, ιδιαίτερα στην παρούσα περίοδο, όπου το αποτύπωμα της πανδημίας του κορονοϊού είναι ακόμα νωπό. Η έντονη δημοσιότητα που έλαβε το ζήτημα έχει δημιουργήσει έντονη ανησυχία και ανασφάλεια. Φταίνε τα ΜΜΕ; Ασφαλώς όχι. Τα ΜΜΕ είναι υποχρεωμένα να καλύψουν το εν λόγω σοβαρό συμβάν δημοσίας υγείας, όσο περιορισμένο χωρικά και εάν είναι αυτό.

Χανταϊός στο κρουαζιερόπλοιο: Η ψυχραιμία ως "αντίδοτο" στον φόβο και την αβεβαιότητα, τι λέει στο parapolitika.gr η ψυχολόγος Γλυκερία Αποστολοπούλου

Σύμφωνα με όσα αναφέρει στο parapolitika.gr η συμβουλευτική ψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια, Γλυκερία Αποστολοπούλου, “είναι αναμενόμενο και ανθρώπινο να έχουν πυροδοτηθεί δυσάρεστα συναισθήματα, όπως η ανησυχία και ο φόβος για πιθανή εκδήλωση και μετάδοση της ασθένειας, καθώς και μια έντονη αίσθηση αβεβαιότητας για το αν και πώς θα εξαπλωθεί ο χανταϊός. O φόβος και η αγωνία ως συναισθήματα μπορούν να λειτουργήσουν κινητοποιητικά, οδηγώντας στη λήψη προληπτικών μέτρων και στην αναζήτηση πληροφόρησης. Ωστόσο, όταν ο φόβος κατακλύζει τον άνθρωπο μπορεί να λειτουργήσει παραλυτικά με σημαντικό κόστος στην ψυχική υγεία”.

Η Γλυκερία Αποστολοπούλου υπενθυμίζει, άλλωστε, ότι “έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στην Ελλάδα για τις επιπτώσεις του κορονοϊού έδειξαν ότι περίπου το 10% των ερωτηθέντων παρουσίασε κλινική κατάθλιψη, ενώ το άγχος αυξήθηκε σε 45% των συμμετεχόντων κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Το 23% παρουσίασε υποτροπή καταθλιπτικού επεισοδίου, ενώ το 9% εμφάνισε το πρώτο του καταθλιπτικό επεισόδιο, στη διάρκεια της καραντίνας. Μάλιστα, η αύξηση των αυτοκτονικών σκέψεων έδειξε να αφορά στο 10% του δείγματος. Με βάση αυτά τα δεδομένα, καθίσταται σαφές ότι απαιτούνται τρόποι προστασίας της ψυχικής υγείας σε περιόδους υγειονομικής κρίσης”.

Να αναζητούμε λίγες και έγκυρες πηγές

Σύμφωνα πάντα με την Γλυκερία Αποστολοπούλου, “είναι σημαντικό να λαμβάνουμε πληροφορίες για τον ιό από λίγες και έγκυρες πηγές. Η διαρκής έκθεση στα μέσα μαζικής ενημέρωσης και τα κοινωνικά δίκτυα αυξάνει κατακόρυφα τα επίπεδα άγχους και εντείνει τον φόβο. Η ενημέρωση, λοιπόν, χρειάζεται να βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα και όχι σε δραματικές αφηγήσεις ή παραπληροφόρηση”.

Η ίδια μας εξηγεί μία πολύ σημαντική διεργασία του εγκεφάλου μας, κατά τη διάρκεια καταστάσεων, οι οποίες μας προκαλούν ανησυχία και έντονο άγχος: “Το αυτόνομο νευρικό μας σύστημα σε απειλητικές καταστάσεις ενεργοποιεί το συμπαθητικό νευρικό σύστημα, θέτοντάς μας σε καθεστώς «πάλης ή φυγής» προκειμένου να επιβιώσουμε. Ωστόσο, ο κίνδυνος αυτός δεν είναι πάντα ρεαλιστικός, μπορεί να είναι και κάτι που ο εγκέφαλός μας το έχει μεταφράσει ως απειλητικό ερέθισμα. Για τον λόγο αυτό, πολλοί άνθρωποι, ειδικά όσοι έχουν ένα προϋπάρχον υπόβαθρο αγχώδους διαταραχής ή νοσοφοβίας, είναι πιθανό να παρουσιάσουν και σωματικές ενδείξεις δυσφορίας. Μερικά παραδείγματα αυτών είναι η ταχυπαλμία, η δύσπνοια, η έντονη εφίδρωση, το τρέμουλο, ακόμα και η κρίση άγχους ή πανικού. Ταυτόχρονα, μπορεί να παρουσιάσουν κάποια μεταβολή στην ποιότητα ή την ποσότητα του ύπνου, της διατροφής, της σωματικής άσκησης, της κατανάλωσης αλκοόλ και καπνίσματος. Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι απαραίτητο να αναζητήσουν τη βοήθεια ενός ειδικού ψυχικής υγείας το συντομότερο δυνατό”.

Διαχείριση άγχους και ψυχοεκπαίδευση

Η Γλυκερία Αποστολοπούλου προτείνει επίσης, μέσω του parapolitika.gr, και κάποιος τρόπους, οι οποίοι είναι στη διάθεσή μας, προκειμένου να αντιμετωπίσουμε και να διαχειριστούμε και τον ενδεχόμενο φόβο και το τυχόν άγχος: “Η ψυχοεκπαίδευση σε τεχνικές διαχείρισης άγχους είναι μια ιδιαίτερα αποτελεσματική παρέμβαση. Κάποιες από αυτές τις στρατηγικές είναι η διαφραγματική αναπνοή, η προοδευτική μυϊκή χαλάρωση, οι πρακτικές ενσυνειδητότητας (mindfulness), όπως η επικέντρωση στην αναπνοή και η γείωση μέσω των αισθήσεων στο παρόν. Παράλληλα, είναι βοηθητική η διάκριση ανάμεσα σε όσα είναι στον έλεγχό μας (ενημέρωση, πρόληψη, αυτοφροντίδα…) και σε όσα δεν είναι (μετάδοση του ιού, νόσηση, έκβαση της ασθένειας…), εστιάζοντας την προσοχή μας στην πρώτη κατηγορία. Το μοίρασμα των σκέψεων και των συναισθημάτων με ανθρώπους που είναι υποστηρικτικοί και έμπιστοι, είναι επίσης κάτι που λειτουργεί ανακουφιστικά και υποστηρικτικά”.

Εν κατακλείδι, η Γλυκερία Αποστολοπούλου μας εξηγεί, με ιδιαίτερη έμφαση, ότι “η εμπειρία της πανδημίας του κορονοϊού μας απέδειξε ότι η αβεβαιότητα, η αίσθηση απώλειας ελέγχου και ο φόβος μπορούν να επιβαρύνουν σημαντικά την ψυχική υγεία. Όμως, απέναντι στις υγειονομικές προκλήσεις δεν είναι ρεαλιστικό να επιδιώκουμε απόλυτες βεβαιότητες”.

Τι να έχουμε υπόψη μας για να μετριάσουμε τα αρνητικά και πολύ επιβαρυντικά συναισθήματα και τις βαριές σκέψεις, που τυχόν μας προκαλούν συμβάντα διεθνούς δημοσίας υγείας, τα οποία “εισπράττουμε” ως επιβαρυντικά της ψυχικής μας υγείας; Η Γλυκερία Αποστολοπούλου είναι σαφής και κατηγορηματική: “Η εμπιστοσύνη στους υγειονομικούς φορείς, η κριτική αξιολόγηση της πληροφορίας, η ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας, η δημιουργία μιας προσωπικής αίσθησης σταθερότητας και η απόδοση νοήματος σε όσα συμβαίνουν, δεν αποτελούν απλώς χρήσιμες συστάσεις, αλλά ουσιαστικούς πυλώνες ψυχικής προστασίας σε περιόδους κρίσης”.

Η συμβουλευτική ψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια, Γλυκερία Αποστολοπούλου