Η Μάλτα αποτελεί τη μοναδική χώρα που σε πληρώνει για να μην οδηγείς, προσφέροντας 25.000 ευρώ σε όσους νέους οδηγούς αποφασίσουν να παραδώσουν το δίπλωμά τους για πέντε ολόκληρα χρόνια. Το πρωτοποριακό αυτό μέτρο στοχεύει στην αντιμετώπιση του έντονου μποτιλιαρίσματος που ταλανίζει τους δρόμους του νησιωτικού κράτους, συνδυάζοντας οικονομικά κίνητρα με δωρεάν μετακίνηση στα μέσα μαζικής μεταφοράς.

Πώς λειτουργεί το πρόγραμμα επιχορήγησης για την παράδοση του διπλώματος

Το καινοτόμο πρόγραμμα, που ανακοινώθηκε τον Απρίλιο του 2025 και ξεκίνησε να εφαρμόζεται από τις αρχές του 2026, απευθύνεται αποκλειστικά σε συγκεκριμένες κατηγορίες πολιτών. Οι δικαιούχοι πρέπει να είναι κάτω των 30 ετών, να διαμένουν στη Μάλτα για τουλάχιστον επτά χρόνια και να κατέχουν δίπλωμα οδήγησης κατηγορίας Β που έχει εκδοθεί σε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιπρόσθετα, το δίπλωμά τους δεν πρέπει να έχει αφαιρεθεί κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες.

Το οικονομικό όφελος των 25.000 ευρώ καταβάλλεται σε πέντε ετήσιες δόσεις των 5.000 ευρώ η καθεμία. Παράλληλα, όσοι συμμετέχουν στο πρόγραμμα και παραδίδουν το δίπλωμά τους απολαμβάνουν δωρεάν μετακίνηση με τα λεωφορεία καθ' όλη τη διάρκεια της πενταετίας. Μετά την ολοκλήρωση των πέντε ετών, για την επανέκδοση της άδειας οδήγησης απαιτείται η παρακολούθηση δεκαπέντε ωρών μαθημάτων σε αδειοδοτημένη σχολή οδηγών.

Κυρώσεις και υποχρεώσεις των συμμετεχόντων

Η κυβέρνηση της Μάλτας έχει θέσει αυστηρούς όρους για τη διασφάλιση της τήρησης των προϋποθέσεων. Σε περίπτωση παραβίασης των όρων του προγράμματος, οι συμμετέχοντες υποχρεούνται να καταβάλουν πρόστιμο ύψους 5.000 ευρώ και να επιστρέψουν το τμήμα της επιχορήγησης που έχουν ήδη εισπράξει. Αυτό το μέτρο αποτρεπτικού χαρακτήρα στοχεύει να εξασφαλίσει ότι μόνο όσοι πραγματικά δεσμεύονται να μην οδηγείς θα ενταχθούν στο πρόγραμμα.

Η ανταπόκριση των πολιτών και τα αμφιλεγόμενα αποτελέσματα

Σύμφωνα με δηλώσεις του υπουργού Μεταφορών της Μάλτας, Chris Bonett, τουλάχιστον εκατό νέοι έχουν ήδη παραδώσει το δίπλωμά τους για να λάβουν την επιχορήγηση. Ο υπουργός τόνισε στη Βουλή ότι οι αιτήσεις έχουν ξεπεράσει το 50% του συνολικού προϋπολογισμού της δράσης, που ανέρχεται σε 5 εκατομμύρια ευρώ.

Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα του μέτρου αμφισβητείται έντονα. Δημοσιεύματα μαλτέζικων μέσων ενημέρωσης φιλοξενούν ανώνυμες μαρτυρίες νέων που παραδέχονται ότι έλαβαν την επιχορήγηση παρόλο που σπάνια χρησιμοποιούσαν το αυτοκίνητό τους. Αρκετοί από αυτούς δηλώνουν ότι δεν είχαν οδηγήσει ποτέ ή το έκαναν λιγότερο από μία φορά κάθε τρεις μήνες, γεγονός που θέτει υπό αμφισβήτηση την πραγματική συμβολή του προγράμματος στη μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης.

Η πραγματικότητα της κυκλοφοριακής συμφόρησης στη Μάλτα

Τα επίσημα στοιχεία της Στατιστικής Αρχής της Μάλτας αποκαλύπτουν την έκταση του προβλήματος. Μόνο κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2025, ταξινομήθηκαν 3.265 καινούργια οχήματα, που αντιστοιχούν σε 35 επιπλέον αυτοκίνητα καθημερινά στους δρόμους της χώρας. Στο τέλος του 2025, ο συνολικός αριθμός των οχημάτων που κυκλοφορούσαν στη Μάλτα έφτασε τα 457.403, ενώ ο πληθυσμός ξεπερνά τους 570.000 κατοίκους.

Αυτά τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι η Μάλτα αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα υπερπληθυσμού οχημάτων σε σχέση με τον πληθυσμό της. Το πρόγραμμα που πληρώνει τους νέους για να μην οδηγείς αποτελεί μια πρωτοποριακή προσπάθεια αντιμετώπισης του ζητήματος, αν και η πραγματική του αποτελεσματικότητα παραμένει υπό διερεύνηση καθώς συνεχίζει να εφαρμόζεται.