Στο σούπερ μάρκετ την περασμένη εβδομάδα, παρατήρησα κάποιον να βγάζει από την τσέπη του ένα τσαλακωμένο χαρτί. Μια χειρόγραφη λίστα για ψώνια. Το άτομο πίσω του χαμογέλασε ειρωνικά, κρατώντας το smartphone του, σκεπτόμενο μάλλον «σοβαρά, ποιος κάνει ακόμα κάτι τέτοιο;». Αυτό που δεν κατάλαβε είναι ότι εκείνο το τσαλακωμένο χαρτί αντιπροσωπεύει κάτι βαθύτερο σχετικά με τον τρόπο που λειτουργεί καλύτερα ο εγκέφαλός μας.


Διαβάστε: Αυτά τα 5 σημάδια στη γλώσσα του σώματος δείχνουν ότι κάποιος δεν σε συμπαθεί καθόλου (Βίντεο)

Μας έχουν πείσει ότι το ψηφιακό ισοδυναμεί με πρόοδο. Ότι αν δεν χρησιμοποιείς την τελευταία εφαρμογή για τα πάντα, μένεις κάπως πίσω. Όμως τι θα λέγατε αν σας έλεγα ότι όσοι από εμάς συνεχίζουν να γράφουν λίστες για ψώνια σε χαρτί δεν είναι τεχνολογικά καθυστερημένοι; Στην πραγματικότητα, αξιοποιούμε μια μορφή γνωστικής επεξεργασίας που τα τηλέφωνά μας απλά δεν μπορούν να αντιγράψουν.


Η νευροεπιστήμη που κρύβεται πίσω από τη χειρόγραφη λίστα

Όταν γράφετε κάτι με το χέρι, ο εγκέφαλός σας φωτίζεται σαν χριστουγεννιάτικο δέντρο. Δεν υπερβάλλω καθόλου. Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι η χειρόγραφη γραφή ενισχύει τη συνδεσιμότητα του εγκεφάλου σε περιοχές που σχετίζονται με τη μάθηση και τη μνήμη, ενώ η πληκτρολόγηση δεν παράγει το ίδιο αποτέλεσμα. Σκεφτείτε το για μια στιγμή. Η απλή πράξη του να κινείτε ένα στυλό πάνω σε χαρτί δημιουργεί νευρικές οδούς που το χτύπημα σε γυαλί δεν θα δημιουργήσει ποτέ.

Η ψυχολόγος Isabelle Thibaud το εξηγεί τέλεια: «Η φυσική πράξη της γραφής ενεργοποιεί διαφορετικές εγκεφαλικές περιοχές από την πληκτρολόγηση. Αλλά πηγαίνει πιο βαθιά». Και πράγματι πηγαίνει πολύ πιο βαθιά. Όταν άρχισα να κρατώ ημερολόγιο πριν από χρόνια, παρατήρησα κάτι παράξενο. Τις μέρες που έγραφα πράγματα με το χέρι, τα θυμόμουν καλύτερα. Όχι μόνο τα γεγονότα, αλλά τα συναισθήματα, τις σκέψεις, τις μικρές λεπτομέρειες που συνήθως ξεφεύγουν. Αυτό δεν είναι απλώς η φαντασία μου. Μελέτες επιβεβαιώνουν ότι η χειρόγραφη γραφή εμπλέκει ένα ευρύτερο δίκτυο εγκεφαλικών περιοχών που σχετίζονται με κινητική, αισθητηριακή και γνωστική επεξεργασία σε σύγκριση με την πληκτρολόγηση, οδηγώντας σε πιο ενεργή γνωστική δέσμευση και καλύτερη διατήρηση της μνήμης.

Γιατί οι άνθρωποι που γράφουν την λίστα του σούπερ μάρκετ σε χαρτί ψωνίζουν πιο έξυπνα

Αναρωτηθήκατε ποτέ γιατί γυρίζετε σπίτι με μισό μαγαζί όταν ψωνίζετε με το τηλέφωνό σας αλλά τηρείτε τη λίστα σας όταν είναι σε χαρτί; Υπάρχει πραγματική επιστήμη πίσω από αυτό. Ο ερευνητής Huang, που μελετά τη συμπεριφορά των καταναλωτών, ανακάλυψε κάτι κρίσιμο: «Είναι πιθανό όταν οι καταναλωτές χρησιμοποιούν ψηφιακή λίστα στο κατάστημα, να αποσπώνται πιο εύκολα από δραστηριότητες του smartphone που δεν σχετίζονται με τα ψώνια, όπως το έλεγχο email, η περιήγηση σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή ειδήσεις».

Το έχω ζήσει. Βγάζεις το τηλέφωνό σου για να ελέγξεις τη λίστα σου, βλέπεις τρεις ειδοποιήσεις και ξαφνικά απαντάς σε μηνύματα στο διάδρομο με τα δημητριακά. Είκοσι λεπτά αργότερα, το καρότσι σου είναι γεμάτο με πράγματα που δεν χρειάζεσαι και ξέχασες το γάλα. Αλλά υπάρχει κάτι περισσότερο από το να αποφεύγεις τις περισπασμούς. Το Global Desk σημειώνει ότι «η συγγραφή λίστας για ψώνια με το χέρι, μακριά από το να είναι ξεπερασμένη, αντικατοπτρίζει ανώτερες γνωστικές δεξιότητες όπως ο σχεδιασμός, η μνήμη και ο αυτοέλεγχος».

Όταν γράφετε μια λίστα με το χέρι, αναγκάζεστε να σκεφτείτε τι πραγματικά χρειάζεστε. Οπτικοποιείτε την κουζίνα σας, σαρώνετε νοερά το ψυγείο σας και σχεδιάζετε τη διαδρομή σας μέσα στο κατάστημα. Αυτή η φυσική πράξη της γραφής δημιουργεί έναν νοητικό χάρτη που η πληκτρολόγηση απλά δεν παράγει.


Ο απροσδόκητος ρόλος της ενσυνειδητότητας

Εδώ γίνεται ενδιαφέρον από βουδιστική οπτική γωνία. Η πράξη του να γράφεις με το χέρι είναι εγγενώς μια πράξη παρουσίας. Πρέπει να επιβραδύνεις, να επικεντρωθείς, να είσαι παρών στη στιγμή. Κάθε γράμμα που σχηματίζεις απαιτεί προσοχή και πρόθεση. Αντίθετα, η πληκτρολόγηση στο τηλέφωνο είναι σχεδόν αυτόματη. Τα δάχτυλά σας κινούνται χωρίς συνειδητή σκέψη, ενώ το μυαλό σας περιπλανιέται ήδη στην επόμενη εργασία. Δεν υπάρχει βάθος, δεν υπάρχει σύνδεση, δεν υπάρχει πραγματική δέσμευση με αυτό που κάνετε. Όταν οι ψυχολόγοι λένε πως οι άνθρωποι που γράφουν την λίστα του σούπερ μάρκετ σε χαρτί και όχι στο κινητό κάνουν πολύ καλό στον εγκέφαλο τους, μιλούν για κάτι πολύ μεγαλύτερο από απλή μνήμη. Μιλούν για την καλλιέργεια της προσοχής, του σχεδιασμού και της αυτογνωσίας.


Πρακτικά οφέλη που μετράνε

Πέρα από τη νευροεπιστήμη και τη φιλοσοφία, υπάρχουν απτά οφέλη στο να γράφετε τη λίστα σας για ψώνια σε χαρτί:

Εξοικονομείτε χρήματα αποφεύγοντας παρορμητικές αγορές που προκαλούνται από ψηφιακές περισπασμούς

  • Βελτιώνετε τη διατροφική σας επιλογή επειδή σχεδιάζετε προσεκτικά τα γεύματά σας
  • Αναπτύσσετε καλύτερη χωρική μνήμη του καταστήματος
  • Ενισχύετε τις εκτελεστικές λειτουργίες του εγκεφάλου σας
  • Μειώνετε το άγχος που προέρχεται από την υπερφόρτωση πληροφοριών

Η επόμενη φορά που θα δείτε κάποιον με χειρόγραφη λίστα στο σούπερ μάρκετ, μην τον θεωρήσετε τεχνολογικά καθυστερημένο. Αναγνωρίστε κάποιον που καταλαβαίνει πώς λειτουργεί πραγματικά ο εγκέφαλος και επιλέγει να τον χρησιμοποιεί με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο. Το τσαλακωμένο χαρτί στην τσέπη τους δεν είναι σημάδι αντίστασης στην αλλαγή. Είναι σημάδι σοφίας που βασίζεται στην επιστήμη, την ψυχολογία και την κατανόηση του πώς να ζούμε με μέγιστο αντίκτυπο και ελάχιστο εγωισμό στον σύγχρονο κόσμο.