Το Ισραήλ ως απειλή για την Τουρκία επαναφέρει τακτικά στον δημόσιο λόγο του ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας, Χακάν Φιντάν. Το τελευταίο διάστημα, όμως, εμπλέκει και την Ελλάδα, αλλά και την Κύπρο, κάτι που έκανε τελευταία στο Φόρουμ Διπλωματίας της Αττάλειας. Ωστόσο, η ρητορική του είναι ξεκάθαρα στοχευμένη στο Τελ Αβίβ. Αυτό αποδεικνύει και η κατακλείδα των δηλώσεών του την Κυριακή από τα νότια της Τουρκίας, όταν είπε ότι «το Ισραήλ δεν επιδιώκει να θωρακίσει τη δική του ασφάλεια. Το Ισραήλ θέλει περισσότερα εδάφη. Η ασφάλεια χρησιμοποιείται από την κυβέρνηση Νετανιάχου ως πρόσχημα για να καταλάβει περισσότερα εδάφη».

Σφοδρή επίθεση εναντίον του Ισραήλ και προσωπικά του πρωθυπουργού, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, ασκεί συχνά-πυκνά και ο Πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, είτε εξαιτίας της Λωρίδας της Γάζας (γενοκτονία) είτε για τη Συρία και τον Λίβανο. Η κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ τροφοδοτεί με σενάρια εμπόλεμης σύγκρουσης άρθρα και αναλύσεις σε όλα τα διεθνή μέσα. Σε ένα από αυτά, το πρώην στέλεχος του υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ Μάικλ Ρούμπιν δεν αποκλείει ακόμη και το ακραίο σενάριο εμπόλεμης σύγκρουσης μεταξύ των δύο κρατών.

Σωτήρης Ρούσσος: "Και στο Ισραήλ, και στην Τουρκία αναπτύσσεται η εχθρότητα μεταξύ τους"

Ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Σωτήρης Ρούσσος αποκλείει στο άμεσο μέλλον ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, το Ισραήλ αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε πολύ δύσκολη κατάσταση -εν μέσω συγκρούσεων-, που δεν έχει τη δυνατότητα να ανοίξει και άλλο μέτωπο. Ωστόσο, επισημαίνει πως οι ισχυρισμοί του Χακάν Φιντάν ότι στο Ισραήλ διαμορφώνεται ένα αφήγημα που λέει ότι «η Τουρκία αποτελεί μια από τις βασικές απειλές, είναι όντως έτσι. Σε μια αποτίμηση των απειλών που έγινε πρόσφατα στο Ισραήλ, ανάμεσα κυρίως στις ελίτ, δηλαδή στις στρατιωτικές, πολιτικές και οικονομικές τάξεις, αναδείχθηκε ως πρώτη απειλή το Ιράν, δεύτερη ο ισλαμιστικός κίνδυνος, τρίτος η Τουρκία και τέταρτο το διεθνές φιλειρηνικό κίνημα. Αυτές είναι οι τέσσερις βασικές απειλές που υπάρχουν για το Ισραήλ αυτή τη στιγμή. Οπότε αντιλαμβάνεστε ότι η Τουρκία είναι μέσα στις πρώτες απειλές, τις βασικές απειλές για το Ισραήλ, έτσι όπως το εκτιμά η ελίτ της χώρας. Από την άλλη μεριά, τις τελευταίες δύο με τρεις δεκαετίες, όλες οι μετρήσεις που έχουν γίνει στην κοινή γνώμη και ανάμεσα στις ελίτ στην Τουρκία τοποθετούν το Ισραήλ πάντοτε ανάμεσα στις τρεις πρώτες θέσεις των απειλών για την Τουρκία. Οπότε και στις δύο χώρες αναπτύσσεται η εχθρότητα. Δεν είναι μόνο στο Ισραήλ, όπως λέει ο Φιντάν, ένα αφήγημα περί απειλής. Και στην Τουρκία αναπτύσσεται ένα αφήγημα απειλής του Ισραήλ εναντίον της Άγκυρας».

Η σύγκρουση συμφερόντων που αναπτύσσεται μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ στη Μέση Ανατολή και κυρίως στη Συρία φαίνεται να αποσοβείται από την παρουσία των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή και την έγκριση που παρέχει στις κινήσεις Τουρκίας εκεί. Επιπλέον, η Τουρκία ως χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ και ως υποψήφιο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης απολαμβάνει και τη στήριξη της Δύσης έναντι οποιασδήποτε απειλής από το Ισραήλ.

"Παρά την εκατέρωθεν ρητορική, δεν θα έχουμε μια μετωπική σύγκρουση Τουρκίας και Ισραήλ"

Όπως υποστηρίζει ο κ. Ρούσσος, «είναι τελείως διαφορετικό πράγμα -και δεν πρέπει να τα συγχέουμε- ο ανταγωνισμός συμφερόντων και άλλο η πιθανότητα σύγκρουσης. Ο ανταγωνισμός συμφερόντων δεν είναι αναγκαίο να οδηγεί σε σύγκρουση. Δηλαδή εμείς έχουμε ανταγωνισμό συμφερόντων με την Τουρκία εδώ και 40 χρόνια, δεν έχει οδηγήσει σε σύγκρουση. Δεν νομίζω ότι αυτή τη στιγμή, ούτε στο εγγύς μέλλον, θα έχουμε μια συγκρουσιακή κατάσταση μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ. Παρά την εκατέρωθεν ρητορική και την εκατέρωθεν αίσθηση απειλής που υπάρχει, δεν θα έχουμε μια μετωπική σύγκρουση Τουρκίας και Ισραήλ».

Ο παράγοντας Τραμπ

Ως πιθανό σενάριο αναφύεται και το ενδεχόμενο να υπάρξει πρωτοβουλία συμφιλίωσης των δύο χωρών από τον Αμερικανό Πρόεδρο, ο οποίος διατηρεί και με τους δύο ηγέτες φιλικές σχέσεις. Αυτή τη στιγμή, όμως, το σενάριο αυτό μετατίθεται για το μέλλον, αφού ο Ντόναλντ Τραμπ μοιάζει να έχει πέσει σε κινούμενη άμμο στη Μέση Ανατολή προσπαθώντας να βγει από τον πόλεμο με το Ιράν με κάθε μέσο. Επιπλέον, η διπλωματική δεινότητα του Αμερικανού Προέδρου δείχνει να καίγεται μέρα με τη μέρα και οι ελπίδες που εναποτίθεται πάνω του βαίνουν μειούμενες.