Στην αλλαγή του συστήματος εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση προχωρά το υπουργείο Παιδείας, θεσπίζοντας το εθνικό απολυτήριο, με στόχο να μειωθεί η πίεση των Πανελλαδικών Εξετάσεων. Το νέο σύστημα θα αποτυπώνει τη συνολική πορεία του μαθητή στο σχολείο, δηλαδή τις επιδόσεις του στα μαθήματα και στις ενδοσχολικές εξετάσεις, μαζί με τις πιστοποιήσεις, τις δεξιότητες και τις ικανότητες που αναπτύσσει.

Διαβάστε: Εθνικό απολυτήριο: Αρχίζει η ηλεκτρονική διαβούλευση με μαθητές και γονείς - Η δομή και οι πέντε πυλώνες

Εθνικό απολυτήριο: Σύστημα που  θα βασίζεται στην αξιολόγηση

Η κατεύθυνση του εθνικού απολυτηρίου βρίσκεται υπό συζήτηση, στο πλαίσιο του εθνικού διαλόγου, και τις επόμενες ημέρες αναμένεται μια ενδιάμεση έκθεση, που δεν θα προβλέπει κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων, αλλά την προώθηση ενός συστήματος που θα βασίζεται και στην αξιολόγηση των μαθητών, αρχικά στις δύο τελευταίες τάξεις του Λυκείου και σε δεύτερη φάση ενδεχομένως και στην Α’ Λυκείου. Σε κάθε περίπτωση, ουδείς αιφνιδιασμός των υποψηφίων πρόκειται να υπάρξει και για τον λόγο αυτόν έχει ξεκαθαριστεί ότι οι μαθητές που θα φοιτήσουν στην Α’ Γυμνασίου το σχολικό έτος 2026-2027 δεν θα επηρεαστούν από το νέο σύστημα.

Η τελική έκθεση της επιτροπής προγραμματίζεται να παραδοθεί στα τέλη Οκτωβρίου, προκειμένου να ακολουθήσει σχετικό νομοσχέδιο, το οποίο αναμένεται να έχει ψηφιστεί από τα τέλη του 2026 έως τις αρχές του 2027. Εν αναμονή των βάσεων εισαγωγής στα πανεπιστήμια, περί τα τέλη του μήνα, και της κατάθεσης μηχανογραφικών δελτίων έως τις 16 Ιουλίου, γίνονται οικογενειακά συμβούλια, καθώς οι Πανελλαδικές Εξετάσεις αποτελούν μείζον οικογενειακό θέμα. Η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, έχει εστιάσειστο άγχος των Πανελλαδικών Εξετάσεων και στον φόρτο των υποψηφίων, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν θα γίνουν αιφνιδιαστικές κινήσεις, αλλά θα υπάρξει μεταβατικό στάδιο.

Οι στόχοι του υπουργείου

Στόχος για το υπουργείο είναι η δημιουργία ενός συστήματος που δεν θα περιορίζεται στις επιδόσεις, αλλά θα αναδεικνύει τη συνολική μαθησιακή εξέλιξη κάθε παιδιού, αναγνωρίζοντας τις γνώσεις που αποκτά, τις δεξιότητες που αναπτύσσει και τα ενδιαφέροντα που καλλιεργεί κατά τη διάρκεια της σχολικής του διαδρομής. Η ανάπτυξη και η υλοποίηση του συστήματος θα γίνουν σταδιακά, ακολουθώντας τα επίπεδα ωριμότητας των αλλαγών που θα συντελεστούν συνολικά στο εκπαιδευτικό σύστημα.

Βασική κατεύθυνση αποτελεί να μην κρίνονται όλα από μία φορά, αλλά η εισαγωγή στο πανεπιστήμιο να είναι αποτέλεσμα μιας πορείας στο Λύκειο, το οποίο πρέπει να αποκτήσει και πάλι το κύρος του και να σταματήσει να αποτελεί προθάλαμο για το πανεπιστήμιο.

Για την πορεία του εθνικού διαλόγου για το Εθνικό Απολυτήριο πραγματοποιήθηκε συνάντηση στο Μέγαρο Μαξίμου, κατά την οποία ο πρωθυπουργός ενημερώθηκε για την πρόοδο των συζητήσεων. Ενα από τα σημαντικότερα βήματα αυτής της περιόδου είναι η ενεργοποίηση ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας δημόσιας διαβούλευσης. Μέσω αυτής, μαθητές και γονείς θα μπορούν να καταθέτουν τις απόψεις και τις προτάσεις τους για το νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο, απαντώντας σε συγκεκριμένα ερωτήματα, που θα διαμορφώσει η επιτροπή. Παράλληλα, προ γραμματίζονται συναντήσεις με τους τομεάρχες Παιδείας των κομμάτων, καθώς και με εκπαιδευτικούς και επιστημονικούς φορείς, με στόχο την ευρύτερη συναίνεση.

Ο σχεδιασμός της μεταρρύθμισης υποστηρίζεται και από διεθνείς οργανισμούς με εκπροσώπους από τη Φινλανδία, τη Γαλλία, την Ολλανδία, την Πορτογαλία και την Ισπανία, που μετέχουν στον διάλογο. «Κλειδιά» που αναμένεται να ανοίγουν τις πύλες στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση με το νέο σύστημα είναι η αξιολόγηση, που δεν θα βασίζεται αποκλειστικά σε μία εξεταστική διαδικασία, ο συνδυασμός μαθημάτων γενικής παιδείας και ο σημαντικός ρόλος της Τράπεζας Θεμάτων, με στόχο τη σταδιακή αναμόρφωση του συστήματος πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Παράλληλα, εξετάζονται διαφορετικά μοντέλα υπολογισμού του τελικού βαθμού, όπως ο συνυπολογισμός των επιδόσεων περισσότερων τάξεων του Λυκείου, οι εθνικά οργανωμένες απολυτήριες εξετάσεις και ο συνδυασμός ενδοσχολικής και εξωτερικής αξιολόγησης.

Οι παράμετροι που εξετάζονται

Επί του παρόντος, οι εργασίες της επιτροπής επικεντρώνονται στην ανάλυση των βέλτιστων πρακτικών και της διεθνούς εμπειρίας για τα πληροφοριακά συστήματα μαθητή, που χα ρακτηρίζουν τα πιο σύγχρονα εκπαιδευτικά συστήματα. Βασικός γνώμονας παραμένει η διασφάλιση ίσων ευκαιριών για κάθε μαθητή, η συμπερίληψη και η ισότιμη συμμετοχή όλων, η αποφυγή κάθε μορφής διάκρισης και η αυστηρή τήρηση των θεσμικών δικλίδων ασφαλείας και ιδιωτικότητας. Ο στόχος είναι το Λύκειο να αξιοποιεί και να εμβαθύνει τις γνώσεις και τις ικανότητες που έχει αναπτύξει ο μαθητής, ολοκληρώνοντας τη σχολική του πορεία με το Εθνικό Απολυτήριο.

Στο πλαίσιο του εθνικού διαλόγου έχει συζητηθεί η διαμόρφωση για κάθε μαθητή ενός προσωπικού μαθησιακού προφίλ, το οποίο θα εμπλουτίζεται σταδιακά, αποτυπώνοντας την εκπαιδευτική πορεία και την ανάπτυξή του σε όλη τη διάρκεια της φοίτησής του στο σχολείο. Σε αυτό μπορούν να ενταχθούν και εργαλεία επαγγελματικού προσανατολισμού, τα οποία θα βοηθούν τους μαθητές να κατα νοούν καλύτερα τα ενδιαφέροντα και τις κλίσεις τους και να προετοιμάζονται ουσιαστικά για τις επιλογές σπουδών τους στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Θα αναδεικνύονται όλες  οι σημαντικές πτυχές ανάπτυξης των μαθητών, όπως πιστοποιήσεις γνώσεων και δεξιοτήτων, γλωσσομάθεια, ψηφιακές δεξιότητες, αθλητικές διακρίσεις και συμμετοχή σεδράσεις εθελοντισμού, όπως συνεργασία, δημιουργικότητα και κριτική σκέψη.

Ο διάλογος για το Εθνικό Απολυτήριο και τη νέα αρχιτεκτονική του Λυκείου βασίζεται σε πέντε πυλώνες: εκπαιδευτικό περιεχόμενο και δεξιότητες μαθητών, σχολική ζωή και παιδαγωγικό κλίμα, επιμόρφωση και επαγγελματική ανάπτυξη εκπαιδευτικών, κτιριακές και ψηφιακές υποδομές, καθώς και διοίκηση και αξιολόγηση μαθητών.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Παραπολιτικά».