Οι 60 ηµέρες που θα κρίνουν τη Μέση Ανατολή
Άρθρο γνώμης
Αν υπάρξουν θετικές εξελίξεις, η Ελλάδα αποκτά γεωπολιτικό ανάχωµα και δυναµικό περιφερειακό συσχετισµό στην επιθετικότητα της Τουρκίας
Το να υπάρξει συµφωνία εκεχειρίας µεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, µε συνακόλουθο το Ισραήλ (σε αυτό το µέτωπο και όχι τον Λίβανο) δεν αποτελεί έκπληξη. Βεβαίως η ατµόσφαιρα θα παραµείνει και στην περίπτωση αυτή ιδιότυπη όπως και τώρα. Αφού µπορεί µεσούσης της εκεχειρίας να υπάρξουν επιµέρους πλήγµατα ένθεν και ένθεν. Είναι φανερό από αµερικανικής πλευράς, ακόµη και αν αυτό δεν βρίσκει σύµφωνο το Ισραήλ, ότι υπάρχει ως ζητούµενο όχι µόνον µία βαθµηδόν συµφωνία µε το καθεστώς της Τεχεράνης, αλλά µέσα στο διάστηµα αυτό των 60 ηµέρων να προκύψουν θετικές εξελίξεις ως προς τις «Συµφωνίες του Αβραάµ», µε πρωταγωνιστές τους άλλους παράγοντες στην περιοχή και όχι το Ιράν. Υπάρχει µια αξιοσηµείωτη παραδοχή στην Ουάσινγκτον που επηρεάζει τα δεδοµένα. Και αυτή είναι ότι δεν υπάρχουν ισχυρές πιθανότητες να προκύψει µια «νέα τάξη» µε την Τεχεράνη.
Βεβαίως οι πολεµικές επιχειρήσεις έχουν επηρεάσει την οικονοµία του Ιράν, επιβαρύνοντάς την ακόµη περισσότερο από πριν. Επίσης έχουν κλονίσει τη στρατιωτική του ετοιµότητα και επάρκεια. Αλλά ενώ αρχικά η Ουάσινγκτον είχε ως διακηρυγµένο στόχο την αλλαγή του καθεστώτος, στην παρούσα πλέον φάση δείχνει διαθέσιµη για έναν «έντιµο συµβιβασµό» µε τους Φρουρούς της Επανάστασης. Φυσικά δεν θα τεθεί σε διαπραγµάτευση το ζήτηµα της ελεύθερης διέλευσης από τα Στενά του Ορµούζ, αλλά αυτό είναι ένα διεθνές θέµα που και η Κίνα -ως παγκόσµια εµπορική δύναµη-συµφωνεί να επιβεβαιωθεί. Ούτε µπορεί το εµπλουτισµένο ουράνιο να παραµείνει στη διάθεση της Τεχεράνης. Θα πρέπει να παραδοθεί ή µε τεχνικό τρόπο να εκλείψει. Οι συζητήσεις αυτές για τα πυρηνικά πάντως µπορεί να εξελίσσονται, αλλά δεν υπάρχει ορατό χρονικό σηµείο κατάληξής τους. Πολύ περισσότερο δεν είναι καν στο τραπέζι κάποιο πεδίο διαπραγµάτευσης για περιοριστικούς όρους στο βαλλιστικό οπλοστάσιο της Τεχεράνης. Υπάρχει όµως ένα χρονικό διάστηµα δύο µηνών που θα δώ σει ευχέρεια για διπλωµατικούς χειρισµούς. Το διάστηµα αυτό µπορεί να αξιοποιηθεί από την Ουάσινγκτον όχι µόνον για συζητήσεις µε το Ιράν, αλλά και για να πιέσει τους όρους µιας «νέας αρχιτεκτονικής» µε τις αραβικές ηγεσίες και την Αίγυπτο σε σχέση µε το Ισραήλ.
∆οµικό ρόλο σε αυτές τις εξελίξεις θα έχουν οι 6 του Συµβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC): Σαουδική Αραβία, Ηνωµένα Αραβικά Εµιράτα, Κουβέιτ, Κατάρ, Μπαχρέιν, Οµάν. Από αυτές τις χώρες, τα Ηνωµένα Αραβικά Εµιράτα και το Μπαχρέιν έχουν ενταχθεί στις «Συµφωνίες του Αβραάµ» και αναγνωρίζουν το Ισραήλ, µε το Άµπου Ντάµπι µάλιστα να έχει και πιο θερµές σχέσεις µε την Ιερουσαλήµ, όχι µόνον τυπικές. Η Αίγυπτος και η Ιορδανία επίσης έχουν διπλωµατικές σχέσεις µε το Ισραήλ. Ο «ελέφαντας στο δωµάτιο», λοιπόν, είναι η Σαουδική Αραβία. Ταυτόχρονα υπάρχει η ευκαιρία που δηµιούργησαν τα πολεµικά πλήγµατα της Τεχεράνης στις υποδοµές και την οικονοµία των αραβικών κρατών της περιοχής να αλλάξει τη στρατηγική του το Κατάρ προς λιγότερο υποστηρικτικές τακτικές ως προς το ριζοσπαστικό Ισλάµ. Το Ριάντ για να κινηθεί σε αυτήν την κατεύθυνση θέτει ως προϋπόθεση ύπαρξη παλαιστινιακού κράτους.
Μήπως όµως ένα εµιράτο της Γάζας που εντασσόταν στα Ηνωµένα Αραβικά Εµιράτα, στη βάση της οικοδόµησης της Συµφωνίας Ειρήνης Τραµπ, παρακάµπτει το πρόβληµα; Υπάρχει και η Τουρκία στο παζλ. Αλλά αυτή συνδέεται κυρίως µε τη ζώνη της Μεσοποταµίας (Συρία, Ιράκ) και λιγότερο µε τη ζώνη από τη Μεσόγειο στον Κόλπο. Η Ελλάδα έχει µεγάλο ενδιαφέρον ως ναυτική δύναµη για την επόµενη ηµέρα στο καθεστώς των Ορµούζ, αλλά και για να βρεθεί εν µέσω των συµµαχιών της µε εµπεδωµένη παρουσία στην εξέλιξη των «Συµφωνιών του Αβραάµ» που είναι πολλαπλά µέρος τους. Αν υπάρξουν θετικές εξελίξεις στις 60 ηµέρες, αποκτά γεωπολιτικό ανάχωµα και δυναµικό περιφερειακό συσχετισµό στην επιθετικότητα που προβάλλει η Τουρκία µε το νοµοσχέδιο περί ΑΟΖ.
Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή
Βεβαίως οι πολεµικές επιχειρήσεις έχουν επηρεάσει την οικονοµία του Ιράν, επιβαρύνοντάς την ακόµη περισσότερο από πριν. Επίσης έχουν κλονίσει τη στρατιωτική του ετοιµότητα και επάρκεια. Αλλά ενώ αρχικά η Ουάσινγκτον είχε ως διακηρυγµένο στόχο την αλλαγή του καθεστώτος, στην παρούσα πλέον φάση δείχνει διαθέσιµη για έναν «έντιµο συµβιβασµό» µε τους Φρουρούς της Επανάστασης. Φυσικά δεν θα τεθεί σε διαπραγµάτευση το ζήτηµα της ελεύθερης διέλευσης από τα Στενά του Ορµούζ, αλλά αυτό είναι ένα διεθνές θέµα που και η Κίνα -ως παγκόσµια εµπορική δύναµη-συµφωνεί να επιβεβαιωθεί. Ούτε µπορεί το εµπλουτισµένο ουράνιο να παραµείνει στη διάθεση της Τεχεράνης. Θα πρέπει να παραδοθεί ή µε τεχνικό τρόπο να εκλείψει. Οι συζητήσεις αυτές για τα πυρηνικά πάντως µπορεί να εξελίσσονται, αλλά δεν υπάρχει ορατό χρονικό σηµείο κατάληξής τους. Πολύ περισσότερο δεν είναι καν στο τραπέζι κάποιο πεδίο διαπραγµάτευσης για περιοριστικούς όρους στο βαλλιστικό οπλοστάσιο της Τεχεράνης. Υπάρχει όµως ένα χρονικό διάστηµα δύο µηνών που θα δώ σει ευχέρεια για διπλωµατικούς χειρισµούς. Το διάστηµα αυτό µπορεί να αξιοποιηθεί από την Ουάσινγκτον όχι µόνον για συζητήσεις µε το Ιράν, αλλά και για να πιέσει τους όρους µιας «νέας αρχιτεκτονικής» µε τις αραβικές ηγεσίες και την Αίγυπτο σε σχέση µε το Ισραήλ.
∆οµικό ρόλο σε αυτές τις εξελίξεις θα έχουν οι 6 του Συµβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC): Σαουδική Αραβία, Ηνωµένα Αραβικά Εµιράτα, Κουβέιτ, Κατάρ, Μπαχρέιν, Οµάν. Από αυτές τις χώρες, τα Ηνωµένα Αραβικά Εµιράτα και το Μπαχρέιν έχουν ενταχθεί στις «Συµφωνίες του Αβραάµ» και αναγνωρίζουν το Ισραήλ, µε το Άµπου Ντάµπι µάλιστα να έχει και πιο θερµές σχέσεις µε την Ιερουσαλήµ, όχι µόνον τυπικές. Η Αίγυπτος και η Ιορδανία επίσης έχουν διπλωµατικές σχέσεις µε το Ισραήλ. Ο «ελέφαντας στο δωµάτιο», λοιπόν, είναι η Σαουδική Αραβία. Ταυτόχρονα υπάρχει η ευκαιρία που δηµιούργησαν τα πολεµικά πλήγµατα της Τεχεράνης στις υποδοµές και την οικονοµία των αραβικών κρατών της περιοχής να αλλάξει τη στρατηγική του το Κατάρ προς λιγότερο υποστηρικτικές τακτικές ως προς το ριζοσπαστικό Ισλάµ. Το Ριάντ για να κινηθεί σε αυτήν την κατεύθυνση θέτει ως προϋπόθεση ύπαρξη παλαιστινιακού κράτους.
Μήπως όµως ένα εµιράτο της Γάζας που εντασσόταν στα Ηνωµένα Αραβικά Εµιράτα, στη βάση της οικοδόµησης της Συµφωνίας Ειρήνης Τραµπ, παρακάµπτει το πρόβληµα; Υπάρχει και η Τουρκία στο παζλ. Αλλά αυτή συνδέεται κυρίως µε τη ζώνη της Μεσοποταµίας (Συρία, Ιράκ) και λιγότερο µε τη ζώνη από τη Μεσόγειο στον Κόλπο. Η Ελλάδα έχει µεγάλο ενδιαφέρον ως ναυτική δύναµη για την επόµενη ηµέρα στο καθεστώς των Ορµούζ, αλλά και για να βρεθεί εν µέσω των συµµαχιών της µε εµπεδωµένη παρουσία στην εξέλιξη των «Συµφωνιών του Αβραάµ» που είναι πολλαπλά µέρος τους. Αν υπάρξουν θετικές εξελίξεις στις 60 ηµέρες, αποκτά γεωπολιτικό ανάχωµα και δυναµικό περιφερειακό συσχετισµό στην επιθετικότητα που προβάλλει η Τουρκία µε το νοµοσχέδιο περί ΑΟΖ.
Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή
En