Ήρθε η ώρα για µια Ευρώπη της Θάλασσας

Η επιχείρηση εκεχειρία µε το Ιράν του προέδρου, Ντόναλντ Τραµπ, και η συνολική προσπάθεια της Ουάσινγκτον να σταθεροποιήσει το περιβάλλον στη ∆υτική Ασία, αλλά και την ελευθεροπλοΐα και ασφάλεια των διεθνών στενών δεν πάει καλά. Υπήρξε από τον Λευκό Οίκο για εβδοµάδες µετά τη διακήρυξη της παύσης πυρός στο τέλος Απριλίου µία κλιµακούµενη αυτοπεποίθηση και αισιοδοξία, η οποία όµως στο πεδίο δεν µπόρεσε να καταλήξει σε πρακτικά αποτελέσµατα. Αιτία οι Φρουροί της Επανάστασης οι οποίοι, από την Τεχεράνη και παρά τη διαρκή µεσολάβηση του Πακιστάν, δεν άφησαν ουσιαστικά περιθώρια για οριστικό τέλος του πολέµου. Ούτε καν έδειξαν µια ευπρέπεια ως προς τη µη εµπλοκή τους στις εσωτερικές υποθέσεις του Λιβάνου. Αξίζει να σηµειωθεί ότι οι διαπραγµατεύσεις µεταξύ των ηγεσιών Λιβάνου και Ισραήλ που εξελίχθηκαν στην Ουάσινγκτον µε αµερικανική µεσολάβηση υπήρξαν ιστορικές µόνον και µόνον επειδή συνέβησαν µε δεδοµένο ότι τα δύο κράτη ήταν σε δοµική σύγκρουση από το 1948 όταν και ιδρύθηκε το Ισραήλ. Στην παρούσα φάση συµφώνησαν στην ειρηνική συνύπαρξή τους και σε µια βαθµηδόν επίλυση των ζητηµάτων ασφαλείας στα σύνορά τους. Αλλά ο καθοδηγούµενος από το Ιράν µη κρατικός δρων, η ένοπλη οργάνωση Χεζµπολάχ, διαφώνησε µε την ειρήνη και µε πλήγµατα σε βάρος οικιστικών περιοχών του βορείου Ισραήλ και έντονη κριτική στη νόµιµη και επίσηµη διακυβέρνηση Αούν οδήγησε σε νέα εµπλοκή στον νότιο Λίβανο αλλά και πλήγµατα σε συνοικίες της Βηρυτού.

Η επιστροφή στις στρατιωτικές επιχειρήσεις από τις δυνάµεις του Ισραήλ (IDF), σε επιχειρησιακό συντονισµό µε τις αµερικανικές δυνάµεις, οι οποίες όµως δεν έχουν εµπλακεί επί του παρόντος σε νέα δράση, ήταν προβλέψιµη από τη στιγµή που το Ιράν αρνείται να προχωρήσει σε συµβιβασµούς τόσο ως προς το καθεστώς των Ορµούζ όσο και µε το πυρηνικό του πρόγραµµα, τις ποσότητες υψηλά εµπλουτισµένου ουρανίου ή πολύ περισσότερο τα βαλλιστικά πυραυλικά προγράµµατα. Αντίθετα, αξιόπιστος ανώτατος σύµβουλος των Φρουρών της Επανάστασης πριν από την κλιµάκωση των τελευταίων 24ωρων είχε δείξει τις προθέσεις του καθεστώτος: Εκβιασµός προς τις ΗΠΑ για να δοθούν άµεσα 24 δισ. δολάρια από τα «παγωµένα κεφάλαια» του Ιράν χωρίς συµφωνία, απειλή για όλα τα Στενά και όχι µόνον του Ορµούζ ή τον Αραβικό Κόλπο (όπου επιµένουν για την καταβολή τελών διέλευσης) αλλά και της Ερυθράς, τόσο προς το Σουέζ όσο και προς τον Ινδικό Ειρηνικό, καθώς και για τις θαλάσσιες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, ανοιχτή παρέµβαση στον Λίβανο µε περαιτέρω ενίσχυση της ένοπλης Χεζµπολάχ, προσδιορισµός ως «νόµιµων στόχων» των αραβικών κρατών της περιοχής που έχουν επιτρέψει την εγκατάσταση αµερικανικών βάσεων στην επικράτειά τους. Εν ολίγοις, το Ιράν συνεπικουρούµενο από την Κίνα επιβάλλει τους όρους του όχι µόνον στο Ισραήλ και τις ΗΠΑ ως νικητής του πολέµου αλλά και ως επικυρίαρχος σε όλα τα κράτη της ∆υτικής Ασίας και τις παγκόσµιες ναυτικές δυνάµεις ως προς την ελεύθερη κίνηση των εµπορικών στόλων.

Απέναντι στην πραγµατικότητα αυτή η Ευρώπη µε σωρεία ναυτικών δυνάµεων και όγκο εµπορικών στόλων παραµένει αµήχανη και αδρανής. Η Ελλάδα µε τον µεγαλύτερο ναυτικό στόλο στην ποντοπόρο από πλευράς ιδιοκτησίας, σε συντονισµό και µε την Κύπρο µε αξιοσηµείωτο στόλο και σηµαία, θα µπορούσε να προωθήσει µία πρωτοβουλία για τη συγκρότηση ενός «φόρουµ διαβούλευσης» και όχι «συµµαχία των προθύµων», αξιοποιώντας και την αναβαθµισµένη σχέση µε ΗΠΑ και Ισραήλ, εναρµονίζοντας τα ευρωπαϊκά και τα αραβικά συµφέροντα στις εν γένει γεωπολιτικές περιοχές σε σχέση µε τη ναυσιπλοΐα και την ασφάλεια αγωγών, διυλιστηρίων, λιµανιών και διαδροµών. Από την πλευρά της Ευρώπης στις ναυτικές εµπορικές δυνάµεις θα πρέπει να λογίζονται πέραν των δύο κρατών των Ελλήνων: Ηνωµένο Βασίλειο, Νορβηγία, Γερµανία, Ολλανδία, Γαλλία, Ιταλία, Ελβετία, Βέλγιο, Μάλτα, Μονακό, Σουηδία, ∆ανία. Ουσιαστικά ο λόγος για µία Ευρώπη της Θάλασσας (και όχι του Χάλυβα) µε ισχυρή κοινότητα συµφερόντων στην κρατική και την εταιρική υπόσταση.