Ένας συμμαθητής και συμφοιτητής -ιδιότητες που χρονικά συμπληρώνουν τουλάχιστον μία δωδεκαετία κοινής πορείας- έφυγε και αυτός από τη ζωή. Πολλοί θα διερωτηθούν δικαιολογημένα αν σε μία στήλη που το περιεχόμενό της πρέπει να είναι σχολιαστικό ή ανάλυσης των όσων συμβαίνουν σε αυτήν τη χώρα, ο συντάκτης της μπορεί να αναφέρεται σε πιο προσωπικά θέματα. Όμως ο θάνατος δεν είναι κάτι το προσωπικό. Είναι μια αναπόφευκτη εξέλιξη που αφορά όλους, διότι όλοι κάποια στιγμή βιώνουν μία απώλεια, καθώς ο θάνατος δεν κάνει εξαιρέσεις.

Ασφαλώς η διαχείριση μιας απώλειας είναι το δυσκολότερο κομμάτι γι’ αυτόν που μένει πίσω. Και όσο πιο κοντά βρίσκεται ο πενθών με τον αναχωρούντα, τόσο δυσκολότερη είναι αυτή η διαχείριση. Και η δυσκολία αυτή, ενώ δεν είναι δυσεξήγητη, εντούτοις έχει και την πέραν της λογικής πτυχή της. Διότι ενώ η τελευτή του βίου είναι κάτι το προδιαγεγραμμένο για τον άνθρωπο, η πιο σίγουρη κατάληξη από τη στιγμή που ερχόμαστε σε αυτόν τον κόσμο, ωστόσο αυτή την πραγματικότητα ο άνθρωπος την αποκρούει. Κλείνει μάτια και αυτιά και αρνείται να εξοικειωθεί με το αναπόφευκτο, διότι η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων δεν έχει εντρυφήσει στην ουσία της ύπαρξής του και δεν έχει κατανοήσει τον προορισμό και την αποστολή του. Που ούτως ή άλλως είναι πολύ δύσκολες έννοιες για να τις αφομοιώσει κανείς και αναζητώντας τις μπορεί να συνθλιβεί ψυχικά, μην κατορθώνοντας μάλιστα να καταλήξει σε κάποιο ανακουφιστικό συμπέρασμα. Αυτό, καλώς ή κακώς, είναι προνόμιο μόνο των ολίγων, με τη βαθιά σκέψη και ίσως την αδιευκρίνιστη όσο και ακατανόητη ικανότητα -φυτεμένη από πού άραγε;- να αντιλαμβάνονται την ουσία της ζωής που είναι άπιαστη για άλλους. Ο Γιώργος Σαραντάρης στα «Δοκίμια για την ύπαρξη του ανθρώπου» αναφέρει ότι ο θάνατος είναι το κύριο άμεσο πρόβλημα του τωρινού ανθρώπου. Ποιο αμεσότερο πρόβλημα υπάρχει για το άτομο από εκείνο που βρίσκεται στη ρίζα της υπόστασής του, από εκείνο που αρνείται στη ρίζα την υπόστασή του;

Πράγματι, από τους παλαιότερους προβληματισμούς του ανθρώπου είναι εκείνος που αναφέρεται στο μυστήριο της ζωής, στο αίνιγμα του θανάτου και, βεβαίως, στο επέκεινα. Δικαιολογημένος προβληματισμός, όχι μόνο διότι ο τερματισμός της ζωής συνιστά μια λίαν απαισιόδοξη προοπτική, παρά τη δοκιμασία που περικλείει η έννοια «ζωή». Αλλά και διότι ο άνθρωπος εξελισσόμενος, κυρίως κατά το πνεύμα, έχει κάθε λόγο να εκπλήσσεται μπροστά σ’ αυτό το θαυμαστό κατασκεύασμα που είναι ο ίδιος, ο οργανισμός του και η λειτουργία του. Και η έκπληξη αυτή είναι φυσικό να συνοδεύεται από την απορία για το παράλογο της απώλειας του θαυμαστού κατασκευάσματος. Όπως παρατηρεί όμως ο Jean Mallinger στη μελέτη του «Τα εσωτερικά μυστικά των Πυθαγορείων», «ο άνθρωπος, ον πολυσύνθετον, δεν δύναται να αποθάνη διά μιας και εξ ολοκλήρου».

Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή