Στην ειδησεογραφία μας σπανίζουν ιδιαίτερα αυτόν τον καιρό οι καλές και αισιόδοξες ειδήσεις. Τις προηγούμενες ημέρες είδαμε μία από αυτές: σε εκδήλωση του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, με τίτλο «Η Ελλάδα δημιουργεί κουλτούρα οδικής ασφάλειας», παρουσιάστηκαν στοιχεία που δείχνουν ότι τα τελευταία χρόνια καταγράφεται αξιοσημείωτη βελτίωση στον συγκεκριμένο τομέα. Η συζήτηση δεν περιορίστηκε σε αριθμούς, αλλά άνοιξε και το ευρύτερο ζήτημα της αλλαγής συμπεριφοράς στους δρόμους, εκεί όπου επί δεκαετίες η χώρα πλήρωνε και πληρώνει βαρύ τίμημα αίματος.

Διαβάστε: Θεσσαλονίκη: Συνελήφθη μεθυσμένος οδηγός φορτηγού μετά από τροχαίο που προκάλεσε

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η μείωση των θανατηφόρων τροχαίων τα τελευταία χρόνια είναι διψήφια σε ποσοστό, ενώ η συνολική εικόνα δείχνει σταθερή αποκλιμάκωση. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο γεγονός ότι μόνο την περασμένη χρονιά σώθηκαν πάνω από 140 ζωές χάρη στις παρεμβάσεις και τις πολιτικές που εφαρμόζονται στον τομέα της οδικής ασφάλειας.

Όπως χαρακτηριστικά είπε ο πρωθυπουργός: «Πέρυσι σώσαμε πάνω από 140 ζωές χάρη στις πολιτικές μας». Η φράση αυτή αποτυπώνει μία βασική διάσταση: ότι πίσω από κάθε δείκτη υπάρχει ένα πραγματικό ανθρώπινο αποτέλεσμα. Ωστόσο, δεν είναι μόνο οι νομοθετικές ρυθμίσεις που φέρνουν αποτέλεσμα. Θυμάμαι, ως νέος δημοσιογράφος τότε, τον αείμνηστο Αθανάσιο Κανελλόπουλο να λέει ότι ο μόνος νόμος που χρειάζεται στην Ελλάδα είναι αυτός που θα επιβάλλει την εφαρμογή των υπαρχόντων. Υπερβολή; Καθόλου. Καθοριστικό ρόλο φαίνεται να παίζει η αυστηρότερη εφαρμογή του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, η συνέπεια στην επιτήρηση και η σταδιακή καλλιέργεια μιας νέας κοινωνικής νοοτροπίας.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος της πολιτείας και των αρμόδιων υπουργείων, με σημαίνουσα την παρουσία του αρμόδιου υπουργού Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, αναδείχθηκε ως κρίσιμος για την ενίσχυση των ελέγχων και την εμπέδωση της έννοιας ότι οι κανόνες δεν είναι τυπικοί αλλά ουσιαστικοί για την προστασία της ζωής. Η εμπειρία δείχνει πως όταν υπάρχει σχέδιο, πολιτική βούληση, συστηματική επιτήρηση και προσπάθεια διαμόρφωσης κοινωνικής συνείδησης, ακόμη και βαθιά ριζωμένα προβλήματα μπορούν να αντιμετωπιστούν. Η οδική ασφάλεια μοιάζει να αποτελεί ένα από τα πρώτα παραδείγματα όπου τα αποτελέσματα αρχίζουν να γίνονται ορατά με σαφή τρόπο, όπως συνέβη και με την καθολική απαγόρευση του καπνίσματος σε δημόσιους χώρους παρά τις αρχικές δυσκολίες. Βεβαίως, παρά τη βελτίωση, το ζήτημα παραμένει ανοιχτό και ιδιαίτερα απαιτητικό. Οι απώλειες ανθρώπινων ζωών στους δρόμους της χώρας αποτελούν επί χρόνια μια σκληρή πραγματικότητα, με δυσανάλογο κόστος κυρίως για νέους ανθρώπους. Είναι ενδεικτικό ότι για πολλά χρόνια η Ελλάδα βρισκόταν στις πρώτες θέσεις των ευρωπαϊκών δεικτών τροχαίων.

Η σημερινή πρόοδος δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένη ούτε οριστική. Χρειάζεται συνέχεια, συνέπεια και διαρκής προσαρμογή των πολιτικών, ανεξαρτήτως κυβερνήσεων, ώστε τα θετικά αποτελέσματα να παγιωθούν. Σε τελική ανάλυση, η οδική ασφάλεια δεν είναι μόνο θέμα νόμων αλλά κυρίως θέμα παιδείας και συλλογικής ευθύνης. Εκεί ακριβώς θα κριθεί αν η σημερινή πορεία θα εξελιχθεί σε μόνιμη αλλαγή ή θα παραμείνει μια συγκυριακή βελτίωση. Κάτι που όλοι απεύχονται και όλοι οφείλουν να αποτρέψουν.

Δημοσιεύτηκε στην Απογευματινή