Εδώ και μήνες, στο Ιράκ διεξάγεται ένας παρασκηνιακός πόλεμος. Η Σαουδική Αραβία πραγματοποιεί μυστικές αεροπορικές επιδρομές κατά φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών στο Ιράκ, ως αντίποινα για τις επιθέσεις με drones που έχουν εξαπολυθεί εναντίον του βασιλείου διαμέσου των κοινών τους συνόρων.

Ωστόσο, οι επιθέσεις και οι απειλές από τις ομάδες-πληρεξούσιους του Ιράν δεν έχουν σταματήσει. Την Τετάρτη, η Σαουδική Αραβία αποφάσισε να κλιμακώσει θεαματικά την επιχείρησή της – και, για πρώτη φορά, να δράσει ανοιχτά – εξαπολύοντας κύμα αεροπορικών επιδρομών που τύλιξε στις φλόγες στρατηγεία των πολιτοφυλακών και προκάλεσε τον θάνατο δεκάδων μαχητών.

Οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν την παραμονή της προγραμματισμένης επίσκεψης του ιρακινού πρωθυπουργού Αλί αλ-Ζαΐντι στο Ριάντ. Ο πρωθυπουργός αναγκάστηκε να ακυρώσει το ταξίδι και, αντ’ αυτού, συγκάλεσε το συμβούλιο ασφαλείας του. Ο Ζαΐντι, που επισκέφθηκε αυτόν τον μήνα τόσο την Ουάσιγκτον όσο και την Τεχεράνη, πιθανότατα κλήθηκε να περιορίσει τη δράση των σιιτικών πολιτοφυλακών στο Ιράκ, οι οποίες εδώ και χρόνια δρουν εκτός κυβερνητικού ελέγχου. Η Σαουδική Αραβία φαίνεται πως αποφάσισε να στείλει το μήνυμά της με πιο άμεσο τρόπο.

«Πρόκειται για μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία και οι Σαουδάραβες θέλουν να αποτρέψουν όσο το δυνατόν περισσότερο τις ιρακινές πολιτοφυλακές», δήλωσε πηγή που γνωρίζει τις εκτιμήσεις και τις προθέσεις της σαουδαραβικής κυβέρνησης. Σύμφωνα με τον ίδιο, η επίθεση πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τις ΗΠΑ με σκοπό να «ξεπεράσει σε κλίμακα» τις προηγούμενες επιθέσεις της Σαουδικής Αραβίας που είχαν ως στόχο θέσεις εκτόξευσης drone και πυραύλων των πολιτοφυλακών.

Η Σαουδική Αραβία έχει δεχθεί επιθέσεις από δύο συμμάχους του Ιράν, κατ’ εντολή της Τεχεράνης: από τις ιρακινές πολιτοφυλακές στα βορειοανατολικά και από τους Χούθι στην Υεμένη στα νότια. Οι ιρακινές πολιτοφυλακές έχουν προκαλέσει ζημιές σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και, αυτή την εβδομάδα, ανάγκασαν το βασίλειο να διακόψει τη λειτουργία ενός διυλιστηρίου που παρήγαγε 400.000 βαρέλια πετρελαίου ημερησίως. Οι Χούθι έχουν επίσης στοχοποιήσει σαουδαραβικά δεξαμενόπλοια που επιχειρούσαν να διασχίσουν τα Στενά Μπαμπ ελ-Μαντέμπ στην Ερυθρά Θάλασσα.

Την Τετάρτη, η κυβέρνηση της Υεμένης, η οποία αντιτίθεται στους αντάρτες, υποστήριξε ότι το Ιράν σχεδίαζε να αναθέσει στους Χούθι την επιβολή τελών διέλευσης στα πλοία, όπως έχει προσπαθήσει να κάνει η Τεχεράνη στα Στενά του Ορμούζ. Στην πρόσφατη επανέναρξη των εχθροπραξιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν στόχευσε απευθείας χώρες όπως το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και η Ιορδανία, ενώ για τα πλήγματα κατά της Σαουδικής Αραβίας επέλεξε να αξιοποιήσει τους συμμάχους του στο Ιράκ και την Υεμένη, πιθανώς για να περιορίσει την άμεση εμπλοκή του και να αποφύγει τις επιπτώσεις. Ωστόσο, οι Σαουδάραβες θεωρούν υπεύθυνο το Ιράν για τις επιθέσεις, τις οποίες εκλαμβάνουν ως μια ακόμη απόδειξη ότι η Τεχεράνη «απλώς δεν μπορεί να θεωρηθεί αξιόπιστη», δήλωσε η πηγή, ακόμη και τη στιγμή που η Σαουδική Αραβία επιδίωκε μια διπλωματική λύση στη σύγκρουση του Ιράν με τις ΗΠΑ. «Απλώς αποδεικνύεται ότι δεν μπορείς να τους εμπιστευθείς και ότι δεν μπορείς να καταλήξεις σε κάποια συνεννόηση μαζί τους», δήλωσε η πηγή.

Ο Μαχντί Γκουλούμ, αναλυτής από το Μπαχρέιν στο ερευνητικό κέντρο Observer Research Foundation Middle East (ORF ME), δήλωσε ότι οι κοινές επιθέσεις ΗΠΑ–Σαουδικής Αραβίας αποτελούσαν μια προσπάθεια «να αποκατασταθεί η αποτρεπτική ισχύς στη Σαουδική Αραβία και τον Κόλπο».

«Οι επιθέσεις αυτές στέλνουν το μήνυμα στο Ιράν ότι δεν θα μπορέσει να εκβιάσει τις χώρες του Κόλπου ώστε να αποστασιοποιηθούν από τον στρατιωτικό συντονισμό με τις ΗΠΑ και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες… θα παραμείνουν στην περιοχή». Παραμένει άγνωστο αν οι αεροπορικές επιδρομές θα περιορίσουν τη δράση των πολιτοφυλακών. Το 2024, οι ίδιες ομάδες εξαπέλυσαν επιθέσεις κατά αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή, για να ζητήσουν στη συνέχεια την αποκλιμάκωση της σύγκρουσης, αφού οι ΗΠΑ απάντησαν με εκστρατεία αεροπορικών επιδρομών που σκότωσε δεκάδες μέλη τους. Ανασυντάχθηκαν και επέστρεψαν αργότερα για να αντεπιτεθούν. Ορισμένες από τις ομάδες που αποτέλεσαν στόχο των επιθέσεων της Τετάρτης, όπως οι Δυνάμεις Λαϊκής Κινητοποίησης, αποτελούν επισήμως τμήμα των ιρακινών ενόπλων δυνάμεων, αλλά ταυτόχρονα λειτουργούν ως παράλληλες δομές με δικά τους συμφέροντα. Άλλες, μικρότερες, αποτελούν προπετάσματα του Σώματος Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης της Τεχεράνης και λογοδοτούν απευθείας στους Ιρανούς διοικητές τους.

Οι εν λόγω δυνάμεις πιθανότατα θα μπουν στον πειρασμό να συνεχίσουν τις επιθέσεις τους, καθώς το καθεστώς του Ιράν προετοιμάζεται για μια παρατεταμένη σύγκρουση με τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους στην περιοχή. Οι επιθέσεις κατά της Σαουδικής Αραβίας μπορεί να φαίνονται αντιπαραγωγικές για το Ιράν — τα συμφέροντά του, σε τελική ανάλυση, εξυπηρετούνται περισσότερο από καλές σχέσεις με γειτονικές χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, παρά από την ώθησή τους βαθύτερα στην αγκαλιά των ΗΠΑ και πιθανώς του Ισραήλ.

Ωστόσο, η Τεχεράνη, η οποία εξαπέλυσε την Τετάρτη κύμα βαλλιστικών πυραύλων κατά αμερικανικών βάσεων, φαίνεται πως έχει αποφασίσει ότι πρέπει να διατηρήσει την πίεση προς τις ΗΠΑ και τους περιφερειακούς συμμάχους τους, όπως η Σαουδική Αραβία, προκειμένου να εξασφαλίσει ευνοϊκότερους όρους στις διαπραγματεύσεις για μια νέα εκεχειρία. Παρότι ο πρόεδρος Τραμπ έχει προβεί επανειλημμένα σε απειλές, μέχρι στιγμής δεν έχει επιλέξει να κλιμακώσει τον πόλεμο με περισσότερες επιθέσεις εναντίον γεφυρών, σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και άλλων μη στρατιωτικών στόχων. Ωστόσο, η κίνηση της Τεχεράνης ενδέχεται να αποβεί σε βάρος της, εάν ο πρόεδρος των ΗΠΑ αποφασίσει να διατηρήσει τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών για τους επόμενους μήνες, καθώς οι δυνάμεις του στοχεύουν τις υποδομές της χώρας, ασκώντας έντονη πίεση στην ήδη συρρικνωμένη οικονομία του Ιράν.


ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News