Η σκληρή Δεξιά της Ευρώπης έκανε μεγάλο λάθος με τον Πούτιν
The Times
Όσοι ελπίζουν ότι ο Ρώσος πρόεδρος θα διασώσει τις χριστιανικές αξίες της Δύσης, θα βρεθούν αντιμέτωποι με μια δυσάρεστη έκπληξη
Η εκλογική επιτυχία του κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) στις εκλογές της περασμένης εβδομάδας για το κοινοβούλιο της Σαξονίας-Άνχαλτ έχει θορυβήσει πολύ κόσμο — και δικαιολογημένα. Σε αντίθεση με άλλους «λαϊκιστές», που χαρακτηρίζονται ακροδεξιοί απλώς και μόνο επειδή αντιτίθενται στην Αριστερά, το AfD είναι η αυθεντική εκδοχή της ακροδεξιάς.
Ο λαϊκισμός έχει αναδείξει διάφορα κόμματα με αμφιλεγόμενο παρελθόν. Τόσο η «ακροδεξιά» ηγέτιδα του γαλλικού Εθνικού Συναγερμού, Μαρίν Λεπέν, όσο και η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, έχουν αποστασιοποιηθεί από τις νεοφασιστικές ρίζες των κομμάτων τους.
Ωστόσο, το AfD αρνείται να χαράξει μια τέτοια διαχωριστική γραμμή από τους ιστορικούς δεσμούς του με τον ναζισμό, την ώρα που στελέχη του επαναβεβαιώνουν αυτούς τους δεσμούς. Διάφορα ηγετικά στελέχη του κόμματος έχουν υποβαθμίσει τον ναζισμό χαρακτηρίζοντάς τον ως «μια ασήμαντη παρένθεση της Ιστορίας», έχουν στηλιτεύσει το Μνημείο του Ολοκαυτώματος στο Βερολίνο απαιτώντας «στροφή 180 μοιρών στην πολιτική μνήμης», ενώ δεν δίστασαν να υπερασπιστούν ακόμα και πρώην μέλη των SS, ισχυριζόμενοι πως δεν ήταν εγκληματίες.
Μέχρι εδώ, τα πράγματα είναι άκρως ανησυχητικά. Βέβαια, το AfD βρίσκει στήριξη από μια πλευρά που, εκ πρώτης όψεως, μοιάζει μάλλον απρόσμενη: τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο ειδικός απεσταλμένος του Ρώσου προέδρου, Κίριλ Ντμιτρίεφ, χαιρέτισε με ενθουσιασμό την επιτυχία του AfD, χαρακτηρίζοντάς την ως «ιστορική νίκη».
Το AfD προεκλογικά τάχθηκε ανοιχτά κατά της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία και απαίτησε την άμεση άρση των κυρώσεων σε βάρος της Μόσχας. Πρόκειται για γραμμή που υιοθετεί ένα ευρύ φάσμα της παγκόσμιας Δεξιάς. Ο Ντόναλντ Τραμπ διατηρεί εδώ και καιρό μια σχέση αμοιβαίου θαυμασμού με τον Πούτιν, στηρίζοντας την ουκρανική αντίσταση μόνο προσχηματικά και με βαριά καρδιά. Μεγάλο μέρος του κόσμου του MAGA τρέφει ιδιαίτερη συμπάθεια για τον Πούτιν — όπως άλλωστε και η Λεπέν και ο Νάιτζελ Φάρατζ.
Στους κύκλους αυτούς ανέκαθεν κυριαρχούσε η άποψη ότι ο Πούτιν οδηγήθηκε στην εισβολή στην Ουκρανία εξαιτίας της επέκτασης του ΝΑΤΟ μέχρι τα σύνορα της Ρωσίας. Παραβλέφθηκε, ωστόσο, το γεγονός ότι η επέκταση αυτή ήταν στην πραγματικότητα μια προσπάθεια άμυνας απέναντι στη φιλοδοξία του Πούτιν να ανασυστήσει την παλιά Ρωσική Αυτοκρατορία — μια φιλοδοξία που απειλούσε τις χώρες της Βαλτικής, την Πολωνία και τη Φινλανδία.
Ορισμένοι ερμηνεύουν αυτή τη σχέση αμοιβαίας εκτίμησης ως την έλξη που ασκεί το μαφιόζικο κράτος της Ρωσίας σε διάφορους εκβιαστές και διεφθαρμένους χρηματοδότες και πολιτικούς της ευρωπαϊκής δεξιάς. Παράλληλα, πρόκειται για μια αμιγώς στρατηγική συμμαχία ανάμεσα στη Μόσχα και τους Ευρωπαίους λαϊκιστές, με κοινό στόχο την αποσταθεροποίηση της υφιστάμενης δυτικής τάξης πραγμάτων, ακόμη κι αν διαφωνούν για το τι πρέπει να τη διαδεχθεί.
Υπάρχει, όμως, ένας βαθύτερος λόγος. Επί σειρά ετών, μερίδα της Δεξιάς έβλεπε στο πρόσωπο του Πούτιν τον μοναδικό ηγέτη που ορθώνει ανάστημα για την αποκατάσταση της χριστιανικής ταυτότητας της Δύσης, προστατεύοντάς την από τη διπλή απειλή του φιλελεύθερου οικουμενισμού και του εξισλαμισμού. Ο ίδιος ο Πούτιν υπογραμμίζει συστηματικά την ανάγκη αποκατάστασης των χριστιανικών αρχών. Για ορισμένους υποστηρικτές της Δεξιάς, η Ρωσία φάνταζε ως η τελευταία ελπίδα σωτηρίας του δυτικού πολιτισμού.
Πρόκειται όμως για ένα μεγάλο λάθος. Ανεξάρτητα από το αν ο Πούτιν είναι πραγματικά πιστός χριστιανός ή όχι, θεωρεί τον εαυτό του ως έναν σύγχρονο Πέτρο τον Μέγα, με ιερό καθήκον να αποκαταστήσει την αρχαία ρωσική αυτοκρατορία. Εξ ου και η εμμονή του με την Ουκρανία και η ευρύτερη απειλή που συνιστά για την ανατολική Ευρώπη και τη Βαλτική.
Για να κατανοήσει κανείς τον τρόπο σκέψης του Πούτιν, αξίζει να διαβάσει το έργο του Αλεξάντερ Ντούγκιν, του Ρώσου πολιτικού φιλοσόφου που έχει χαρακτηριστεί ως «ο εγκέφαλος του Πούτιν». Στη δεκαετία του 1980, ο Ντούγκιν συμμετείχε σε μια ομάδα αντιφρονούντων στη Μόσχα που πειραματιζόταν με τον σατανισμό και άλλες μορφές αποκρυφισμού. Τότε είχε ήδη γίνει γνωστός για τις φιλοναζιστικές του πεποιθήσεις.
Στο βιβλίο του «The Great Awakening vs The Great Reset» (2021), ο Ντούγκιν υπέδειξε τον φιλελεύθερο οικουμενισμό —ή παγκοσμιοποίηση— ως τον καταστροφέα του δυτικού πολιτισμού μέσω της μαζικής μετανάστευσης, της πολιτικής των ταυτοτήτων φύλου και της αποδυνάμωσης του εθνικού κράτους. Μέχρι αυτό το σημείο, πολλοί παραδοσιακοί συντηρητικοί στη Δύση ενδεχομένως να συμφωνούσαν. Ο Ντούγκιν όμως προχώρησε πολύ περισσότερο.
Ακολουθώντας τη συλλογιστική της συνωμοσιολογικής Δεξιάς, σύμφωνα με την οποία οι «παγκοσμιοποιητές» δεν επιδιώκουν απλώς το τέλος της Δύσης αλλά και την ίδια την καταστροφή της ανθρωπότητας μέσω μιας «Μεγάλης Επανεκκίνησης», ο Ντούγκιν πρότεινε ως αντίδοτο μια «Μεγάλη Αφύπνιση». Μόνο που ο στόχος της δεν ήταν να σώσει τη Δύση. Ήταν να την καταστρέψει.
Καταγγέλλοντας τη δυτική νεωτερικότητα ως «κακό», ο Ντούγκιν την περιέγραφε ως μια «αντιχριστιανική, αντιπνευματική, αντιπαραδοσιακή και αντιιερή» στροφή, η οποία προέκυψε από τον Διαφωτισμό και την «επιστημονική, υλιστική, αποικιοκρατική περίοδο της δυτικής ιστορίας». Στη θέση της ήθελε να επαναφέρει τις αξίες της αρχαίας Ελλάδας, του Μεσαίωνα, του χριστιανισμού και «όλων των παραδοσιακών θρησκειών» — με χαρακτηριστική την απουσία του ιουδαϊσμού.
Η δυτική νεωτερικότητα θα έπρεπε να παραμεριστεί και να αντικατασταθεί από μια «πολυπολική συμμαχία» που θα ένωνε τους οπαδούς του Τραμπ στην Αμερική, τους λαϊκιστές της Ευρώπης, την Κίνα, τον ισλαμικό κόσμο, την Ινδία, τη Λατινική Αμερική και την Αφρική. Η συμμαχία αυτή θα είχε επικεφαλής τη Ρωσία. Η αναγέννησή της ως ορθόδοξης χριστιανικής αυτοκρατορίας θα σηματοδοτούσε μια «καθολική εξέγερση των λαών και των πολιτισμών εναντίον των φιλελεύθερων παγκοσμιοποιητικών ελίτ». Και αυτό σήμαινε «την πλήρη αποκατάσταση της ιστορικής, γεωπολιτικής και πολιτισμικής εμβέλειας της Ρωσίας». Με άλλα λόγια, η κατάκτηση δεν θα σταματούσε στην Ουκρανία.
Το αφήγημα αυτό είναι τόσο ασυνάρτητο όσο και επικίνδυνο. Εξηγεί όμως το παράδοξο αυτής της συμμαχίας μεταξύ Ρωσίας και νεοναζί. Ο φασισμός βρίσκεται στον πυρήνα της Ρωσίας του Πούτιν.
Υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν ότι, στον αγώνα για τη διάσωση της χριστιανικής κληρονομιάς και των αξιών της Δύσης, κάθε σύμμαχος είναι πολύτιμος. Σε αυτούς συγκαταλέγονται ο Πούτιν και το AfD, με τη λογική ότι «ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου». Αν όμως ο φαινομενικός σύμμαχός μου δεν αντιτίθεται απλώς στον αντίπαλό μου, αλλά αποτελεί ταυτόχρονα θεμελιώδη απειλή για τις ίδιες τις αρχές στις οποίες πιστεύω, τότε ο εχθρός του εχθρού μου μπορεί κάλλιστα να είναι και δικός μου εχθρός. Ο Πούτιν και το AfD δεν είναι σε καμία περίπτωση φίλοι του δυτικού πολιτισμού. Αντίθετα, είναι δυνάμεις που πρέπει να μας ανησυχούν, να καταδικάζονται και να αντιμετωπίζονται αποφασιστικά.
ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News
Ο λαϊκισμός έχει αναδείξει διάφορα κόμματα με αμφιλεγόμενο παρελθόν. Τόσο η «ακροδεξιά» ηγέτιδα του γαλλικού Εθνικού Συναγερμού, Μαρίν Λεπέν, όσο και η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, έχουν αποστασιοποιηθεί από τις νεοφασιστικές ρίζες των κομμάτων τους.
Ωστόσο, το AfD αρνείται να χαράξει μια τέτοια διαχωριστική γραμμή από τους ιστορικούς δεσμούς του με τον ναζισμό, την ώρα που στελέχη του επαναβεβαιώνουν αυτούς τους δεσμούς. Διάφορα ηγετικά στελέχη του κόμματος έχουν υποβαθμίσει τον ναζισμό χαρακτηρίζοντάς τον ως «μια ασήμαντη παρένθεση της Ιστορίας», έχουν στηλιτεύσει το Μνημείο του Ολοκαυτώματος στο Βερολίνο απαιτώντας «στροφή 180 μοιρών στην πολιτική μνήμης», ενώ δεν δίστασαν να υπερασπιστούν ακόμα και πρώην μέλη των SS, ισχυριζόμενοι πως δεν ήταν εγκληματίες.
Μέχρι εδώ, τα πράγματα είναι άκρως ανησυχητικά. Βέβαια, το AfD βρίσκει στήριξη από μια πλευρά που, εκ πρώτης όψεως, μοιάζει μάλλον απρόσμενη: τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο ειδικός απεσταλμένος του Ρώσου προέδρου, Κίριλ Ντμιτρίεφ, χαιρέτισε με ενθουσιασμό την επιτυχία του AfD, χαρακτηρίζοντάς την ως «ιστορική νίκη».
Το AfD προεκλογικά τάχθηκε ανοιχτά κατά της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία και απαίτησε την άμεση άρση των κυρώσεων σε βάρος της Μόσχας. Πρόκειται για γραμμή που υιοθετεί ένα ευρύ φάσμα της παγκόσμιας Δεξιάς. Ο Ντόναλντ Τραμπ διατηρεί εδώ και καιρό μια σχέση αμοιβαίου θαυμασμού με τον Πούτιν, στηρίζοντας την ουκρανική αντίσταση μόνο προσχηματικά και με βαριά καρδιά. Μεγάλο μέρος του κόσμου του MAGA τρέφει ιδιαίτερη συμπάθεια για τον Πούτιν — όπως άλλωστε και η Λεπέν και ο Νάιτζελ Φάρατζ.
Στους κύκλους αυτούς ανέκαθεν κυριαρχούσε η άποψη ότι ο Πούτιν οδηγήθηκε στην εισβολή στην Ουκρανία εξαιτίας της επέκτασης του ΝΑΤΟ μέχρι τα σύνορα της Ρωσίας. Παραβλέφθηκε, ωστόσο, το γεγονός ότι η επέκταση αυτή ήταν στην πραγματικότητα μια προσπάθεια άμυνας απέναντι στη φιλοδοξία του Πούτιν να ανασυστήσει την παλιά Ρωσική Αυτοκρατορία — μια φιλοδοξία που απειλούσε τις χώρες της Βαλτικής, την Πολωνία και τη Φινλανδία.
Ορισμένοι ερμηνεύουν αυτή τη σχέση αμοιβαίας εκτίμησης ως την έλξη που ασκεί το μαφιόζικο κράτος της Ρωσίας σε διάφορους εκβιαστές και διεφθαρμένους χρηματοδότες και πολιτικούς της ευρωπαϊκής δεξιάς. Παράλληλα, πρόκειται για μια αμιγώς στρατηγική συμμαχία ανάμεσα στη Μόσχα και τους Ευρωπαίους λαϊκιστές, με κοινό στόχο την αποσταθεροποίηση της υφιστάμενης δυτικής τάξης πραγμάτων, ακόμη κι αν διαφωνούν για το τι πρέπει να τη διαδεχθεί.
Υπάρχει, όμως, ένας βαθύτερος λόγος. Επί σειρά ετών, μερίδα της Δεξιάς έβλεπε στο πρόσωπο του Πούτιν τον μοναδικό ηγέτη που ορθώνει ανάστημα για την αποκατάσταση της χριστιανικής ταυτότητας της Δύσης, προστατεύοντάς την από τη διπλή απειλή του φιλελεύθερου οικουμενισμού και του εξισλαμισμού. Ο ίδιος ο Πούτιν υπογραμμίζει συστηματικά την ανάγκη αποκατάστασης των χριστιανικών αρχών. Για ορισμένους υποστηρικτές της Δεξιάς, η Ρωσία φάνταζε ως η τελευταία ελπίδα σωτηρίας του δυτικού πολιτισμού.
Πρόκειται όμως για ένα μεγάλο λάθος. Ανεξάρτητα από το αν ο Πούτιν είναι πραγματικά πιστός χριστιανός ή όχι, θεωρεί τον εαυτό του ως έναν σύγχρονο Πέτρο τον Μέγα, με ιερό καθήκον να αποκαταστήσει την αρχαία ρωσική αυτοκρατορία. Εξ ου και η εμμονή του με την Ουκρανία και η ευρύτερη απειλή που συνιστά για την ανατολική Ευρώπη και τη Βαλτική.
Για να κατανοήσει κανείς τον τρόπο σκέψης του Πούτιν, αξίζει να διαβάσει το έργο του Αλεξάντερ Ντούγκιν, του Ρώσου πολιτικού φιλοσόφου που έχει χαρακτηριστεί ως «ο εγκέφαλος του Πούτιν». Στη δεκαετία του 1980, ο Ντούγκιν συμμετείχε σε μια ομάδα αντιφρονούντων στη Μόσχα που πειραματιζόταν με τον σατανισμό και άλλες μορφές αποκρυφισμού. Τότε είχε ήδη γίνει γνωστός για τις φιλοναζιστικές του πεποιθήσεις.
Στο βιβλίο του «The Great Awakening vs The Great Reset» (2021), ο Ντούγκιν υπέδειξε τον φιλελεύθερο οικουμενισμό —ή παγκοσμιοποίηση— ως τον καταστροφέα του δυτικού πολιτισμού μέσω της μαζικής μετανάστευσης, της πολιτικής των ταυτοτήτων φύλου και της αποδυνάμωσης του εθνικού κράτους. Μέχρι αυτό το σημείο, πολλοί παραδοσιακοί συντηρητικοί στη Δύση ενδεχομένως να συμφωνούσαν. Ο Ντούγκιν όμως προχώρησε πολύ περισσότερο.
Ακολουθώντας τη συλλογιστική της συνωμοσιολογικής Δεξιάς, σύμφωνα με την οποία οι «παγκοσμιοποιητές» δεν επιδιώκουν απλώς το τέλος της Δύσης αλλά και την ίδια την καταστροφή της ανθρωπότητας μέσω μιας «Μεγάλης Επανεκκίνησης», ο Ντούγκιν πρότεινε ως αντίδοτο μια «Μεγάλη Αφύπνιση». Μόνο που ο στόχος της δεν ήταν να σώσει τη Δύση. Ήταν να την καταστρέψει.
Καταγγέλλοντας τη δυτική νεωτερικότητα ως «κακό», ο Ντούγκιν την περιέγραφε ως μια «αντιχριστιανική, αντιπνευματική, αντιπαραδοσιακή και αντιιερή» στροφή, η οποία προέκυψε από τον Διαφωτισμό και την «επιστημονική, υλιστική, αποικιοκρατική περίοδο της δυτικής ιστορίας». Στη θέση της ήθελε να επαναφέρει τις αξίες της αρχαίας Ελλάδας, του Μεσαίωνα, του χριστιανισμού και «όλων των παραδοσιακών θρησκειών» — με χαρακτηριστική την απουσία του ιουδαϊσμού.
Η δυτική νεωτερικότητα θα έπρεπε να παραμεριστεί και να αντικατασταθεί από μια «πολυπολική συμμαχία» που θα ένωνε τους οπαδούς του Τραμπ στην Αμερική, τους λαϊκιστές της Ευρώπης, την Κίνα, τον ισλαμικό κόσμο, την Ινδία, τη Λατινική Αμερική και την Αφρική. Η συμμαχία αυτή θα είχε επικεφαλής τη Ρωσία. Η αναγέννησή της ως ορθόδοξης χριστιανικής αυτοκρατορίας θα σηματοδοτούσε μια «καθολική εξέγερση των λαών και των πολιτισμών εναντίον των φιλελεύθερων παγκοσμιοποιητικών ελίτ». Και αυτό σήμαινε «την πλήρη αποκατάσταση της ιστορικής, γεωπολιτικής και πολιτισμικής εμβέλειας της Ρωσίας». Με άλλα λόγια, η κατάκτηση δεν θα σταματούσε στην Ουκρανία.
Το αφήγημα αυτό είναι τόσο ασυνάρτητο όσο και επικίνδυνο. Εξηγεί όμως το παράδοξο αυτής της συμμαχίας μεταξύ Ρωσίας και νεοναζί. Ο φασισμός βρίσκεται στον πυρήνα της Ρωσίας του Πούτιν.
Υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν ότι, στον αγώνα για τη διάσωση της χριστιανικής κληρονομιάς και των αξιών της Δύσης, κάθε σύμμαχος είναι πολύτιμος. Σε αυτούς συγκαταλέγονται ο Πούτιν και το AfD, με τη λογική ότι «ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου». Αν όμως ο φαινομενικός σύμμαχός μου δεν αντιτίθεται απλώς στον αντίπαλό μου, αλλά αποτελεί ταυτόχρονα θεμελιώδη απειλή για τις ίδιες τις αρχές στις οποίες πιστεύω, τότε ο εχθρός του εχθρού μου μπορεί κάλλιστα να είναι και δικός μου εχθρός. Ο Πούτιν και το AfD δεν είναι σε καμία περίπτωση φίλοι του δυτικού πολιτισμού. Αντίθετα, είναι δυνάμεις που πρέπει να μας ανησυχούν, να καταδικάζονται και να αντιμετωπίζονται αποφασιστικά.
ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News
En